םםר לוקאװ 601 ברידער יונגשטיץ ביי דער ראדזינער בריק. צוליב זיין טעטיקײט אין דער לינקער ארבעטער־באװעגונג װערט ער אפגעזאגט פץ דער ארבעט. נאך דער שפאלטונג פון ״בונד׳ טרעט ער אריץ אין דער קאמפארטיי׳ וװ ער הײבט אן פירן זיק אקטיװע טעטיקײט. אין יאר 1920, װען די רויטע ארמײ ציט זיך צוריק פון פוילן׳ לויפט ער מיט איר קיץ רוםלאנד. נאךא קורצער צײט קערט ער זיך אום קײן פוילן און באהאלט זיו אוים אין װארשע. װען ער קומט קיץ לוקאװ, װערט ער ארעםטירט פאר מיטארבעטן מיט די באלשעװיקעם. מיט קייטלעך אויף די הענט פירט מען אים אפ קיץ לובלין, נאך שטארקע באמױנגען פון משה געצל שפילפויגל, װערט ער באפרײט אץ קומט צוריק קיץ לוקאװ. ער נעמט זיך װידער צו דער פאליטיש־געזעלשאפטלעכער ארבעט אין די רײען פון דער קאמפארטײ און פון פראפפאראיץ פון די לעדער־ארבעטער, וװ ער װערט אויםגעוױילט אלם פארזיצער. שלמדי זאקאאק װערט געוױילט אלם ראטמאן אין לוקאװער שטאטראט. אויפן פארום פון שטאטראט פירט ער אן אקטיװע טעטיקײט, םפעציעל פאר העלפן די ארעמע ארבעטנדיקע ײדישע באפעלקערונג. װיא מיטגליד פון דער פינאנם־בודזשעט־קאמיםיע בײם שטאטראט׳ העלפט ערא םך בעל־מלאכהם און קלײנהענדלער בײם פארקלענערן די הויכע שטײערן, װאם זענען אויף זײ געװארן ארויפגעלײגט.
שלמה זארגט, אז די ארעמע ײדישע באפעלקערונג זאל באקומען פון שטאטראט קוילן אויף װינטער. ער קעמפט אויך דערפאר, אז די ארעמע קינדער זאלן באקומען אין שולא זעמל מיט מילך. נישט אײן מאל קומט צו הײםע װיכוחים צװישן אים און דעם בירגערמײםטער, און נישט אײן מאל װערט ער נאך אזא דיםקוםיע ארעםטירט. אבער די לוקאװער ארבעטער האבן װי געהעריק אפגעשאצט זײן טעטיקײט אץ ער װערט צום צװײטן מאל געוױילט אלם ראטמאן. חנח חײם לײב ױנגהויזער ער איז געקומען פון דער פאלקםמאםע, און זיץ געשטאלט איז םאר אונח, צעירי־ ציוניקעם, געװעןא מוםטער פוןא באוװםטזיניקן יידישן ארבעטם־מענטש מיט נאציאנאלער זעלבםטװירדע. זיץ אײדעלע באצױנג צו חברים און חברטעם האט ארויםגערוםן אכטונג אץ צוטרוי. אומגעריכט איז ער דערשינען אין די רייען פץ אונדזער פארטיי. (דער ציוניםטישער םאציאליזם האט אלם פארטײ געמאכט די ערשטע שריט אויף דער ײדישער גאם אין לוקאװ). מיר האבן געמוזט אויםהאלטן דעם חוזק און די ביטול־באצױנג מצד די אנדערע עקזיםטירנדיקע פארטײען. דאן איז ױנגהויזער געװען פאר אונח מער װי א חבר אץ לערער. אין אים האבן מיר זיך געקענט אנשפאח.