שטארקע האט די עקאנאמישע ירידה משפּיע געווען אויפן יידישן שול־וועזן. די שולן האבן געהאט א פער־ מאנענטן דעפיציט, וועלכן עס האט געדעקט דער לערער ארבעטנדיק פאר א הונגער־לוין. די סאקאלקער עלטערן פלעגן זארגן פאר א נאציאנאלער דערציאונג פון זייערע קינדער. פון די 433 יידישע קינדער וועלכע האבן געלערנט אין די שולן (אויסער מיטלשולן) פלעגן גיין אין די פוילישע "פאוושעכנע" (פאלקס) שולן בלויז 80 קינדער. דער חדר איז כמעט ווי פארשווונדן אין די לעצטע פאר־מלחמה יארן. מיט יארן צוריק זענען נאך געווען דא דריי חדרים מיט 51 קינדער. ס׳איז נאך פאר־ בליבן די טראדיציע פון דערציען יינגלעך אין רעליגיעזן גייסט. דערפאר האבן געלערנט אין דער "תרבות״־שולע, פון 167 קינדער, 147 יינגלעך. אין די "פאוושעכנע" שולן האבן געלערנט כמעט אויסשליסלעד מיידלעך. די יינג־ לעך האבן געלערנט אויך אין דעם איינציקן פארבלי־ בענעם חדר. דער עיקר אין דער תלמוד־תורה, וועלכע האט אבער דערפילט דעם גייסט פון דער צייט און האט משנה שם געווען פון תלמוד־תורה אויף "יבנה", בכדי דער נאמען תלמוד־תורה זאל נישט שאקירן די מער פארמעגלעכע עלטערן.

האַנטביִי האנ ט מיט דע ר עקאנאמישע ר יריד ה אי ז אוי ר געגאנגע ן ד י יריד ה פו ן געזעלשאפטלעכ ן לעבן . ד י גרויס ע ציוניסטיש ע טעטיקיי ט אי ז פארשווונד ן צולי ב דעם , ווא ס ד י בעסט ע ציוניסטיש ע כוחו ת זענע ן עול ה געווע ן קיי ן ארץ־ישראל . ד י פראפעסיאנעל ע טעטיקיי ט פו ן ד י סוחרי ם אי ז צעשטער ט געוואר ן צוליב ן נייע ן פאמילי ע שטיי ן לייענ ט מי ט גאו ה א בריו ו פו ן ד י קינדע ר אי ן אר ץ ישרא ל קאנקורענץ־פאראיין . או ן בייד ע פאראיינע ן פלעג ן זי ר רייס ן צוויש ן זיך . ד י האנטווערקער , הג ם זי י האב ן געהא ט א פראפעסיאנעל ן פאראיין , האב ן אבע ר ניש ט געפיר ט קיי ן אנגעזעענ ע טעטיקייט . אוי ר דע ר פראפעסיאנעלע ר גארבער־פאראיי ן הא ט ארויסגעוויז ן שוואכ ע סימני ם פו ן לעבן . דע ר פאראיי ן אי ז געווע ן א געמישטע ר פו ן ייד ן או ן קריסטן . אפיציע ל אי ז דע ר פאראיי ן געוואר ן אנ ־ געשלאס ן אי ן דע ר צענטראל ע פו ן ד י קלאסן־פאראיינען . צולי ב דע ר צעשפליטערונ ג אי ן יידיש ן געזעלשאפט ־ לעכ ן לעב ן האב ן ייד ן אי ן שטאט־רא ט געהא ט נא ר 5 יידיש ע ראטמענע ר פו ן דע ר אלגעמיינע ר צא ל 16 . כאט ש ד י יידיש ע באפעלקערונ ג הא ט דערכרייכ ט כמע ט 50% . ס׳נעמ ט זי ד פו ן דעם , ווא ס צ ו ד י וואל ן אי ז ד י ניט ־ יידיש ע באפעלקערונ ג געגאנגע ן מע ר געאייניק ט וו י ד י יידישע .