ססר לוקאװ 93 פון ראדזיגער שטיבל.א לייכטער ״פאיזזערער״ איז געױען ר׳ ישראל ברוך פרן פארצע■ װער שטיבל. גאכן ענדיקן די העכסטע כיתה בײ ר׳ װעלװל זענען די תלמידים זיך צעגאנגען לערנען אין פארשידענע שטיבלעך און אין בית־מדרש. איך בין אריק לערנען אין בית׳• מדרש פון מיעכאװער רבין ר׳ אברהם קיטנער ז״ל. די נײע תלמידים פלעגט מען פונאנ־ דערטיילן צו די עלטערע בחורים אין בית־מדרש, אז זײ זאלן מיט די נײע לערנען יעדן טאגא שיעור. איןא צײט ארום האט מען אנגעהויבן לערנען זעלבשטענדיק. איך װעל דא דערמאנען די נעמען פון עטלעכע בחורים׳ װאס האבן געלערנט מיט אונדז: הערשל׳ משהלע דעם גלעזערס/ שלמה׳ שלום קצבס׳ משה לײבמאן׳ ױסף מיאקעס. דער לעצטער איז געװעןא מקורב פון רבין. יעדן פארטאג איז ער געגאנגען מיט אים אין מקװה ארײן. ער האט אויך געפירט די רשימה פון װאכן־געלט פארן רבין.
בײם מיעכאװער רבין אין בית־מדרש האט מען געקענט טרעפן ײדן פון פארשידענע מדרגות. דארט זענען ארײנגעקומען אזעלכע פשוטע ײדך װי שבתי טרעגער אדער אריה קצב. דער לעצטער האט געהאטא טבע. אז ער פלעגט שװערן אויף אזא אופן: ״דע.- רבונו־של־עולם זאל אזוי האבןא גוט יאר״. צום מיעכאװער רבין זענען אויך ארײנגע־ קומען סוחרישע יידן און ײדן לומדים׳ װי, למשל, ר׳ ױאל זישע, װאס האט געהאנדלט מיט אלט אײזן. װען דער רבי פלעגט שבת פראװען טיש, האט ר׳ ױאל זישע׳ מיט דער לאנגער און ברייטער געלער בארד, זיך געשאקלט מיט פארמאכטע אויגן און פארזונקען אין טיפע מחשבות. נעבן דעם טיש זענען געשטאנען די בחורים און געכאפט דעם רבינס שירײם. זײ פלעגן צװישן זיך אויסטײטשן די כװנות פונעם רבינס תורות. אין די װינטער־אוונטן פלעגט דער רבי אלײן אפט געבןא יסיעור פאר די בחורים. אין די זומער־שבתים האט ער פאר די חסידים געלערנט דינים און דערנאך דעי צײלט פון ״אור צדיקים״ די שרעקלעכע מעשױת פון גיהנום. די יום־טובים האט מען בײם רבין געפראװעט מיט גרויס פאראד, און באזוגדערס—
דעם יום־טוב פסח.א גאנץ יאר האט מען געזאמלט געלט אויפן סדר, װייל בײ די טישן זענען אנוועזנדיק געװעןא40—50 בחורים. מיר זענען געגאנגען מיטן רבין נאך מים שלנו אויף צו באקן די שמורה־ און ערב־פסח״מצות. דער סדר גופא םלעגט װע.ז אפגעריכט מיט גרויס פייערלעכקײט• די טישן זענען געװען שיײן געדעקט מיט גרויסע כוסות װיין, וועלכן מ׳האט געקויפט ביי מענדל פאריסאווער. צו עסן איז געװען פון כל טוב. בײ יעדן מאמר פון דער הגדה האט דער רבי געזאגט תורה. אזוי ארום האט דער סדר געדויערט ביז פארטאג, און ערשט דאן האט מען אנגעהויבן טאנצן ביזן גרויסן טאג. צו די שבחים פון מיעכאווער רביך וואס איך דערצײל דא בלויזא גאר קלײנעם טײל פון זיי, דארף מען נאך צוגעבן, אז ער איז געיוען זייערא קלוגער מענטיט און ער פלעגט אויסגלײכן פארשידענע סכסוכים אין שטאט. וועגן דעם אומקום פון מיעכאװער רבין ז״ל ורערט אין דעם ספר לוקאװ געישריבן אויף אן אנדער ארט. אין דער צײט פון גרויסן חורבן בין איך נײסט געװען אין לוקאוו.