םסר לוקאוו 483 װאקישע גולים. פון די מענערישע ארבעטס־קאמפלעטן האט מען איבערגעלאזן בלױז 10 פראצענט.4א זײגער נ.מ. איז שוין געװען סוף חורבן. די צאל קרבנות פונעם ערשטן טאג האט באטראפן ססס.5 נפשות. אלע זענען אפגעפארן קיץ טרעבלינקע. דעם פאקט האבן פעסטגעשטעלטא רײ ױנגעלײט אמ פרויען װאס זענען געשפדונגען פון די װאגא־ נען. דאנערשטיק׳ דעם 8טן אקטאבער, האבן די דײטשן, דורך דער פארמיטלונג פונעם ױדענראט, מודיע געװען דער איבערגעבליבענער באפעלקערונג— װער נאד אין די באד,עלטענישן און װער אויף דער פרײ— אז אלע זאלן זיך מעלדן אינעם יודענראט, וװ זײ װעלן באקומען אן ארבעטס־צוטײל אויף די עקזיסטירנדיקע פלאצװוקעס. ס׳האבן זיך געשטעלטא ססס.2 מענער און פרויען. נאך מיטאג איז דער זאמלפלאץ געװארן ארומגערינגלט דורך דײטשן און אוקראלנער און אלע ײדן האט מען אנגעלאדן אין װאגאנעו אמ אפגעפירט וױדער קײן טרעבלינקע. דעם טאג איז אויך פארנומען געװארן דייאריקעפינקעלשטיץ, װעלכער
ס׳איז געלועען ארויסצושפריעען פונעם לויפנדיקן צוג אין מיטן דער נאכט... לחלוטין נישט צוגעוװינט צו דער פינצטערניש, אין גאנצן פרעמד דעם געביט, איז זי געגאנגען וװ די אויגן האבן זי געטראגן. אין דער טיפער פינצטערגיש איז זי געגאנגען דורך לאנ־ קעס, פעלדער, װעלדלעך, טאפטשענדיק אין דער בלאטע אןא ציל. די אנגעשםיצטע נערװן האבן זי געטראגן. אנקומענדיק אין ערשטן דארף האט זי זיך אנגעגעבן אלס קריסטלעך מײדל, װאס איז אנטלאפן פון די דײטשע כאפערס צו די ארבעטן אין פרײסן. נארא דאנק איר גוטן ארישן אויסזען איז איר געלונגען נישט צו דערײעקן קיץ שום חשדים. אויף צו מארגנס האט זי אײנערא פויער אפגעפירט אויףא פור צוריק קײן לוקאדו, נישט װיסנדיק אפילו, אז ער האט געראטעװעטא ײדישקע. נאך דער צוױיטער ״אקציע״ זענען נאך פארגעקומען6 ״אקציעם״. שטענדיק דאם זעלבע ־. מיט אפנארערײ און ריקזיכטלאזיקײט, אכזרױת און רציחה האט מען געשיקט ײדן אויף אומקום. נישט דער איכות, נאר דער כמות האט געהאטא באדײטונג. די מערדער איז געװען פולשטענדיק גלײכגילטיק װער ס׳זענען די קרבנות— כאטש אלם געזעץ איז אנגעגאנגען דאם אומברענגען פמ פרויען, קינדער און אלטע לײט.
שבת, דעם 8טן נאװעמבער 1942, האט מען מיך צוזאמען מיט נאך הונדערטער ײדישע ארבעטער פארנומען פון דער װאםערלײטונג. דער אקט איז פארגעקומען4א זײגער פאר טאג— ם׳זאל קײנעם נישט אײנפאלן קימ מחשבה װעגן אנטלויפן. מען האט אונדז פארלאדן אין װאגאנען. ריכטונג— טרעבלינקע. די ױנגעלײט פמ אונחער װאגאן האבן אויפגעריםן די טיר און אײנציקווײז געשפרונגען. הגם מען דערצײלט פיל װעגן שפרינגען פון װאגאנען, װײםט מען אבער זײער װייניק װעגן דער טויט־םכנה אמ טויזנטערלײ שװעריקייטן ביים שפרינגען. הינטער די הונדערטער גליקלעכע, װעמען ס׳איז געלונגען צו שפרינגען אמ נישט װערן פאדדװנדעט, שטײען הונדערטער צעניזוקטע, דערהרגעטע מיט צעשפאלטענע שארבנם, מיט צעבראכענע הענט און פים— פאר װעלכע ם׳איז שוין נישט געװען קימ