539 אברהם (אלכסנדר) קאנטאראווסאי 540 דער לאגער איז געווען א לאבירינט פון 40 קוו. ל 1״מ, ארומגעצוימט מיט עלעקטרישע דראטן. אויף ספעציעלע טורעמס זענען געשטאנען ס.ם.־לייט מיט פולעמיאטן, וועלכע האבן געקענט זען ק״מ ארום זיך. ארום די צאמען זענען ארומגעגאנגען פאסטן מיט געשולטע שפיר־הינט. אויסער דעם האבן די העפטלינגען נישט געטארט האבן קיין שארפע, אדער שווערע געצייג, ווי מעסער, שערען, העקא.א.וו. און מען האט טאקע דערצו נישט געקענט צוקומען. עס האט אויסגעזען אז ס׳איז נישטא קיין מעגלעכקייט צו אנטלויפן. איך האב זיך פארבונדן מיט א ם.ס.־מאן, מיינער אן אויפזייער ביי דער ארבעט ביי אעראפלאנען, וועל־ כער האט זיך אונטערגענומען פאר א גרויסע סומע גאלד ארויסצופירן פון לאגער מיר און נאך 5 יידן, יאגעווער, וועלכע האבן געארבעט אין קרעמאטאריום, זיי האבן געזאלט ברענגען דאס גאלד, וואס זיי האבן געפונען פון די פאברענטע קערפערס.
אין משך פון 2 וואכן, האב איך מיט מיין פארבינד־ דעטע צוגעגרייט זיך קליידער און אנדערע נויטוועג־ דיגע זאכן. דעם אפגערעט טאג, ווען מיר האבן שוין געדארפט ארויספארן, ארויסגייענדיק דורכן טויער צו דער ארבעט, איז אפגעהאלטן געווארן מיין גאנצע קאמאנדא און עס איז אויסגערופן געווארן מיין נומער. נאכדעם ווי איך האב זי געמעלדעט, איז די גאנצע קאמאנדא אוועק צו דער ארבעט און איך בין געבליבן שטיין ארומגערינגלט פון די ס.ס.־לייט. אין א וויילע אתם זיינען אנגעקומען די לאגער־פאליציי מיט אויטא־ מאטן און מ׳האט מיר אפגעפירט אין דער פאליטישער אפטיילונג פון געסטאפא, פון דער שטאט אשוויענטשים. דארט בין איך אריינגעפירט געווארן אין 17־טן צימער פון דער געסטאפא געביידע, פון דער אונטערשארפירער גילעווסקי און בין באלד צוגעשטעלט געווארן צו דער אויספארשונג. איך האב זיך באלד געכאפט אז דער ס.ס.־מאן, וועלכער האט מיר געוואלט ארויספירן, האט מיר אויס־ געגעבן. ביי דער אויספארשונג האב איך אבער אלץ געלייקנט. די אויספארשער האבן אין דער ערשטער ריי געוואלט וויסן, ווער זענען די איבעריקע 5 יידן, ווייל זי האט דער דערמאנטער ס. ס.־מאן נישט געקענט. מען האט מיר צוגעזאגט ארויסצולאזן, ווען איך וועל זי ארויסגעבן, אין געגנפאל, וועל איך דערשאסן ווערן. איך האב זיך געהאלטן ביי מיינם, אז איך ווייס פון גארנישט.
מען האט מיר אריינגעפירט אין א ספעציעלן צימער נומער 15, וווו איך בין ארויפגעזעצט געווארן אויף א ספעציעלע עלעקטרישע מאשין, וועלכע האט מיר מיט שטעקנס מערדעריש געשלאגן מיין קערפער. אין דעם טאג האב איך געקריגט 75 קלעפ אין 3 מאל, איד בין געווען אינגאנצן אן באוווסטזיין. מען האט מיר געמינ־ טערט און ווייטער געשלאגן, אבער איך האב אלץ געלייקנט. נאכן אראפנעמען פון מאשין האט מען מיר אוועק־ געפירט אין בונקער, וווו איך בין איבערגעווען 30 טעג. אין משך פון דער ערשטער וואך, בין איך אומצייליקע מאל געפאשט געווארן, מערדערלעך צושלאגן געווארן, נאר איך האב מיינע ווערטער נישט צוריקגעצויגן.
אויפ ן 5 ־ט ן טא ג בי ן אי ך געשטעל ט געוואר ן פני ם א ל פני ם מיט ן פראוואקאטאר . אי ך הא ב אי ן זיינ ע אויג ן געלייקנט , א ז אי ך הא ב זי ך ווע ן ני ט אי ז פארבונד ן מי ט אי ם וועג ן אנטלויפן , או ן הא ב דערקלערט , א ז ע ר הא ט ד י גאנצ ע געשיכט ע אוי ף מי ר אויסגעקלערט , וויי ל אי ך הא ב אי ם ענטזאג ט אפצוגעב ן מיינ ע שטיוול . דא ס אי ז געווע ן א פאק ט או ן ד י עדו ת אויפ ן ארבעטס־פלא ץ האב ן אוי ך באשטעטיקט . אוי ף דע ם גרונ ט הא ט מע ן שוי ן דע ם ס.ם.־מא ן געדרא ט אריינצוזעצ ן אי ן בונקע ר אנשטא ט מיר . א לאנג ע ציי ט הא ט זי ך ד י געסטאפ א באמי ט עפע ס ארויסצוקריג ן פו ן מיר , אבע ר זי י הא ט ניש ט געלונגען . אי ך הא ב קיי ן באשולדיקונ ג ניש ט צוגעגעב ן או ן זי ד אפגעזאג ט אונטערצושרייב ן אויפ ן באשולדיקונגס־אקט . "שרייב ט אי ר זי ך אונטע ר אוי ב אי ר ווילט " הא ב אי ד געזאג ט אויפ ן 38 ־ט ן טאג . נא ך א פא ר וואכ ן ר ו האב ן זי י ווידע ר געפרווו ט איבעררעדן , זאגנדיק , א ז מיט ן אמ ת ווע ל אי ד באל ד ארויסקומען . אי ך הא ב זי י געענטפער ט : "אי ד קע ן ד א שוי ן זיצ ן וו י לאנ ג אי ר ווילט , אוי ף א ליג ן קע ן אי ך זי ך ניש ט מוד ה זיין" . אויפ ן 39 ־ט ן טא ג בי ן אי ך ארויסגעלאז ן געוואר ן פו ן בונקע ר או ן געבראכ ט צורי ק אי ן קאנצענטראציע־לאגער . אי ד הא ב פארשטאנע ן א ז מע ן שפיאניר ט מי ר נא ד או ן ע ם דרא ט מי ר א געפאר . אי ד הא ב דא ן באשלאס ן צו ם אנטלויפן . 3 וואכ ן זיינע ן פארבי י בי ז אי ד בי ן