Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 36
Book text
Passage 1normalized OCR · source chars 0-735

נישט ווייט פון נאָװאָליפּיע גאָס, האָט פאַרמאָגט רוסישע, דייטשישע TN‏ אידישע ביכער. הונדערטער אַבאָנענטן TINA‏ בייטאַג VINK PR PR‏ אַרוױסגענומען פון דאָרט ביכער. קאָטיק'ס ביבליאָטעק PR‏ געווען ווייט TIN‏ ברייט באַוואוסט צו דער אידישער יוגנט PR‏ אַלגעמײן און צו די אידישע אַרבעטער בפרט. דאָרט האָט זיך געפונען אויסער די רוסישע TR‏ דייטשע קלאַסיקער, TIN‏ ראַדיקאַלע און סאָציאַליסטישע ביכער, װאָס זיינען געווען לעגאַל אין רוסלאַנד, די צוויי ביבליאָטעקן האָבן געשפּילט NWI‏ גרויסע ראָל, געהאַט אַ געװאַלדיקע באַדײטונג AND‏ דער אַנט: וויקלונג פון סאַציאַל- TIX‏ נאַציאָנאַל-אידישן באַוואוסטזיין און געווען דער רעזערוואואר פון WINN‏ צו שעפּן אַלגע- מיינעם וויסן. זיי האָבן אַנטויקלט דעם סאַציאַלן געדאַנק ONT TIN‏ נאַציאָנאַל-אידישע געפיל,

passage_05e5401ca1dbf1f5e5dfc4f8
Passage 2normalized OCR · source chars 737-1510

PR‏ יענער צייט PT ONT‏ באַװויזן אויף דער אידישער OND‏ דער האַלב-אינטעליגענט, OND‏ מען האָט איראָניש IIIA‏ — ,חצי-אינטעליגענט". טייל פון MT‏ זיינען געקומען TID‏ די אַרגאַניזירטע אַרבעטער-שיכטן, דערצויגן דורך דער בונדישער אינטעליגענץ; אַנדערע פון די ישיבות. ONT‏ זיינען געווען די, OND‏ האָבן PW?‏ געקענט רוסיש TIN‏ דייטש, געלייענט זייערע ליטעראַטורן, געלערנט פּאַליטישע עקאַנאַָמיע, קולטור-געשיכטע און די AYP NIN‏ פון די מערב-אײיראָפּעאישע אַרבעטער-באַוועגונגען. צו די “NUVI‏ לוציאָנערע באַוועגונגען WIT‏ אויך צוגעשטאַנען די אידישע סטודענטישע יוגנט פון די גימנאַזיעס און אַנדערע מיטל-שולן. ON‏ די עלעמענטן זיינען געװואָרן די לערער TIN‏ אויפקלערער, געפירט די אַגיטאַציע און פּראָפּאַגאַנדע פאַרץ ;בונד", זיי האָבן געשפּילט די הױפּט-ראָל קולטורעל צו אַנטויקלען די אידישע מאַסן,

passage_38b774cb49833262ff7aefe8
Passage 3normalized OCR · source chars 1512-2624

“OT די‎ TID געווען איינע‎ PR ביאַליסטאַק‎ IN 1900 דער פאַקט, װאָס פון‎ OPN פעסטונגען פון , בונד",‎ בונד" געהאַט‎ , TID דער צענטראַל-קאָמיטעט‎ ONT 1902 ביז‎ די פּראַָפעסיאַנעלע אינטעליגענץ,‎ PIN JOINT זיין זיץ-אָרט‎ TIN װאָס האָט אָנגעפירט מיט דער בונדישער אָרגאַניזאַציע‎ מיט דער פּראָפעסיאָנעלער פאַך-באַוועגונג אונטער דעם‎ ביאַליסטאָק געפונען‎ PR PT TANT בונד",‎ , TWD איינפלוס‎ דר, פּאַװעל‎ PRIVIND MI דריי פירער פון דער פּאַרטײ:‎ ביאַלי-‎ PR ראַזענטאַל,‎ NIN פרוי‎ TPT ראָזענטאַל (אנמאן),‎ TID פאָרגעקומען דער דריטער צוזאַמענפאָר‎ TAIN PN סטאָק‎ ,בונד" און די פערטע קאָנפערענץ,‎ די בונדישע באַװועגונג PNR‏ געװאָרן שטאַרקער פון יאָר צו יאָר. PIN‏ די , בונדישע שטימע", אָרגאַן פון צענטראַל- קאָמיטעט פון בונד, זיינען פון צייט צו צייט דערשינען פלוג-בלעטלעך, וי NR PIN‏ צייטונג ,די ביאַליסטאַקער שטימע", ספּעציעל וועגן אַרטיקע אַרבעטער-אינטערעסן. מיט'ן עקאַנאָמישן אויפבלי פון דער טעקסטיל-אינ- דוסטריע, אין 1902, איז די צאָל אידישע אַרבעטער אין די פאַבריקן TIN‏ , מייסטערסקייעס" (װאַרשטאַטן) פאַרטאָפּלט געװאָרן. PR‏ יענעם פּעריאָד, PIN PN ,1897 PR‏ אויפגע- קומען די אידיש-נאַציאָנאַלע באַוועגונג, דער ציוניזם,

passage_0ba08c38b4819ddc720f8bdf
Passage 4normalized OCR · source chars 2626-3202

די ציוניסטישע באַוועגונג ONT‏ באַלד VON]‏ ערשטן ציוניסטישן קאָנגרעס פאַרנומען NR‏ ויכטיקן אָרט, מיט אַזעלכע ויכטיקע פּערזענלעכקייטן, וי דער “YD‏ סטאַקער רב ר' שמואל מאָהליווער, UT‏ כאַזאַנאָװיטש, ליטמאַן ראָזענטאַל TX‏ שפּעטער אינזשיניער פּאפּערין. די דער בּיאַליסטאָקער יזכּור-בּוך אַ גרופּע בּיאַליסטאָקער פּאָליטישע פּאַרשיקטע PR‏ סיביר, אויפ'ן וועג קיין יאַקוטסק, אין 1897. TID ביאַליסטאָק.‎ PR באַפעסטיקן די בונדישע באַװועגונג‎ TN PR ,1898 PR ביאַליסטאָק‎ PR אַרגאַניזירטע בונדיסטן‎ 0 געווען באַוואוסט‎ WIT ערך 700. זיי‎ IN געווען‎ 1901 PN אונטערן נאָמען ,באַקאַנטע".‎

passage_15efd1130bc5b0738cb93df4
Passage 5normalized OCR · source chars 3204-4218

דער , בונד" PN‏ געווען דער, ONT OND‏ צעאַקערט דעם באָדן PIN‏ דער אידישער גאַס; ONT‏ געווירקט אַז די אידישע מאָסן TORT‏ אַװעקװאַרפן די שונדישע ראָמאַנען. PNR‏ יענע TW‏ זיינען געווען שטאַרק פאַרשפּרײט די ביליקע ראָמאַנען. דער , בונד" האָט פאַרשפּרײט פּאָפּולערע, וויסנ- שאַפטלעכע ביכלעך, ON‏ אויך די קולטור:געשיכטע ND‏ פיליפ קראַנץ, די , פיר ברידער" וכדומה. אויך ביכער און זשורנאָלן פון אונזערע קלאַסיקער; מענדעלע, י.ל., פּרץ, שלום עליכם, אברהם רייזען א. אַ. NANA‏ גרויסע ראָל TANT‏ געשפּילט די ,יום:טוב:בלעטלעך" פון י.ל. MT PID‏ פלעגט WH‏ נישט ANI‏ לייענען אויף די ,סכאָדקעס", AN]‏ מען פלעגט זיי אויך לערנען און דיסקוטירן דעם אינהאַלט פון די דערציילונגען און לידער, טייטשן, אַרײינטײיטשן “DAN TIN‏ טייטשן. אויף דעם זעלבן AVN‏ פלעגט WA‏ שטודירן די אומ- לעגאַלע בראָשורן און אַרטיקלען TD‏ , די צוקונפט" TN‏ ,אידישן אַרבעטער". די אַומלעגאַלע ביכלעך DX‏ בראָשורן זיינען OTN‏ פיל מאָל געגאַנגען TID‏ האַנט IS‏ האַנט, TIN‏ פלעגן pr‏ צעפאַלן, PR‏ מען געפאַלן אויף אַ פּלאַן, זי איינצובינדן PN‏ שװואַרצע, צעראַטענע טאָוולען.

passage_a472faeea7ba337157ef54da
Passage 6normalized OCR · source chars 4220-4824

סוף פון דעם לעצטן צענדליק פון 18טן יאָרהונדערט -- צווישן 1898-1887 -- זיינען אויפגעקומען PUY‏ אידישע ביבליאָטעקן, זיי זיינען VY MON‏ געווען פּריואַטע, אָבער פאַקטיש -- געזעלשאַפטלעכע. איינע -- א העברעאישע, IN‏ גומיענער גאַס, TID PIT PNR‏ באַוואוסטן מזרחי-פירער דער רב פון ביאַליסטאָק ר' שמואל מאָהליווער. דאָרט האָט זיך געפונען כמעט די גאַנצע העברעאישע ליטעראַטור פון יענער צייט. באַלעבאַטישע בחורים TR‏ יונגעלייט, דער גרעסטער טייל ציוניסטיש-געשטימטע, זיינען געווען דער הױפּט:עלעמענט, JANA OND‏ אַרױסגענומען ביכער פון דער העברעאישער ביבליאָטעק, אברהם קאָטיק'ס ביבליאָטעק PN‏ פּאוועטשיזנע גאַס, 20 FF 2

passage_0f24a9cb699bbc07b863579e