קערבענדינער סטאראסטווע, מיט דער ווענדונג צו לעגאליזירן אין אונזער שטאט א פאריין א. נ. "ליבהאבער־פאריין פון דער יידישער סצענישער קונסט "מוזע" אין בענדיק (טיטן רעכט צו גרינדן אפטיילונגען אין גאנץ זאגלעמביע). לעם 7־טן מאי 1921 קומט פאר אין לאקאל פון פאריין "הכה" אין בענדין, די אפיציעלע גרינדונגס־פארזאמלונג פון דער "מוזע". אויף דער דאזיקער פארזאמלונג איז צווישן אנדערע געווארן אויסגעוועלט א נייע פארוואלטונג וועלכע איז באשטאנען פון די פאלגב* דע פערזאנען: ה. שטאטלער — אלם פארזיצענדער, א. וויינשטאק, ה. וועקסעלמאן, וו. רעכניץ, ע. בלומענפרוכט, ה. לעבער, ה. וו. קא־ מינסקי, ישראל לאסקער, מ. קאנער און מ. ב. ראטענבערג, די נייע פארוואלטונג פארברייטערט איר טעטיקייט אין לאדענט איי ן א גאב־ צע ריי רעזשיסערן, ווי דוד הערמאן, מרק ארנשטיין א.א. עם ווערט דאן געשאפן ביי דער "מוזע" א דראמאטישע סטודיע,
ווי נא ך א קורצ ע ציי ט קומט פו ן דאר ט ארוי ס ניי ע או ן יינג ע כוחות , וועלפע ברענגען אריי ן א שטארק ע אויפלעבונג אי ן דע ר דראמא - טישע געזעלשאפט . דא ם זענע ן געווען , חנ ח שענטא ל (ישראל ) נחו ם מעלניק אי ן מש ה פאטאשינסק י (אל ע בייד ע אי ן דרו ם אמעריקע ) או ן נאד אנדער ע אי ן ד י יאר ן 25— 1922 ווע ט דור ך ד י "מוזע " אויסגע - פירט א גאנצ ע ריי ע פו ן ליטערארישע פיעסעס , וו י צ.ב . פרצ׳ ס — ״ביינאכט אויפ ן אלט ן מארק״ , אנסקי ם — ״דיבוק ״ נונבערג ס — "די משפחה" , אונטע ר ד י רעזש י פו ן דו ד הערמאן , דא ן הירשביינ ס — ״דע ר דארפ ם יונג״ , שלו ם עליכם׳ ם — "דא ס גרויס ע געווינס" . די אל ע פיעסע ס זענע ן געוואר ן געשפיל ט בי י פו ל געפאקט ע זאל ן מיט גרוי ם דערפאל ג ניש ט נא ר אי ן בענדי ן נא ר אוי ר אי ן גאנ ץ זא - גלעמביע. וו י אוי ר אי ן קילצע ר או ן אי ן טשענסטאכאווע ר קרייז . אין יא ר 1925 ווער ט אנגאזשיר ט דור ך דע ר "מוזע " דע ר טא - לאנטפולער ארטיסט , ח . לעווינשטיין , אל ם שטענדיקע ר רעזשיסע ר אין דראמאטישע ר לייטער , אונטע ר זיי ן רעזש י ווער ן אויסגעפיר ט א גאנצ ע ריי ע ליטעראריש ע פיעס ן פו ן יידיש ע שרייבע ר וו י אוי ך פון דע ר אייראפעאיש ע ליטעראטור .
דער דראמאטישער קרייז האט אוי ר געגעבן א גאנצע ריי ווארט־קאנצערטן ווי ע ם האבן אנטיילגענומען די ארטיסטן: גראס־ בארט און מארעווסקי פון ווארשע, און ח. לעווינשטיין, מעלניק פא־ טאשינסקי פון דער "מוזע" וועלכע זענען געיוארן שטארק באזוכט. באזונדער איז ווערט צו דערמאנען די ליטערארישע אוונטן וואס די "מוזע" האט איינגעארדנט מיטן אנטייל פון די דיכטער, ברא־ דערזאן, קצנעלסאן, פרץ מארקיש, מארעווסקי און אנדערע. 11 פאר סערןצי ע אין דער זעלבער צייט ווערט ביי "מוזע" ארגאניזירט א פאר, וועלכער ווערט אנגעפירט אונטער דער לייטונג פון וו. רעכניץ, וועלכער הויבט אן אירע עפנטלעכע מוזיק־קאנצערטן אין די חדשים פון יאר 1924, איז באלד באקאנ ט געווארן אין די ברייטע קרייזן פון דער ארטיקער יוגנט. אין א גאר קורצער צייט, באווייזט זיך א ברייטער צופלוס פון פעיקע זינגער און דאס מאכט רייף דעם געדאנק צו צעמענ־ טירן אן ארגאניזאציע אינטער דער אנפירונג פון א פאראנטווארט־ לעכן און פאכמענישן מוזיק־לייטער. דעם אמטל אלס ערשטער פאקטישער דיריגענט פונעם "מוזע"־
כאר האט פארנומען דער מוזיק פראפעסאר צ. בינשטיין און דאס איז גורם, אז די באציונג צו דער אונטערגענומענער ארבעט ווערט אן ערנסטע. דער ערשטער אויפטריט, וואס איז פארגעקומען דעם 12־טן דעצעמבער 1924 איז געווען א קולטור־יום טוב אין שטאט און דער גרויסער עולם אפלאדירט ווי אנווארעמסט די זינגער. בעתן דאזיקן אויפטריט ווערן אויסגעפירט די שאפונגען פון בעטהאווען, מענדעלסאן און א רייע יידישע פאלקס־לידער. די כאר מיטגלידער פון ״מוזע״ כאר. עס שטייען פון רעכטס צו לינקס: פערשטענפעלד, אפענהיים, ראטענגערג, רעחניץ, זאובערמאן, גוטמאן, פרידלער. עס זיצען. לאסקער, פלעסנער, גאלדקארן, פרידלער, דונקעלמאן, שפירא, מעלניק. הגרי המקהל ה לי ד אגוד ת "מוזה". - 89 ־.