579 שר ה חינםיו י 580 לאניערי ד אידאי ז געווע ן פא ר אינטערעסירט צ ו נעמע ן א אורח אוי ף שבת . מיר יוגנטליכע , ווו דער דראנג צו ם לעבן הא ט שוין בי י אונז געזאלט מערקן שפורן — האבן געזוכט וועג ן ווי אזו י זי ך צו פארוויילן , ווייל מיר האבן געוווסט א ז נאר א פאר שעה ווערט אויס־שבת און דאן קערן זיך אונזערע טאטע־מאמע צו דער אלטעגליכער ארבייט : מעלקן די קו , געבן עסן די קאצ׳קעס און גענרז , פלעגן מיר מיידלא ר או ן יינגלא ד זי ר אויפנעמען צוזאמע ן און אוועקגיין אין ״אדעלסק״ א שטעטעלע , קל״מ פון קאלאגיע , געזיילט האט זי אויד א 15 — 18 יידישע משפחות . מיר פלעגן דארט צוזאמען טרעפן זיך מיט חברים , וואס מיר האבן צוזאמען געלערנט אין אדעל ־ סקער "פאוושעכנער־שולע" . קיין "סינימא" איז דארט נישט געווען . עס שטייט מיר פאר די אויגן דער טאג מאנטיג : די עלטערן פלעגן אוועקפארן מיט די פרוכט , קעזאלא ר און פוטער אין סאקאלקע צום מארק . דאן האט יעדער קינד געפיהלט א זעלבס ט שטענדיקייט , ווייל יעדער קאלאניסט איז געווען געבענטש ט מי ט עטליכע קינדער אין אויד די אביסל דערוואקסענע האבן געמוזט אננעמען די פליכט צו העלפן אלעס , די בהמות , שעפסן , עופות , גערטנער און פעלדער , וואס יעדן טאג האט דאס געפאדערט פיל אר ־

ביי טאון גרויס השגחה. יעדעס דערוואקסענע קינד האט זיר בעמיהט אויסצייכענען אין דער ארבעט כדי טאטע־ מאמע זאלן זיין צופרידן ווען זי וועלן פארנאכט צוריק צוריקערן פון סאקאלקע. מיט גרויס אונגעדולד קוים זיר דערווארטן, אז זיי זאלן קומען מיט די גוטע זאכן, וואס זיי האבן איינגעהאנדלט דארט. ווי געשמאק איז געווען די געבייטלטע ברויט מיט די שאלאכץ־קארטאפלא און הערינג אויף וועלכע מ׳האט די גאנצע וואר געווארט. אלע פרייבט, חברים אלע זענען אזוי ביטער — טראגיש אומגעקומען — איד געדענק נאד זייערע לעצטע ווער־ טער ביים געזעגענען זיר: דו פארסט אוועק, דיר איז גוט! פונקט ווי זיי האבן געפילט די שווארצע וואלקענס אנקומען. מ׳האט תמיד גאט געבעטן אז alles זאל מצליח זיין, קיינער זאל נישט זיין קראנק, ווייל קיין דאקטוירים זענען ביי אונז נישט געווען. אלץ האט זיר דערצויגן מיט גאטס וואונדער און נסים. אז א מענטש איז קראנק געווארן איז מען געלאפן צו דער אלטער ליבע־באסן ע״ה, זי זאל מיט איר פינגער אין האניג אויסשמירען אין האלז זי האט געדינט פאר א דאקטער און שוועסטער, מ׳פלעגט גיין צום זיידן יצחק־אייזיק ז״ל אפשפרעכן אן עין־הרע אדער גאר צו חנה־באשן אבצינדליווען — דאס הייסט אבגלעטן מיט הייליגע ביינער, וואס זי פלעגט געפינען אויפן פעלד אין זיי האלטן איינגעוויקעלט קאלאניער יידן פירן א בינשטאק