פאליטישע גרדפירונגע ן פא ר דע ר וועלט־מלחמד ) 1. ציוניסטן . די ערשטע ציוניסטן או ן זייע ר טעטיקייט . — דע ר ערשסע ר לאקא ל פון ד י ציוניסטן . — ציוניסט ן גרינד ן ד י ״דייטש ש שול״ . — ד י צא ל קאלאניאל־באנק אקציעס , ווא ס זענע ן דעמאל ט פארקויפ ט געוואר ן אי ן בענדין. — ד י יינג ע ציוניסט ן או ן זייע ר טעטיקייט . — ציוניסטיש ע ליטעראטור ווער ט געשמוגל ט פו ן דייטשלאנ ד ?ויי ן רוסלאנד . — ד י ערשטע ״חיבת־ציון ״ קאנפערענ ץ אי ן קאטאוויץ . — ד י 25 יעריק ע יוביליי־קאנפערענץ. צו ד י ערשט ע ציוניסט ן אי ן אונזע ר שטא ט האב ן אנגעהערט : ש. וודאווינסקי , יאקו ב שטאטלער ׳ וואל ף בע ר פישל , י . גאלדפעלד , ווילבושעוויטש׳ שלמ ה פרענקל , יעב ץ או ן בערי ש קאהאן . אין ד י צאריש ע צייט ן הא ט ניש ט עקזיסטיר ט קיי ן לעגאל ע צי ד גיסטישע ארגאניזאציע . ד י גאנצ ע טעטיקיי ט אי ז דע ר עיק ר באשטאנע ן אין זאמלע ן געל ט פאר ן נאציאנאל־פאנ ד או ן פאר ן "אדעסע ר קאמי ־ טעט". בי י דע ר דאזיקע ר ארבע ט זענע ן געווע ן טעטי ק אויסע ר ד י דערמאנטע ציוניסטן , אוי ך ד י מזרחיסטן : בערי ש פרעגער , שלו ם קליינער או ן ישעי ה הענד ל ערליך . אין ד י לעצט ע יאר ן פא ר דע ר וועלט־מלחמ ה אי ז ד י ארבע ט פארן "אדעסע ר קאמיטעט " געפיר ט געוואר ן דור ך א . ק . ליווער , אברהם ליווע ר או ן נט ע לאנדנער .

דער ערשטער לאקאל פון די ציוניסטן (אייגנטלעך פון די מזרחיסטן) האט זיך געפונען אין הויז פון קלמן לאנגער, אויפן גייעם מארק (היינט הויז גוטמאן). דארט איז אויך געווען א מנין צום דאווענען׳ אונטערן נאמען: "הכנסת אורחים". שפעטער האט זיך געשאפן א באזונדער מנין פון רעליגיעזע ציוניסטן, וועלכע האבן זיך קאנצענטרירט אין "חדר מתוקן" פון יצחק פינק, אין נחום צוקערמאנס הויז. דורך די ציוניסטן איז געגרינדעט געווארן די אזוי גערופעג* "דייטשע שול", ביי וועלכער ס׳האט זיך אויך געפונען א ביבליאטעק. דארט זענען געהאלטן געווארן פארשידענע רעפעראטן, מייסטנם דורך בעריש פרעגער. אין יאר 1898 זענען אין בענדי פארקויפט געווארן 700 אקציעס פון דער קאלאניאל־באנק פאר דער סומע פון 7000 רובל. מיט א גרויסער אקטיוויטעט האבן זיך אויסגעצייכנט די יונגע ציוניסטן, צו וועלכע ס׳האבן אנגעהערט: מאיר שווארץ, אלימלך ראטנער, א. ק. ליווער, טעוול קליינמאן, אברהם ליווער, א. מ. וואטג־ בערג, בערטשע יאנאווסקי, אברהם פטאשניק, יחזקאל לאסקער, יהודה שניאור, מרדכי וויינריב, איטשע בער קאקאטעק, משה פרעגער און נטע לאנדנער. אויסער א ציוניסטישער טעטיקייט, האט די יוגנט אויך געפירט א קולטורעלע ארבעט אין דער פארם פון פארלעזונגען אויף תנ״ך־ טעמעס, וועלכע זענען פארגעקומען יעדן שבת אין לאקאל פון "מזרחי".

צודיפרעלעגענט ן האבן אנגעקערט: ישעיה וודאווינסקי, ווראנצבערג א״א. עס זענען אויך געגרינדעט געווארן קורסן פאר דער יידישער און פוילישער שפראך. יידיש האט געלערנט מאיר שווארץ, און פוייליש קאראל טראפויער. היות פאר דער וועלט־מלחמה איז די ציוניסטישע טעטיקייט אין רוסלאנד געווען שטארק באשווערט, איז דעריבער אנטשטאנען א פראבלעם ווי אזוי צו באזארגן די רוסישע צענטראל־קאמיטעטן מיט ציוניסטישער ליטעראטור, וועלכע איז דעמאלט געדרוקט געווארן אין דייטשלאנד. לויט דער אנווייזונג פון די ציוניסטישע עסקנים: יאנאווסקי (פעטערבורג) און גאלדבערג (ווילנע), איז אין קאטאוויץ אפגע־ האלטן געווארן א באראטונג צווישן די דארטיקע ציוניסטן: ד״ר ווייסמאן און ארנאלד ווינער מיט די זאגלעמביער ציוניסטישע דער אלטער מארק מיט 75 יאר צוריק השוק היש ן לפנ י 75 שנ ה 20 -