א ניי ע האפענונג, וראם. איז פארווירקלעכט געווארן דורכן פא־ פולערן נדבן ש. פירסטענבערג, וועלכער האט זיד אין די לעצטע יארן פאראינטערעסירט און אונטערשטיצט מאטעריעל די גימנאזיע און האט צוגעזאגט אויפצובויען פאר איר א ספעציעלן בנין. אויפן סמר פון פירסטענבערגס דערקלערונג האט דער דעמאלסטיקער די־ רעקטאר הירשבערג — וועלכער האט אג ב געהאט גרויסע פארדינסטן לטובת דער אנטוויקלונג פון דער גימנאזיע — צוזאמען מיט מאיר פאטאש, באזוכט דעכו וויזיטאטאר מאראווסקי וועגן געבן דער שול עפנטלעכע רעכט. דער וויזיטאטאר האט מסכים געווען דערצו, נאד בתנא׳י אז פירסטענבערג זאל צושיקן אין קוראטאריום א שריפטלעכע דערקלערונג, אז ער וועט אויפבויען א ספעציעלע געביידע פאר דער גימנאזיע. פירסטענבערג האט גלייך צוגעשיקט א פארזיכערונגס־בריוו וועגן דעם ענין און אלם רעזולטאט איז די שול געראטעוועט געווארן פון אונטערגאנג. די גימנאזיע האט באקומען עפנטלעכע רעכט און אלם פועל יוצא האט א גרויסע צאל שילער אין יענעם שול־יאר באקומען מאטורע אין אייגענעם שול־לאקאל. אין אנפאנג פון שול יאר 1929/30 ווערט די גימנאזיע איבער־ געטראגן אין פירסטענבערגס פראכטפולער געביידע, און דער נאמען פון דער שול "יבנה" ווערט געענדערט אויף "קאעדוקאציע־גימנאזיע פון שמעון פירסטענבערג און פרוי".
זייט דעמאל ט הויבט זי ר אן א ניי ע עפאכ ע פא ר דע ר גימנאזיע , וועמענס געשיכט ע האלט זי ר ערש ט אי ן סטאדיו ם פו ן אנטוויקלונ ג און וועמענ ם פערספעקטיוו ן פארזיכער ן א גרויס ע או ן גלענצנדיק ע צוקונפט. די קאעדוקאציע־פאלקס־שול . גימנאזי ע און ליצי י אניפ ן גאסע ן פו ן שמעז ! פירסטענבעדג או ן פדו י ווען אל ם פוע ל יוצ א פו ן דע ר וועלט־מלחמ ה האב ן גענומע ן פלאצ ן די קייטן , מי ט וועלכ ע דע ר צארא ט הא ט געשמיד ט דא ם געוו . קאנגרעם ־ פוילן, הא ט דע ר פריערדיקע ר דערשטיקטע ר דראנ ג צ ו ליכ ט או ן וויסן פו ן דע ר יידישע ר געזעלשאפ ט אל ם "ע ם המפר " מי ט א ן עלע ־ מענטארער קראפ ט אנגעהויב ן צ ו באדעק ן דא ס לאנ ד מי ט א נע ץ פון א ן אייגענע ם שולוועזן , או ן אויפ ן שט ח פו ן זאגלעמבי ע אי ז שוי ן אין יא ר 1917 אנטשטאנע ן אי ן בענדי ן א יידיש ע לערן ־ או ן דערציערי ־ שע־אנשטאלט אונטער ן נאמע ן "יבנה" . גרינדן א שו ל הייס ט אבע ר נאכניש ט אי ר פארזיכער ן א ן עקזים ־ טענץ או ן אנטוויקלונגם־מעגלעכקייטן , או ן אזו י הא ט זי ר טאק ע אג ־ * געהויבן פא ר דע ר שו ל — נא ך א קורצ ן פעריא ד פו ן ענטוזיאז ם — א ציי ט פו ן אויסערגעוויינלעכ ע שוועריקייט ן או ן קאמפ ן מי ט דע ר הארטער ווירקלעכקייט .
די גרעסטע צרה איז געווען דאס פעלן פון א געהעריקן בנין פאר דער שול . זייענדיק איינגעדונגען אין א פריוואטער געביידע , בשכנות מיט לאקאטארן און דערצו נאד אין א ענגו לאקאל , איז פאר דער שול־לייטונג אומעגלעך געווען צו פארזיכערן פאר דער יוגנט אנטשפרעכנדיקע היגיענישע באדינגונגען און דאס האט אויך געשטערט איינצוארדענען מאדערנע לאבאראטאריעס , לייענזאלן , פאר ־ וויילונגם־זאלן אאז״וו . דאס פעלן פון א גימנאסטיק־זאל און א געהע ־ ריקן ספארט־פלאץ , האט ווידער געשטערט די ארבעט איבער די פיזישע אנטוויקלונג פון דער יוגנט , אזוי , אז די דערציונג פון די שילער, סיי אויפן גייסטיקן און סיי אויפן פיזישן געביט איז געבליבן שטארק הינטערשטעליק . אין אזעלכע באדינגונגען האט מען אפילו נישט געקענט חלומען וועגן דערווערבן פאר דער שול רעכט פון מלוכה־גימנאזיעס. אבער אין מאמענט פון דעפרעסיע און פארצווייפלונג , ווען דאס ווייטערדיקע אנפירן מיט דער שול איז געווארן זייער . פראבלעמאטיש , האט זיך באוויזן פרעזעס ש . פירסטענבערג אלס רעטעער און האט דערקלערט, אז ער וועט אויף זיין אייגענעם חשבון אויפשטעלן א ספעציעלן בנין פאר דער גימנאזיע . שמעון פירסטעננערג . העלענע פירסטענבערג .
אוו אזוי איז אין שול־יאר 1928/29 זייען צוזאמגעפארוואנדלט גע־ ווארן אין א ווירקלעכקייט, נאר מיט דעם אונטערשיד, וואס אנשטאט א באשיידענעם בנין, אויף וועלכן די היגע געזעלשאפט האט זיך געריכט, איז איר איבערגעגעבן געווארן א פראכטפולע מאדערנע שול־ געביידע מיט אלע איינריכטונגען, וואס זענען נויטיק פאר דעם שול־ לעבן. די שול־געביידע ליגט צווישן גרינע פעלדער און גערטנער דורך וועלכע עס שלענגלט זיך די שווארצע פשעמשע, און טראצדעם, וואס די שול געפינט זיך אין דער שטאט באקומט מען דאך דעם איינדרוק, אז זי ליגט ווייט פון שטאטישן טומל. - 76 -