נישט ווייט פון נאָװאָליפּיע גאָס, האָט פאַרמאָגט רוסישע, דייטשישע TN אידישע ביכער. הונדערטער אַבאָנענטן TINA בייטאַג VINK PR PR אַרוױסגענומען פון דאָרט ביכער. קאָטיק'ס ביבליאָטעק PR געווען ווייט TIN ברייט באַוואוסט צו דער אידישער יוגנט PR אַלגעמײן און צו די אידישע אַרבעטער בפרט. דאָרט האָט זיך געפונען אויסער די רוסישע TR דייטשע קלאַסיקער, TIN ראַדיקאַלע און סאָציאַליסטישע ביכער, װאָס זיינען געווען לעגאַל אין רוסלאַנד, די צוויי ביבליאָטעקן האָבן געשפּילט NWI גרויסע ראָל, געהאַט אַ געװאַלדיקע באַדײטונג AND דער אַנט: וויקלונג פון סאַציאַל- TIX נאַציאָנאַל-אידישן באַוואוסטזיין און געווען דער רעזערוואואר פון WINN צו שעפּן אַלגע- מיינעם וויסן. זיי האָבן אַנטויקלט דעם סאַציאַלן געדאַנק ONT TIN נאַציאָנאַל-אידישע געפיל,
PR יענער צייט PT ONT באַװויזן אויף דער אידישער OND דער האַלב-אינטעליגענט, OND מען האָט איראָניש IIIA — ,חצי-אינטעליגענט". טייל פון MT זיינען געקומען TID די אַרגאַניזירטע אַרבעטער-שיכטן, דערצויגן דורך דער בונדישער אינטעליגענץ; אַנדערע פון די ישיבות. ONT זיינען געווען די, OND האָבן PW? געקענט רוסיש TIN דייטש, געלייענט זייערע ליטעראַטורן, געלערנט פּאַליטישע עקאַנאַָמיע, קולטור-געשיכטע און די AYP NIN פון די מערב-אײיראָפּעאישע אַרבעטער-באַוועגונגען. צו די “NUVI לוציאָנערע באַוועגונגען WIT אויך צוגעשטאַנען די אידישע סטודענטישע יוגנט פון די גימנאַזיעס און אַנדערע מיטל-שולן. ON די עלעמענטן זיינען געװואָרן די לערער TIN אויפקלערער, געפירט די אַגיטאַציע און פּראָפּאַגאַנדע פאַרץ ;בונד", זיי האָבן געשפּילט די הױפּט-ראָל קולטורעל צו אַנטויקלען די אידישע מאַסן,
“OT די TID געווען איינע PR ביאַליסטאַק IN 1900 דער פאַקט, װאָס פון OPN פעסטונגען פון , בונד", בונד" געהאַט , TID דער צענטראַל-קאָמיטעט ONT 1902 ביז די פּראַָפעסיאַנעלע אינטעליגענץ, PIN JOINT זיין זיץ-אָרט TIN װאָס האָט אָנגעפירט מיט דער בונדישער אָרגאַניזאַציע מיט דער פּראָפעסיאָנעלער פאַך-באַוועגונג אונטער דעם ביאַליסטאָק געפונען PR PT TANT בונד", , TWD איינפלוס דר, פּאַװעל PRIVIND MI דריי פירער פון דער פּאַרטײ: ביאַלי- PR ראַזענטאַל, NIN פרוי TPT ראָזענטאַל (אנמאן), TID פאָרגעקומען דער דריטער צוזאַמענפאָר TAIN PN סטאָק ,בונד" און די פערטע קאָנפערענץ, די בונדישע באַװועגונג PNR געװאָרן שטאַרקער פון יאָר צו יאָר. PIN די , בונדישע שטימע", אָרגאַן פון צענטראַל- קאָמיטעט פון בונד, זיינען פון צייט צו צייט דערשינען פלוג-בלעטלעך, וי NR PIN צייטונג ,די ביאַליסטאַקער שטימע", ספּעציעל וועגן אַרטיקע אַרבעטער-אינטערעסן. מיט'ן עקאַנאָמישן אויפבלי פון דער טעקסטיל-אינ- דוסטריע, אין 1902, איז די צאָל אידישע אַרבעטער אין די פאַבריקן TIN , מייסטערסקייעס" (װאַרשטאַטן) פאַרטאָפּלט געװאָרן. PR יענעם פּעריאָד, PIN PN ,1897 PR אויפגע- קומען די אידיש-נאַציאָנאַלע באַוועגונג, דער ציוניזם,
די ציוניסטישע באַוועגונג ONT באַלד VON] ערשטן ציוניסטישן קאָנגרעס פאַרנומען NR ויכטיקן אָרט, מיט אַזעלכע ויכטיקע פּערזענלעכקייטן, וי דער “YD סטאַקער רב ר' שמואל מאָהליווער, UT כאַזאַנאָװיטש, ליטמאַן ראָזענטאַל TX שפּעטער אינזשיניער פּאפּערין. די דער בּיאַליסטאָקער יזכּור-בּוך אַ גרופּע בּיאַליסטאָקער פּאָליטישע פּאַרשיקטע PR סיביר, אויפ'ן וועג קיין יאַקוטסק, אין 1897. TID ביאַליסטאָק. PR באַפעסטיקן די בונדישע באַװועגונג TN PR ,1898 PR ביאַליסטאָק PR אַרגאַניזירטע בונדיסטן 0 געווען באַוואוסט WIT ערך 700. זיי IN געווען 1901 PN אונטערן נאָמען ,באַקאַנטע".
דער , בונד" PN געווען דער, ONT OND צעאַקערט דעם באָדן PIN דער אידישער גאַס; ONT געווירקט אַז די אידישע מאָסן TORT אַװעקװאַרפן די שונדישע ראָמאַנען. PNR יענע TW זיינען געווען שטאַרק פאַרשפּרײט די ביליקע ראָמאַנען. דער , בונד" האָט פאַרשפּרײט פּאָפּולערע, וויסנ- שאַפטלעכע ביכלעך, ON אויך די קולטור:געשיכטע ND פיליפ קראַנץ, די , פיר ברידער" וכדומה. אויך ביכער און זשורנאָלן פון אונזערע קלאַסיקער; מענדעלע, י.ל., פּרץ, שלום עליכם, אברהם רייזען א. אַ. NANA גרויסע ראָל TANT געשפּילט די ,יום:טוב:בלעטלעך" פון י.ל. MT PID פלעגט WH נישט ANI לייענען אויף די ,סכאָדקעס", AN] מען פלעגט זיי אויך לערנען און דיסקוטירן דעם אינהאַלט פון די דערציילונגען און לידער, טייטשן, אַרײינטײיטשן “DAN TIN טייטשן. אויף דעם זעלבן AVN פלעגט WA שטודירן די אומ- לעגאַלע בראָשורן און אַרטיקלען TD , די צוקונפט" TN ,אידישן אַרבעטער". די אַומלעגאַלע ביכלעך DX בראָשורן זיינען OTN פיל מאָל געגאַנגען TID האַנט IS האַנט, TIN פלעגן pr צעפאַלן, PR מען געפאַלן אויף אַ פּלאַן, זי איינצובינדן PN שװואַרצע, צעראַטענע טאָוולען.
סוף פון דעם לעצטן צענדליק פון 18טן יאָרהונדערט -- צווישן 1898-1887 -- זיינען אויפגעקומען PUY אידישע ביבליאָטעקן, זיי זיינען VY MON געווען פּריואַטע, אָבער פאַקטיש -- געזעלשאַפטלעכע. איינע -- א העברעאישע, IN גומיענער גאַס, TID PIT PNR באַוואוסטן מזרחי-פירער דער רב פון ביאַליסטאָק ר' שמואל מאָהליווער. דאָרט האָט זיך געפונען כמעט די גאַנצע העברעאישע ליטעראַטור פון יענער צייט. באַלעבאַטישע בחורים TR יונגעלייט, דער גרעסטער טייל ציוניסטיש-געשטימטע, זיינען געווען דער הױפּט:עלעמענט, JANA OND אַרױסגענומען ביכער פון דער העברעאישער ביבליאָטעק, אברהם קאָטיק'ס ביבליאָטעק PN פּאוועטשיזנע גאַס, 20 FF 2