Original scan
Original memorial-book scan 162
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-1200

דער קולטור-אָפּטײל איינע פון די שענסטע בלעטלעך פון דער טעטיקייט פון אידן-ראַט PN‏ געווען די שאַפונג פון שול-וועזן דורך דעם קולטור POE‏ אונטער דער לייטונג פון דעם געוועזענעם לערער NOD‏ קאַפּלאַן. מיט דער װערבאַלער דערלויבעניש, װאָס איז JT‏ דער דייטשער מאַכט געגעבן געװאָרן די פאָרשטייער פונ'ם אידן-ראַט באַלד PN‏ די ערשטע PANT,‏ װאָכז" ONT NOVA TID‏ דער דאָזיקער אָפּטײל TD‏ אידן-ראַט געמאָלדן די אָרגאַניזירונג TID‏ אייגענע שולן, צוויי אין צאָל, VION‏ אַ וועלטלעכע, סינטעטיש AND‏ אידיש און העברעאיש, TIN‏ די צווייטע IX‏ אָרטאָדאָקסישע. די ערשטע שול, אַ קאעדוקאציאנעלע, אויף פאַבריק גאַס 20, “DUIS ONT‏ געקליבן IN‏ ערך 1,600 קינדער, TD‏ קלאַסן 6-1, װאָס TANT‏ געלערנט PR‏ דריי שיכטן, צוזאַמען מיט 29 JONI‏ די צווייטע Dw‏ אויף ניי-וועלט 24, האָט באַדינט IN‏ ערך 500 קינדער PR‏ צוויי שיכטן. אינגלעך באַזונדער און מיידלעך באַזונדער. די שולן TANT‏ אַרײנגעטראָגן אַביסל ליכטיקייט NOVA PR‏ ניט געלאָזט די קינדער פאַרווילדעוועט TIN TUT‏ טאַקע דערצויגן זיי TD VOM PNR‏ אידישקייט, אין נאָוועמבער 1942, ווען עס PT ONT‏ אָנגעהויבן די בלוטיקע , אַקציע" PNR‏ ביאַליסטאָקער פּראָוינץ TIN‏ גלייכ- צייטיק PN‏ די ביאַליסטאָקער NOVA‏ פאַרקלענערט געװאָרן, זיינען די שולן געשלאָסן געװאָרן און WI PW‏ געעפנט “YR‏ װאָרן,

passage_a095cba1c7086c5aa9df5e33
Passage 2normalized OCR · source chars 1202-2284

דער זעלביקער קולטור אָפּטײל האָט נאָך פריער געשאַפן ביי PT‏ פאַך:קורסן צו לערנען אידישע קינדער מלאכות, צוגלייך מיט אַלגעמײנע לימודים. עס זינען געווען קורסן AND‏ שניידעריי, שלאַסערײ, שוסטעריי, זאָטלערײ, עלעקטראָ-טעכנישע און INI‏ אַנדערע. IN INT‏ עקזיסטענץ פון עטלעכע חדשים זיינען די פאַך:קורסן אַרױס PN‏ אייגענעם רשות, האָבן PON PT‏ פאַרברייטערט “AND TIN‏ גרעסערט, PT Pa‏ זיינען פאַרװאַנדלט געװאָרן "OND PR‏ ריקן, לויטן מוסטער פון די אַנדערע. דער עיקר איז געווען מלאכה, די אַלגעמײינע לימודים זיינען כלל אינגאַנצן אָפּגע- שאַפן, עװידענץ-אָפּטײל און סטאַטיסטיק אין אַ צימערל, אויפן דריטן PROW‏ פונ'ם אידן-ראַט בנין, געפינט PT‏ די עווידענץ, אונטער דער לייטונג פון דר, מ. בערגמאַן, IND‏ די באַפעלקערונג ווערט איינגעמאַלדן TIN‏ אויסג עמאָלדן, אויף צו באַקומען ברויט-קאַרטן. דאָרט װוערן צונויפגעשטעלט, לויט דער פאַדערונג פון דער מאַכט, “AND‏ שיידענע ליסטעס וועגן דער באַפעלקערונג, PR‏ צווייטן צימער ווערט געפירט, אונטער דער לייטונג פון באַקאַנטן סטאַטיסטיקער, דר. פילעצקי, די סטאַטיסטיק פון NOVI‏ אין זעלביקן צימער געפינט זיך אויך די מעטריקאַציע פון NOVA‏ אונטערץ אַנפיר פון ש. ראוועט,

passage_5075e798c653b4c0e1446352
Passage 3normalized OCR · source chars 2286-3539

אינדוסטריע-אָפּטײלונג דער גרעסטער און חשוב'סטער טייל TD‏ אידן:ראַט איז די אינדוסטריע, וועלכע ווערט אָנגערופן דער רעטונג WIN‏ פון דער NOVA‏ אַָדער דער צווייג, אויף וועלכן מיר אַלע זיצן. PN‏ זכות פון דער אַרבעט פאַר דער מאַכט, לאָזט מען TN‏ לעבן, -- TANT‏ די מאַסגיביקע פאַקטאָרן -- TIN‏ דער בּיאַליסטאָקער יזכּור-בּוך לכתחילה צו דער דיספּאַזיציע פונ'ם אידן-ראַט, אָפּצוגעבן עס דעם דייטש. TN‏ דער וירטשאַפּטאָפּטײל מאַכט שטענדיק זאַמלונגען, צי מיט גוטן, צי מיט בייזן. ONT‏ ער פאַרשיידענע מעבל-שטיק און YOON‏ זאַכן, כל-ערלי סחורות, קיך-:געשיר, שטוב-כלים, INP OND PEN‏ נאָר צונוץ קומען PR‏ דער באַלעבאַטישקײט: און אויף דער פאָדערונג פונ'ם דייטש yA‏ עס תיכף צוגעשטעלט. גלײכצייטיק באַדינט דער וירטשאַפטס-אָפּטײל PIN‏ דער סאָציאַלער באַזאָרגונג, TN‏ גיט אַרױס מלבושים, בעטגעװאַנט “AND TN‏ שיידענע אַנדערע זאַכן פאַר נוטבאַדערפטיקע הײמלאָזע, װאָס קומען אַראָפּ אָפט הויל-נאַקעט, דער וירטשאַפט-אַפּטײל IN PIN ONT‏ אייגענע וועשעריי, WH WN‏ אַרבעט אַמאָל פאַר דער דייטשער מאַכט, אָבער AND AVVO PNW‏ אידישע אייגענע “VOPR‏ טוציעס. פאַראַן אויך אַ נייטעריי, וואו TINT‏ ווערן “WDNR‏ גענייט, צוגעפּיצט TPN‏ אױסגעפאַרטיקט DW‏ געברויך. הונדערטער, אפשר טויזנטער מענטשן NOVA PR‏ זיינען באַנײט און באַקלײדט דורך OFT‏ װירטשאַפט-אָפּטײל ביים אידן-ראָט, : די בוי-אָפּטײלונג

passage_a22a821b738920d24fed580a
Passage 4normalized OCR · source chars 3541-4822

“AD האָט דער‎ INT TIN בכלל בויט מען ניט.‎ NOVI PR אָפּטײל פון אידן-ראַט, אונטער דער אָנפירונג פון גרויסן‎ מיטגליד),‎ UI בוי:אונטערנעמער, נחמן גאָלדפאַרב (אַ‎ אויסצופירן וויכטיקע פונקציעס. די קהלה'שע בנינים, די‎ פאַבריקן, פאַרשיידענע לאָקאַלן פון די אינסטיטוציעס, דער‎ “YX פּאַלאַץ", האָבן‎ םענעגייא‎ PT PR אידן-ראַט גופא‎ אַ סך אַרבעט ביים בויען, איבערבויען,‎ WT פאָדערט‎ PIN אַרבעט איז‎ PIM צובויען און פאַנאַנדערבויען. ניט‎ “YOR די פּאַרקאַנעס אַרום געטאָ, וועלכע ווערן‎ DMN פאַראַן‎ TN שייכות מיט פאַרקלענערן‎ PR מאָל איבערגעשטעלט,‎ איבעררוקן די געטאָ. בוי-:מאַטעריאַלן באַקומט מען פון‎ אױיסער דער‎ APT דייטש, אַ קליינעם טייל פון די אידישע‎ פּלאַנ-‎ PT PR צעװאַרפן,‎ TOR PR ער האַלט‎ ONT NOVI ביאַליסטאָק, כדי‎ YOON די‎ TONY מעסיקער אַקציע פון חרוב‎ אַ נייע, עכט דייטשע‎ DIN PR PIN שפּעטער‎ TWD צו‎ די צוגעפוילטע, פאַרפּרוכנעװאַטע,‎ WM ביאַליסטאַק. אָט‎ באַלקעס,‎ DX דורכגעפלאַכטענע מיט טשװועקעס ברעטער‎ געטאָ. מיט‎ PR עס דורכגעפירט די בוי-אַרבעטן‎ Py אָנגעקומען די‎ PR עס‎ WN עטלעכע חדשים צוריק,‎ פינצטערע, בלוטיקע כמאַרע אין ביאַליסטאַקער געגנט‎ “DN (נאָוועמבער 1942), האָט די דייטשע מאַכט געהייסן‎ PN בויען עטלעכע צענדליק באַראַקן צוליב אַ צוועק, װאָס‎ דער עפנטלעכקייט געבליבן אומבאַקאַנט,‎ PX ONT‏ פירט דורך אונזער בוי-אָפּטײל, PORT PN‏ צווישן טשעפלע, פאַלעסקע, פאַבריטשנע.

passage_45bdd1e1642e7fb5ecef2bdc
Passage 5normalized OCR · source chars 4824-5324

צוליב דער ענגשאַפט PR‏ געטאַ, צעפּיצלונג PD‏ די דירות און פון די צימערן, האָט דער בױ-אַפּטײל גרויסע אַרבעטן, פון צוימען, איבערבויען, DX‏ פּלאַנירונג AND PIN‏ פּריוואַט. עס NOVA PN PAN PN‏ איינגעפירט, IN‏ אַנשטאָט צו באַנוצן די גרויסע אויוונס, OND‏ באַדינען I‏ צוויי, דריי TIN‏ WS‏ צימערן, בויט PT WA‏ אויס אַ קליינעם אויוועלע “PR‏ מיטן צימער, מיט אַ פּליטקעלע פון JINN‏ אַזעלכע אויוועלעך זיינען געשטעלט געװאָרן אין די טויזנטער, טייל דורכן בוי-אָפּטײל TIN‏ טייל, אַלענפאַלס מיט PT‏ דערלוי- בעניש, 146

passage_e368ff9d52e1cb947bfc3892