צדקה הגבוה (קהלה־קאטע) 15 ר״ט (רייכסטאלער), אין יערלע־ כע ראטעס צו 5 ר״ט. דעם דאזיקן אפצאל זענען זיי מחויב אריינצוטראגן אין דער קהלה קאטע, אפילו ווען זיי וועלן זיך אץ ערשטן יאר קויפן אן אייגענע ספר תורה, אויסער דעם איז בפירוש באשטימט געווארן, אז צו דער חבר ה מעגן אויך גע־ העת מענטשן, וואט זענען נישט קיין בעלי מלאכות. די פני הקהל צוזאמען מיטן מו״ץ, זאלן זיי געבן דערויף א הסכם׳ אין פאל אויב ס׳ווערט דורך דעם נישט אנטשטיין קיין שאך פאר קהל און בית דין צדק, ווייל דאס, וואט איז נוגע דעם דיו תורה האבן זיי (די חברה לייט) אויף זיך גענומען מקיים צו זיין און צו הערן אלץ עפ״י די תורתנו און אין כלל ענינים האבן זיי זיך מתחייב געווע ן צו פאלגן אלץ פונקט ווי יעדער ייד. דער עיקר פון זייער שטרעבונג איז׳ אז עט זאל הערשן צווישן די חברים אייניקייט און גוטפריינטשאפט, כדי זיי זאלן נישט נכשל וועח... ווייל יעדער בעל מלאכה האט פיינט זיין פאך. און ס׳זאל זיין איינער פארן צווייטן א שוץ און א חילף ביי אלעם׳ וואט וועט קומען אויף זיי, ווייל א מענטש קאן זיך דאך אליין נישט העלפן. איצט אבער, ווען זיי זענען צוזאמען אין א פעסטן בונד און איינער וועט דעם צווייטן שטארקן און זיי וועלן זיין זיכער און רויק פון יעדער שלעכטער זאך. דאם אלץ... די חייטין און אלע אנדערע בעלי מלאכות.

אץ דאם איז דער אינהאלט, וואס זיי האבן אפגעמאכט. די ווייטערדיקע תקנות וואט זיי האבן מתק ן צו זיין וועלן בא־ שטימט וועח דורך רוב מנין און ורוב בנין פון די חברים וועגן אלץ, וואט איז שייך פאר זייער טובה און לטובת ענינים, וועלכע זענען נוגע יראת שמים. דאס איז געמאכט געווארן היינט, פרייטאג, ערב שבת קודש׳ איסרו חג פסח תקט״ז (1807) לפ״ק בענדץ. אונטערגעשריבן: מ׳ נחום רחאני ס מדץ דק״ק בענדיך. צום טוף פץ בלאט 1 געפינט מען פאלגנדיקע נאטיץ: "יתר זכיותיהן של החברה חייטין שהשיגו מכבוד המשגיחים דשנת תר״ב לפ״ק תמצאו בדף 94״, ד״ה "די ווייטערדיקע זכיות פץ דער חברה חייטץ, וואט זיי האבן באקומען פון די משגיחים (קהלה דאזארעס) פון יאר תר״ב (1842) געפינען זיך אויפן בלאט 94״. דארט געפינט מען טאקע פאלגנדיקע אייגשרייבונג: "כבוד המשגיחים בשנת תר״ב הח״מ (החתומים מטה )

ציוו על החברא חיוטין להראות להם זכיותיהם הכתוב בפנקס שלהם. ויהי כי בא הפנקס לידי המשגיחים ויחפשו כל הספר וימצאו מה שכתב לעיל שהסכימו הנ״י עשרה אנשים החתומים לעיל שהיו אז משבעה טובי העיר להיות להם מנץ ויקראו בתורת ד׳ רק באופן שיתנו בכל שנה שלשה ר״ט והמ״ה לא נתנו עד הנה כלום ותבעו המשגיחים הח״מ אותם על אודות המכס אשר הושם עליהם שישלמו עתה כי כן ד״ת (דין תורתנו): והתנצלו לפניהם באמרם שמיום נחרתה זאת עד עתה שום פרנס ומשגיח לא תבע מהם זאת והם ג״כ לא ידעו מזה עד היום הזה. לזאת תבעו מהם שמיום משך נשיאתם ישלמו ומה שעבר עבר ומחמת כמה הפצרות שהפצירו בהם ומה גם שראו את טוב לבם אשר התקשרו עצמם וקבלו עליהם להזיל זהבם וכספם לצורך בנץ בהמ״ד הקדוש כמבואר בפנקס שלהם וגם קבלו על עצמם שינהגו כשורה ע״פ דינא ישראל ושלא ילכו לערכאות לדין רק כשלא יוכלו להשיג משפט ישראל לזאת מוחלים אנחנו המשגיחים בצירוף איזה יח״ם (יחידי סגולה) את המכס הנ״ל מעתה ועד עולם ורשות בידם להתנהג בחברא שלהם כאשר עד הנה עשו רק באופן שיעשו כאשר קבלו ע״ע (על עצמם) אכן אם לא יתנהגו ביושרם כאשר קבלו אזי המחילה בטילה ורשות ביד המשגיחים אשר יהיו אז לתבוע את כל ר״ט שמשנת תקע״ה לפ״ק עד אותו הזמן. ולראי׳ באו כבוד הרב המאה״ג אב״ד פ״ק וכבוד המשגיחים ואיזה יח״ס (יחידי סגולה) עה״ח (על החתום) אור ליום ד׳ ח׳ שבט תר״ב לפ״ק בענדין" . איבערזעצונג:

״די משגיחים פץ יא רתר״ב (1842), וועלכע זענען אונטן אונטערגעשריבן האבן באפוילו דער חברה חייטץ צו ווייזן זייערע זכיות (פריווילעגיעם), וואט זענען איינגעשריב ן אץ זייער פנקס. נאד דעם ווי זי י האבן אדורכגעזוכט דעם פנקס, האבן זיי געפונען דאס, וואט איז געווען באשטעטיקט דור ך די אויבו אונטעדגעשריבענע צען מענטשן, וועלכע זענען דאן געווען פון די שבעה טובי העיר, אז זיי (די חברה חייטין)

זאלן מעגן האבן א מנין און לייענען אין דער ספר תורה׳ נאף בתנאי, אז זיי זאלן צאלן 3 ר״ט (רייכסטאלער) יערלעך. אץ אזוי ווי זיי האבן ביז איצט גארנישט איינגעצאלט, האבן די משגיחים וועלכע זענען דא אונטערגעשריבן׳ געפאדערט פץ דער חברה, אז זיי זאלן באצאלן דעם שטייער, וואט איז אויף זיי ארויפגעלייגט געווארן. די פארשטייער פץ דער חבר׳ה האבן זיך מתנצל געווען, אז זיי ט יענער צייט האט קיץ שום פרנס און קיץ שום דאזאר נישט געמאגט פץ זיי דעם שטייער אץ זיי האבן דערפון נישט געוווסט ביז אויפן היינטיקן טאג. דעריבער האבן זיי געבעטן, אז זיי ווילן באצאלן פאר דער צייט פון זייער קאדענץ אלט חבר׳ה גבאים׳ אץ דאם וואט איז שוין פאריבער זאל מען זיי שענקן. נאך פיל ביטע׳ם און באמיונגען, און ווייל מ׳האט געזען זייער גוטן ווילן צוליב דעם וואט זי האבן זיך אזוי מתחייב געווען אויטצוגעבן א סך געלט אויף צו בויען א בית המדרש, אזוי ווי ס׳איז איינגעשריב איו זייער פנקס׳ אץ ומיל זיי האבן גענומען אויף זיך, אז זיי זאלן זיך פירען רעגולער לויטן יידישן דין אץ זיי זאלו זיך נישט ווענדן צום אלגעמיינעם געריכט נאר אין פאל ווען זיי וועלן נישט קאנען דערציילן קיץ דץ ישראל — האבן מיר, די משגיחים צוזאמען מיט אייניקע יחידי סגולה, באשלאטו זיי צו שענקן דעם שטייער אץ זיי האב דאם רעכט זיך צו פירן אין זייער חבר׳ה ווי ביז איצט נאר מיטן באדינג, אז זיי זאלו דערפילן דאם, וואט זיי האבן זיך פארפליכטעט. אץ קעגנפאל, אויב זיי וועלן נישט דערפילן, וואט זיי האבן אויף זיך גענומען, איז בטל די מחילה און עט דינט די משגיחים,

וואט וועלודעמאלט זיי ן דאם רעכט איינצומאנען ביי זיי דעם גאנצן חוב זיי ט דעם יאר תקע״ה (1815) ביז צו יענער צייט. אלם באוויי ז האב ן אונטערגעשריב ן כבוד הרב אב״ד אץ די משגיחים, ווי אויך אייניקע יחידי סגולה, יום ד׳ ח׳ שבט תר״ב (1842) לפ״ק בענדיך. מכה דער עקאנאמישער טעטיקייט פון דער חברה קען מען זיך מאכן א באגריף פונ ם פאלגנדיקן אפמאך, וועלכער איז אונטערגע־ שריבן דורכן דעמאלסטיקו מ״ץ און די דאזארעס, וואט איז איינגע־ שריבן געוואר ן אץ יאר תקס״ח (1808). דער אינהאלט פונ ם אפמאך, וואט איז איינגעשריב ן געווע ן אץ לשון קודש איז פאלגנדיקער: "מיר אונטערגעשריבענע האב ן באשלאטן, אז צולי ב דע * וואט ט׳אי ז שטאר ק געשטיג ן דער פרייז פ ץ תבואה און די - 42 -