Passage 1normalized OCR · source chars 0-61
661 ד״ר ױםף קערמיש — במיעלניקער ײדן אונטערן נאצי־רעזשים 662
passage_064bef7f8250d708b3d3aad8
Original scanEvidence located
Book text
Passage 2normalized OCR · source chars 63-1468
פארמאטערטע און פארפײניקטע׳ אבער אין א צײט ארום (אין דער העלםט 1940) האבן די דײטשן געפאדערט נאד א גרע־ סערע צאל מענטשן צו דער ארבעט קײן ביאלא־פאדלאםק׳ בײ דער נײער רוסישער גרענעץ׳ צו טריקענען זומפן. דער ױדנראט האט מיט דער הילף פון דער אינצװישן געשאפענער ײדישער פאליצײ׳ מיט מאניעק פאםטערנאק בראש׳ באמיט זיד נאכ־ צוקומען דעם פארלאנג פון דער מאכט׳ אבער די ױגנט׳ װאס האט באקומען ארויספאדערונגען קײן ביאלא־פאדלאםק האט זיד אקעגנגעשטעלט און נישט געװאלט אויםפירן דעם באפעל7). דאם האט ארויםגערופן די זאפארטיקע און ברוטאלע אינטערװענץ מצד דער דײטשישער מאכט. פון קיעלץ זענען אראפגעקומען ם.ם.־לײט מיט היגט׳ װעלכע האבן בגװאלד צונויפגעזאמלט די ױגנטלעכע אויפן פלאץ פון שטאט־קלויס־ טער. מיט דער הילף פון דער ײדישער פאליצײ זענען די פארזאמלטע אװעקגעשיקט געװארן קײן ביאלא־פאדלאםק׳ װו זײ האבן געארבעט בײ מעליאראציע־ארבעטן : גראבן ראװעס און טריקענען זומפן װי אויך רעגולירן טײכן אין שװערע הוגגער־און נויט־באדינגונגען. און א צײט ארום האבן באזוכט דעם לאגער אין ביאלא׳ שמחה יעדװאבני און מאניעק פאם־ טערגאק׳ װאם האבן אפגעגעבן דעם ױדנראט א באריכט פון דעם שוידערלעכן מצב אין לאגער : עס איז אונטערגענומען געװארן אן אינטערװענץ׳ װאם האט אפגעקאסט פיל געלט: שװערע םומעם האבן געװאנדערט אין די היטלעריםטישע טאשן װי אויך די טײערםטע קלײדער און װערטפולע חפצים. אין רעזולטאט פון דער דאזיקער אינטערװענץ איז דער רוב אםירים באפרײט געװארן. צוריקקומענדיק זענען אבער אלע קראנק געװארן אויף טיפוס און גאך אנגעשטעקט אנדערע : פיל זענען פון טיפוס געשטארבן8).
passage_84c2f4b821e6eef59fb6a79d
Passage 3normalized OCR · source chars 1470-2487
די עקאנאמישע לאגע האט זיך זײער פארערגערט. גאנצע חדשים האבן ײדן גישט באקומען בכלל קײן צוטײלונגען. פיל ײדישע פרנםות האבן זיד פשוט אויסגעלאזט און גאנצע משפחות זענען אויםגעגאנגען פון הונגער. הגם דער ױדנראט האט פינקטלעך אויםגעפירט די באפעלן און די פארארדע־ נוגגען פון די דײטשן׳ צושטעלענדיק זײ אלע געפאדערטע קװאנטומס קאקאא׳ טײ׳ משקאות אא״װ׳ אא״װ״ האט דאם געהאט א קלײגע השפעה אויף די טאג־טעגלעכע באציאונגען פון דער דײטשער מאכט צו דער ײדישער באפעלקערונג. דאם צוגעטײלטע ברויט פון די קארטן איז געװען אזוי בצמצומדיק׳ אז ײדן האבן געמוזט שמוגלען קארן פון די דערפער און מאלן עם אלײן אויף מעל װי אויך באקן אויפן פרימיטױוםטן אופן׳ פארװאם עם האט געדראט טויט־שטראף. ײדן האבן װאם אן אמת נישט געקאגט אפיציעל פארלאזן די שטאט׳ אבער נישט אפיציעל האבן זײ זיך אײנגעשטעלט דאם לעבן. די פארארדע־ גונגען פון גװוערנער פון ראדאמער דיםטריקט קונדט פון 11 דעצעמבער 1941, האט פארויםגעזען טויט־שטראף פאר אפילו צײטוױיליקן פארלאזן דאם געטא. פון צײט צו צײט נענען געקומען אין שטאט ארײן ם.ס.־לײט מיט הינט און געלויערט אויף די ײדן, װאס האבן עובר־געװען אויף די
passage_2e8e30312507a9c646e417a6
Passage 4normalized OCR · source chars 2489-2915
״געזעצן״ : יעדער ײד׳ װאס מען האט געטראפן מיט א ביסל פראװיאנט הינטער דער שטאט איז תיכף דערשאסן געװארן. אין די באדינגונגען זענען ײדישע קיגדער׳ װאם זענען וױיני־ קער געװען באדראט׳ געשיקט געװארן אין די דערפער צו פארזארגן לעבנםמיטלען. מיט דער צײט האבן די דײטשן געשאסן אויך קינדער׳ װעלכע מען האט געטראפן טראגן בײ זיד שפײז. אזוי למשל איז דערשאסן געװארן נעבן בריױ ליױער מאנצאזשם 14־יעריק ײנגל׳ זעליק׳ װאס האט געהאט בײ זיד א ביסל מעל9).
passage_3debd108673b1de91bb21640
Passage 5normalized OCR · source chars 2917-3833
די נויט איז נאד מער פארשארפט געװארן מיטן אנקומען קײן כמיעלניק — װי אין א מקום מקלט — מאםן פליטים פון פיל עוואקואירטע שטעט ביי דער דייטשער גרענעץ. עס זענען אנגעקומעז אין װינטער פלאצקער און גלאװנער ײדן װי אויך ײדן פון לאדזש. דאס ײדישע כמיעלניק האט אויך אויפגענומען די ארויםגעיאגטע ראדאמער פליטים. די פלאצקער פליטים זענען אנגעקומען אין מערץ 1941 אן קײן שום באגאזש און מיטלען צום לעבן• נאכן דורכגײן קודם דעם שװערן דורכגאנגס־ לאגער דזשאלדאװא• אזוי ארום האט זיך די ײדישע באפעל־ קערונג אין שטאט פארגרעסערט א סד מער׳ װי די אפיציעלע ציפערן׳ װעלכע עם האט בשעתו אנגעגעבן דער ױדנראט׳ װאם איז געװען פאראינטערעסירט צו פארקלענערן אין די אויגן פון דער מאכט די צאל ײדן אין כמיעלניק. לויט די דאזיקע ציפערן זענען געװען אין כמיעלניק אין אויגוסט 1940 — 6950 ײדן׳ דערונטער 1150 פליטים : אין מאי 1941 — 7850, דערונטער 2350 פליטים און גולים׳ בעיקר פון פלאצק׳ אין םעפטעמבער 1941 — 8292 נפשות׳ דערונטער 2176 פליטים׳ אין ױני 1942 — 8954 נפשות.
passage_5991c85892c08a131eaf2a68
Passage 6normalized OCR · source chars 3835-4908
אין אלע ײדישע דירות זענען צוגעקומען נײע אײנװוינערם־ פליטים׳ װאס זענען געקומען קײן כמיעלגיק בערום ובחוםר כל. גישט געקוקט דערויף זענען זײ אויפגענומען געװאדן דורך די כמיעלניקער ײדן זײער װארעם און אויף א ברודער־ לעכן אופן. מען האט געמוזט פאר זײ שאפן נישט נאר א פלאץ װו דעם קאפ אװעקצולײגן׳ נײערט אויך דערנערונג איז קליידונג װי אויך מעדיצינישע הילף. אפיציעל איז געװען פארבאטן דורכן בוםקער קריױהויפטמאן דורכצופירן א זאמלונג־אקציע פון מלבושים פאר די פלאצקער גולים. נישט געקוקט דערויף האט זיך דער געשאפענער — לויט דער איניציאטױו פון ציוניסטישן עםקן שמואל זאלצמאן יידישער הילפם־קאמיטעט׳ מיט משה לעווענשטײן בראש׳ באמיט מיט אלע כוחות צו לינדערן דעם שװערן מצב פוז נויט־באדערפטיקע. עס איז געשאפן געװארן בײ דעם קאמי־ טעט א םאציאלע קוך׳ װו עס איז פארטײלט געװארן עםן פאר די הונגעריקע. די הויפט־הכנםה םון דער קיך איז געווען דעד חודש־אפצאל פון יעדן םארמעגלעכן ײד. עס זענען טעגלעד ארויםגעגעבן געװארן 1200 מיטאגן. אבער די דאזיקע הילף איז געווען ווי א טראפן אין ים פון די גרויםע באדערםענישן. צום באדויערן האבן גאך דערצו געהאט אן ארט אין הילפם־ קאמיטעט מיםברויכן מיט פראדוקטן׳ עס זעגען פארגעקומען
passage_318a5f2fca4ceb6855a67be2