אנטאני טיזנהאוז, פון די ליטווישע רעגירונגסמענטשן אין 18־טן יארהונדערט, א זון פון שמעלטינער ראיאך שעף בענעדיקט, איז געבוירן אין יאר 1733, האט באקומען זיין ערשטע ערציהונג אין זיין עלטערנס היים און שפעטע ר אין ווילנע. ער איז אנגעקומען קיין וואלטשין און אויפגעוואקסן אונטער די אויפ־ זיכט פונם פירשט טשארטאריסקי, איינער פון די גרויסע פאליטיקער אין פוילן. דארט האט ער זיך באקאנ ט מיטן פירשט׳ס פלעמעניק סטאניסלאוו אויג־ גוסט פאניאטאווסקי, וואס איז שפעטע ר געווארן געק־ רוינט אלס פוילישער קעניג, און זיי זענען געבליבן פריינד אויפן גאנצן לעבן. טיזנהאוז וואס האט נישט באזוכט אין אויסלאנד און האט געקענט נאר פויליש איז באשטימט געווארן אלס וויצע פאויאט־שעף אין גראדנא. אין יאר 1761 האט ער באקומען די נאמי־ נאנציע אלס סעקרעטאר פון ליטא־ענינים. און פון דאמאלס איז ער כסדר געשטיגן. ער איז געווארן קרייז־שעף פון גראדנא און וויצע פינאנץ־מיניסטער

אי ן יאר 1765 . דע ר פאסט ן הא ט געבראכ ט א גרויס ן געהאלט , או ן אויסע ר דע ם עקאנאמישע ר פאסט ן איבע ר גאנ ץ ליטא , ווא ס הא ט זי ך געפאס ט פא ר זיינ ע פעהיג ־ קייטן . ע ר הא ט אנגעהויב ן זיי ן ארבע ט מי ט פליי ס או ן ענטוזיאזם . טיזנהאו ז הא ט באקומע ן א גוט ן נאמע ן אי ן ד י פויליש ע געשיכט ע אל ס אויסגעצייכנטע ר מי ־ ניסטע ר או ן ע ר הא ט איבערגענומע ן ד י אויפזיכ ט איבע ר פינאנץ־ענינים , פאבריקן , האנדל , או ן טיילוויי ז אוי ך עפנטלעכ ע ארבעט . ע ר הא ט זי ך ני ט פארלאז ט אוי ף ד י היל ף פו ן זיינ ע בעאמטע , או ן הא ט אליי ן געשריב ן צו ם קעני ג או ן ערלעדיג ט געהיימ ע או ן ד י וויכטיגסט ע זאכן . ד י זאקסיש ע קעניג ס אי ן פויל ן האב ן איבערגעלאז ט א אונארדנונ ג או ן אפגעלאזטקייט . טיזנהאו ז אי ז געווע ן געצווונגע ן צ ו קאאפטיר ן צ ו זי ר איבערווינד ן ד י פינאנציעל ע שוועריקייט ן או ן ביי ־ קומע ן ד י אנארכיע , ווא ס הא ט געהערש ט אי ן לאנ ד אי ן פינאנציעל ע או ן אדמיניסטראטיוו ע ענינים .

די אויפטועכצן פון טיזנהאוז צו אנטוויקלען די אינדוסטרי, האנדווערק, לאנדווירטשאפט האבן געב־ ראכט נוצען פארן לאנד. ער האט אבער נישט געצער- טל די שלאכטה און האט זיך באמיט ארויסצובאקומען פון זיי פערשידענע פאדאטקעס אויף צו דעקן די גרויסע אויסגאבן צום גונסטן פון דער מדינה. דאס, צוזאמען מיט דער קנאה פון די שלאכטע, האט געב־ ראכט צו א אויפרודערונג קעגן טיזנהאוז. דער קעגיג האט שטארק געשעצט זיינע אויפטועכצן, האט ןי ד געפרייט מיט די נייע פאבריק און פון האנדווערקעריי. אבער די ארויסטרעטונגען - פון דער שלאכטע קעגן טיזנהאוז זענען געשטיגן אין אזא מאס, אז דער קעניג האט נישט מער געקענט זיר אנטקעגנשטעלן און איז געוועז געצווונגען אים אפצוזאגן פון זיין אמט. אין די יידן האט טיזנהאוז געזען א שטארקע קראפט אין טעכנישער און עקאנאמישער היינזיכט, כאטש ער האט נישט ליב געהאט קיין יידן, האט ער אוי ר איבערגעגעבייי וויכטיקע פאסטנס. די שלאכ־ טע, האבן אבער מיט זייערע אינטריגע געבראכט טיזנהאוזן צו א שרעקליכע לאגע, און ער איז געש־ טארבן אין זיינע בעסטע יארן. יארן נאך דעם האבן זיך זיינע פריינט ערוועקט און האבן געטאן אלץ אויף צו רעטען זיין כבוד און אים צו פאראייביגן אין די געשיכטע פונם לאנד.