Original scan
Original memorial-book scan 526
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-606

522 םםר לוקאװ אבער יעדער איז אין שרעק און האט מורא די טיר צו עפענען. נאר עם געשעט. מענטשן הײבן אן ביםלעכוױמ ארויםשאח פאר דער טיר. מען טרעט צו מקבר זייז די דערשאםענע ײדן. װאם וואלגעח זיד אין גאם. די דײטשע מערדער זענען אװעק. די שטאט איז נאר באעויצט פון דעם געשאפע־ נעס ״בירגער־קאמיטעט״. עם פילט זיך שויןא מאנגל אין עםנװארג. מיטא מאל פאר* שםרײט זיךא קלאנג, אז די רויטע ארמײ קומט אן, זי װעט בלײבן בײ אוגדז...א שטראל פון צופרידנקײט האט זיך באװיזן אויף יעדנם פנים. די4 טעג ביז זײער אנקומען האבן זיך געצויגן וױ4 יאר.

passage_1c6457e1894bd2331715b44a
Passage 2normalized OCR · source chars 608-1774

עגדלעד איז די רויטע ארמײ געקומען. די גאםן זענען געװארן באלעבט פת מענטשן׳ די קראמען אפן. אין שטאט איז ױם־טוב. מען הײבט שוין אן פארגעםן װאם מיט עטלעכע טעג צוריק איז געװען, מיטא מאלא נײע ידיעה, דער גרענעץ־פאם װעט זיץ בײם בוג׳ נישט בײ דער װײםל. הײםט עם, מיר פאלן צוריק ארײן אין די הענט פון די דײטשע מערדער. וױדער זעט מען אויף די ײדישע פנימער אויםגעגאםןא מרה־שחורה און צער. װעןא טײל ײדן װילן זיד נישט צולאזן דעם געדאנק, אז דאס זאל זײן אמת, קומט אבער דער טאג׳ װאם װערט, צום גרויםן אומגליק,א פאקט. די רויטע ארמײ ציט זיד צוריק ביז איבערן בוג. אין שטאט הערשטא פאניק. פיל לויפן אװעק מיט דער רויטער ארמײ אין די צוגעגרײטע װאגאנען. אבער דער גרעםטער טײל םון דער ײדישער באפעלקערונג רירט זיד נישט פון ארט. דער טאג איז געװען א רעגנדיקער׳א טריבער• גלײד װי די הימלען װאלטן שוין געװײנט אויפן קומענדיקן ײדישן הורבן. די׳ װאס פארלאזן זײער הײם׳ פאקן זיד אין די װאגאנען. מ׳הײבט זיך אן געזעגענען יעדער מיט זײנע גאענטע׳ מיט עלטערן׳ ברידער׳ שװעםטער׳ טײל אייד מיט פרוי אװ קינדער. עם שפילן זיד דערבײ אן רירנדיקע םצענעם.

passage_1257076e42deadbff57dd7d2
Passage 3normalized OCR · source chars 1776-2801

איד שטײ מיטא ביקס אנגעהאגגען אויפן ארעם—א צעבראכענער. עם װילט זיד װײנען׳ איד קאן אבער נישט וױינען. דאם הארץ איז װי פארשטײנערט. די שװערםטע מינוטן לעב איד דעמאלט איבער. דער פײף פונעם לאקאמאטױו האט אט די אלע מחשבות איבערגעריםן. דער צוג פירט מיך ^יועק פון מימע ליבםטע און טײערםטע. איד בירגער זיך און איןא נײער םביבד׳. אבערח בענקשאפט נאד מיץ אלטער הײם נאגט בײם הארצן. די גאנצע צײט נאר איד זיד מיטן געדאנק, אז די מלחמה װעט זיד ענדיקן׳ װעל איד נאד מיץ צוריקקומען טרעפן אלץ, װי מיץ פארלאנג איז. אזוי זענען אװעק חדשים און יארן אין קאמף און האפענונג. ענילעד איז דער סאג געקומען. מײן הײמשטאט לוקאװ איז שוין אויך באפרײט. איצט האט מײן האפענונג מיך נישט גענארט... איך קום װידער אין מיץ אלטער הײם׳ זען זיך מיט די׳ װעלכע ב׳האב אזוי שװערלעך געזעגנט. אבער די טרויעריקע ידיעות, װאס מיר האבן באקומען נאך זײענדיק אין ראטן־ סארבאנד׳ װעגן די שחיטות׳ װאם די היטלעריסטן באגײען איבער אונתערע נאענטע׳

passage_94ea531bcdbf706cf20b923e