530 םםר לוק*וו — יא׳ איד לעב— האב איד געענטפערט— אדן איך בין געקומען קיץ לוקאװ זיד זען מיט אייד׳ אץ אפנעמעןא גרום פון די לוקאװער יידן... מיר האבן אים געלאזט שטיין און געגאנגען וױיטער, צום געריכטהויז, צו דער סטא• ראסטװע און צום קאשטשאל. און דא האט זיד פאר אונדז אנטפלעקט דער גאנצער חורבן אקאװ, מיט איץ אויגנבליק האבן מיר דערזען װאם עם איז געשען מיט אונדזער שטעטל— די גאנצע װארשעװער גאם׳ די כענטשינםקעגא ביז דער יאטקאװער גאס, מעזריטשער גאס, דער מארק— אלץ איז אפגעמעקט, װי קיץ מאל װאלט דא קײן הויז נישט געשטאנען. בלויז בערג מיט שטײנער און ציגל. מיר הײבן אן שרײען אײנער צום צװײטן: ״זע, ברודער, דאכט זיד, אז דא איז געװען דעם טאטנם געװעלב״. ״און דא האט געארבעט דער פעטער תד״. — און דא— שרײט מיץ ברודער— האבן מיר דאד געוװינט! און אט איז דער שולהויף. נישט קיץ שול׳ נישט קײן גרוים בית־מדרש, נישט קײן קלײן בית־מדרש. מיט אויסגעהאקטע שויבן, אן אראפגעריסענער דאד און ארויסגערי־ םענע פאדלאגעם שטײט דער מקום־קדוש, װאם מ׳האט פארװאנדלט אין אן אפטריט...

מיר גײען ארוים אויף מעזריטשער און מיר װילן דערקענען די הײם, וװ מיר האבן איבערגעלאזט די עלטערן, די שװעםטער און ברידער. אבער חוץ קופעם שטײנער און פארברענטע ציגל געפינען מיר גארנישט. װידער באגעגענען מיר באקאנטע קריםטן, און אלע האבן זײ איץ פראגע: ״זשליעש״? פונקט װי דאם פארקערט װאלט געװען נאטירלעד. מען זאגט אונדז וװ מיר קענען טרעפן עטלעכע ײדן. פון זײ װערן מיר געוװיר, אז פץ די משפחות בורקוטײן און זובראוױטש איז קײנער נישט געבליבן. זײ דערצײלן, אז די טויטע האט מען ארויסגעפירט קיץ מאלצינאװ און דארט האט מען זײ באגראבן. דאס ארט איז נישט ארומגעצוימט און דארט געװעלטיקן די הפקרדיקע הינט. מיר באשליסן צו פארן אויפן מאלצינאװער מאםן־קבר. מיר באזארגן זיד מיטא פערד־און־װאגן. מיר נעמען מיט זיד איידא פאטאגראף. ♦ אויפן װעג קיץ ראדזין,4 קילאמעטער פון לוקאװ, אויף דער לינקער זײט, געפינט זיד דאם פעלד װאס הײםט מאלצינאװ. דער שטח איזא זאמדיקער, אןא בוים און אן א קוםט. איד געדענק נישט אזא מאל, אויף די מאי־אויספלוגן, זאל עמעצער פון אונדז האבן דארט פארבלאנדזעועט. איד בין יא איץ מאל געװען אין יענער געגנט, אבער אויף דער אנדערער זײט פון שאםײ, באלד נאד דעם ארט וװ עם וװינט דער ״היצעל״. און געװען איז די געשיכטע אזז4