Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 64
Book text
Passage 1OCR · respaced for reading · source chars 0-1139

60 פרלוק>1 װ האט אבים ל פרײע ר אפגעאטעמט. שפעטע ר זענע ן ד י עםטרייכע ר אפגעטראט ן או ן זײע ר ארט האב ן פארנומע ן ד י דײטשן . אין שײכו ת מי ט דע ר דײטשע ר אקופאצי ע פו ן ד י מזרח־געביטן, הא ט מע ן ארויםגעשיקט ד י אײנװוינע ר פו ן ברים ק או ן פו ן ד י ארומיק ע שטעטלע ך מיט ן מאטיװ, אז ברים ק אי ז א םעםטונג, א םטראטעגישע ר פונקט. מע ן הא ט ד י ײד ן צעשיק ט אי ן דער גאנצע ר געגנט, װ י ביאלע־פאדלאםק, מעזריט ש או ן אוי ך לוקאװ. ע ם זענע ן אנגעקומען צ ו אונד ז אי ן שטא ט ד י ײדיש ע הײמלאז ע מי ט זײע ר בים ל ארעמקײט. אלט או ן יונ ג הא ט זי ך ארײנגעװארפ ן אי ן דע ר הילפם־ארבע ט לטוב ת ד י הײמלאזע. מען הא ט ז ײ געשאפ ן א דא ך איבער ן קא פ או ן ד י ערשט ע טע ג געקאכ ט עם ן פא ר זײ . א ם ך האבן זי ך געװאלגער ט אי ן ד י בתי־מדרשים. ע ם אי ז אויםגעבראכ ן א טיפום־עפידעמיע. עם אי ז אװע ק א דעלעגאצי ע צ ו דע ר דײטשע ר מאכ ט או ן געבעט ן א דערלויבעני ש איינצוארדענען א שפיטא ל אי ן גרוים ן װייבעריש ן בית־מדרש. מע ן הא ט אז א דערלויבעני ש געגעבן או ן מע ן הא ט אײנגעארדנ ט דא ם שפיטא ל אונטע ר דע ר אויפזיכ ט פו ן דײטש ן דאקטאר בידערמאן. מען הא ט אײנגעשטעל ט דיזשור ן אוי ף בײטא ג או ן בײנאכט. קײנע ר פו ן דע ר ױגנט ,

passage_5105cce0519c745a134f4073
Passage 2OCR · respaced for reading · source chars 1141-2428

םײ מענער, םײ פרויען, האבן זיך נישט אפגעזאגט פון דער ארבעט בײם ראטעװען די ײדישע הײמלאזע. די דאזיקע איבערגעגעבנקײט האט געגעבן צװײ קרבנות. אײנע פון זײ איז געװען לאה פעלדמאן, די געראטענע 18־יאריקע טאכטער פון חײם שלמה פעלדמאן (די שװעסטער פון אונדזער ליבן מאטל פעלדמאן פון נױ־יארק). זי איז געװען זײער באליבט בײ דער שטאטישער ױגנט און געשפילט אין 1טן דראמקרײז. דער צװײטער קרבן איז געװען הערשל זילבערשטײן, א םופֿר פון פאך, 22 יאר אלט. בײדע זענען זײ געשטארבן פון טיפום, מיט װעלכן זײ האבן זיך אנגעשטעקט בײ זײער פרײװיליקער ארבעט. ביםלעכװײז האט די לאגע אין שטאט זיך םטאביליזירט. מען האט זיך צוגעװוינט צו די דײטשן אקופאנטן. די געזעלשאפטלעכע טעטיקײט האט אנגעהויבן צוריק אויפלעבן. עם האט זיך געעפנט א ײדישע ביבליאטעק בײם ״קולטור־פאראײן״. בײם /׳קולטור־ פאראײן״ איז אויך געגרינדעט געװאח א קינדער־גארטן און א ן 1טע קלאס פאלקםשול. דער קינדער־גארטן איז געװארן געפירט דורך פרײלין שידלאװםקי, און די שול — דורך דעם לערער קאן, װעלכן מען האט געבראכט פון װארשע. קאן איז געװען זײער אן אינטעליגענטער ױנגערמאן און ער האט זיך באלד דערװארבן א םך פרײנד. ער איז אויך געװען באליבט בײ די שילער. די שול האט אבער לאנג נישט עקזיסטירט צוליבן מאנגל אין געלט.

passage_a0fae6fc3ed18e43f21401e4
Passage 3OCR · respaced for reading · source chars 2430-2843

אין יאר 1916 האבן אנגעהויבן אויפלעבן די פאליטישע פארטייען. די ערשטע איז געװען דער //בונד״, װאם האט געעפנט א קולטור־קלוב. בײם קלוב איז אויך געװען טעטיק דער ױגנט־בונד ״צוקונפט״. דער ״בונד״ האט געפירט א פארצװײגטע פאליטישע און קולטור־טעטיקײט, אײנגעארדנט רעפעראטן און דיםקוםיעם מיט דער באטײליקונג פון װארשאװער רעפערענטן. די אנפירער פון ״בונד״ זענען געװען ־ מאטל בראנזויל,

passage_05f84e6fdee1503574132dfa