ארגאניזירט חנם כאדאוסך געשענקט פאר חגראדאזי * קער אינסטיטוציע האבן די "מוזע" מיטגלידער: פנחס לובלין הערש אלימלך מאנשיץ, לייביש קאנער, יידל ראטענבערג און חנה שיינטאל. דער נישט פאראויסגעזעענער צופאל, וואס חגרא פראפעטאר בינ * שטיין האט פארלאזט פוילן, ברענגט אן איבערברוך אין חגרא ארבעט און איבערייסט א באמ?ת שיין בלעטל געשיכטע אין חגרא "מוזע". את יאר 1932 טרעפן זיך ווידער צונויף די אויבן חנרמאנטע "מוזע״־מיטגלידער און ביי דער מיטווירקונג פון חגם פידל־קינ * ססלער שמואל גאלד, מענדל קאנער און לייבל קארנפעלד ווערט באשלאטן אויפצולעבן די כאר־אינסטיטוציע. אין פארלויף פון עט * לעכע וואכן ווערט דער באר אויפסנייז רעארגאניזירט און ס׳ווערט אנגאזשירט צו דער לייטונג פראם. ק. באראווקא. דער באר האט זיך אין דער צייט געפונען קוואליטאטיוו אויף א זייער הויכער מדרגה און עס ווערט באשלאטן צו געבן די כאר * אנגעהעריקע אן אלזייטיקע מוזיקאלישע אויסבילדונג.
ח קאנצערט ן וואט דע ר בא ר הא ט געגעבן, זענע ן געשטאנע ן אוי ף א גא ר הויכ ן ניווא, ווא ט אפיל ו מביני ם האב ן אונטערגעשטראכן. עם זענע ן אויטגעפיר ט געוואר ן ד י בעסט ע שאפונגע ן פו ן דע ר פוי * לישער א ץ דייטשע ר מוזיק־ליטעראטור, וו י אוי ר יידיש ע פאלקס * לידער, נא ד א גענו ג לאנגע ר הפסקה, זענע ן ווידע ר געהער ט גע * ווארן א ץ א פרעכטיקע ר אויספירונ ג דור ך הונדערטע ר מוזיק־ליבהא * בער ד י שענסט ע געזאנגען. ח דאזיק ע ארבע ט וועלכ ע — לוי ט ד י אינטענצ ן פו ן א טיי ל ל. גאלדשט״ ן ] / דע ר "הזמיר" " נאכן דערשטיק ן ד י רוטיש ע רעוואלוצי ע פו ן ד י יאר ן 6/1905,
ווען די צארישע מאכט האט מיט די שרעקלעכטע רעפרעסיעס אומעגלעך געמאכט יעדע פאליטיש־געזעלשאפטלעכע ארבעט, האט א גרופע יוגנט, וואט איז פריער טעטיק געווען אין פארשידענע פא* ליטישע גרופירונגען, געזיכט א וועג ווי אזוי עפעס צו שאפן כאטש אויפן ריינעם קולטור־געביט. צו חג ם צוועק האבן פאלגנדיקע יונגע* לייט: יעקב קריגשטיין, הערשל שטראכליז, קאפלאפענהיים, ראובן סאנטשעוו, איזידאר לעווינטקי א״אנד געגרינדעט אין יאר 1907, א מוזיקאליש־ליטעראריש־דראמאטישע געזעלשאפט א. נ. "הזמיר", לויטן מוטטער פון די ענלעכע געזעלשאפטן אין ווארשע און לאדזש. אפיציעל איז דער ציל פון "הזמיר" געווען צו וועקן דעם חשק פון דער יידישער יוגנט צו מוזיק, ליטעראטור און טעאטער, פאקטיש אבער, איז ער אויסער דעם אויך געווען דער גייטטיקער צענטער, אדום וועלכן ס׳האט זיך קאנצענטרירט די גאנצע יידיש נאציאנאלע און ארבעטנדיקע אינטעליגענץ אין דעמאלטטיקן בענדין. מיט אומגעהויערע מאטעריעלע און ארגאניזאטארישע אנשטרענ* גונגען, איז די אויבן דערמאנטע יונגעלייט קוים כ ל געלונגען צו שאפן א מוזיקאלישע־סעקציע, !וועלכע האט אפגעהאלטן פראבן 2—3 א ץ חג ר וואך אין זאל "הארמאניע" אויפן טלאוויאנטקא
פון די גרינדער — האט געזאלט זיין אן אנהויב, א יסוד פאר א מוזיקאלישער אינטטיטוציע פון א ברייטן פארנעם (אץ וועלכער זא*גלעמביע נויטיקט זיך גאר שטארק). איז פלוצלינג געליימט גע*ווארן דורך א גרופע "אומצופרידענע", וועלכע האבן אן א טפע*ציעלן "פארוואס" צוגעפירט צו אן ארויטטריס פון א געוויטער צאל כאריטטן. דאס האט אבער נישט גורם געווען צו קיין גרויסן אי*בערברוך, און די ארבעט איז — כאטש מיט אפגעשוואכטע כוחות ווייטער געפירט געווארן. אין דער צייט ווערט אריינגעצויגן צו חגראקטיווער מיטארבעט מענדל קאנער, וועלכער איז שוין באקאנ ט געווען ביים עולם א דאנק זיינע געלונגענע מוזיק־אילוסטראציעס צו א רייע פארשטע*לונגען, וואט די טעאטער־טעקציע ביי דער "מוזע" האט אויטגע*fירט. אין די ווייטערדיקע קאנצערט ן פירט אויף דער כא ר מיט חגר* פאלג זיינע שאפונגען: "שטארקער פון א חלום" (טעקסט קליינער). ״היי איר יאטו״ אין 4 שטימען (טעקטט פלאם) און די טאלא־גע*זאנגען: "צוויי הערצער", "נעבן א בוימל" (קליינער) אץ "חג םאוואנגארד" (טעקסט בראניעווסקי, יידיש שניידערמאן).
פארשידענע אויטערלעכ ע סיבו ת האב ן גור ם געווען, א ז ד י טע * טיקייט אי ז ווידע ר איבערגעריט ן געווארן. אבע ר דא ך דאר ף אונטער * געשטראכן ווערן, א ז ד י אפגעטוענ ע ארבע ט הא ט דערוועק ט בי י א ברייטן עול ם א געהעריק ע פארשטענדני ש פא ר מוזיק, פאר ן יידיש ן פאלקם־ליד, ווא ט פריע ר אי ז ע ם געווע ן א פרעמחג ד ענץ, או ן אלט פע ל יוצ א ווער ט ד י כאר־ארבע ט ווידע ר באנייט. גאס (היינ ט מאלאכאווטקי). ביי ם שאפ ן או ן פיר ן חנ ם ארקעסטע ר האבן פי ל מיטגעהאלפ ן ד י מוזיקע ר פאמיליעס: לוטטי ק או ן בארעג * בלאט, וועלכ ע האב ן במש ך פו ן א יא ר צייט, נא ד פא ר דע ר לעגא * ליזאציע, אנגעפיר ט מי ט חג ם אמאטארן־ארקעטטע ר א ן שו ם באלוי * גונג, הג ם דא ם זענע ן געווע ן פראפעטיאנעל ע מוזיקער.
היות ביים אדורכפירן די לעגאליזאציע־פארמאליטעטן זענען נויטיק געווען פוליעריקע און פאראנטווארטלעכע מענטשן, האט זיך די יוגנט באמיט אריינצוציען אין חדר ארבעט חנם עלטערן דור אינטעליגענטן. טראץ די אטימילאטארישע טענדענצן פון חדר דעמאלטיקער בירגערלעכער יידישער אינטעליגענץ, איז דאך געלונגען צו געווינען פאר דעם ענץ די מער נאציאנאל געשטימטע יחידים׳ צווישן וועלכע ס׳האבן זיך געפונען: דער פאפולערער העברע*ישער לערער יעבץ, מאיר שווארץ, יעקב שטאטלער, אלעזר רר בינליכט, י. רעגירער, ש. שעפטל א״אנד. די דאזיקע פערזאנען האבן פיגורירט אלט די "פארמעלע" גרינדער פון "הזמיר" לגבי דער רוטישער מאכט ווי ס׳איז שוין אויבן דערמאנט, האט זיך די ארבעט פאר חדר לעגאליזאציע באגרענעצט בלויז מיטן ארקעסטער, און הגם די רעזולטאטן אויפן געביט זענען געווען זייער שיינע, האט מען אבער - 90