רבנים 119 געלערנט ש״ס און שולחן־ערוך מיט דעם גאוג׳ם פירוש. 8 כאטש אין רוחניות איז צפת געווען זייער אנגענעם — ^::ער אין גשמיות איז גיט געגאנגען אזוי גוט׳ װײל פון דער הכנםה װאם די ״חלוקה״ האט ארײעעבראכט, האבן די אשכנזים גענאםן נאר אײן שליש״ ^ אבער די מאטעריעלע לאגע -האט גיט געשטערט דעם װוקס פון צפת׳ער ישוב. אין יאר תקצ״ב (1834) האט צפת דורכגעמאכט פארשײ־ דענע קאטאסטראפעס! אן עפידעמיע׳ און אין אײן טאג, ט״ו אײר׳ צװײ ערד־ציטערנישן. דאך האט ר׳ אברהם ניט פאר־ לאזן צפת. אפילו װען ס׳איז אין יענעם יאר פארגעקומען א פאגראם אויף די צפתער ײדן — פונדעסטװעגן איז ר׳ אברהם מיט זיין משפחה געבליבן אויפן ארט.״ 1 אין דעם זעלבן יאר, 1834, איז ר׳ חײם נפט ר געװארן׳ און רי אברהם איז ;אויפגענומען געווארן אלס דײן אין דעם ״פרועוים״ בית־דין פון צפת.״ אבער לאנג איז ר׳ אברהם ניט געזעסן רואיק אין צפת. אויב די אלע צרות און פורענױת׳ן זײנען ניט געװען גענוג, איז געקומען די באװוםטע ערד־צי־ טערניש אין צפת, כ״ד טבת, תקצ״ז (1837), און האט חרוב געמאכט דעם גאנצן ײדישן ישוב. נאר אײניקע האבן זיך גע־ ראטעװעט מיטן לעבן, און צװישן זיי איז אויך געװען ר׳ אברהם מיט א קלײן טעכטערל. זײן פרוי, זין און טעכטער זײנען אומגעקומען. ערשט דאן האט ר׳ אברהם פארלאזט צפת און זיך באזעצט אין ירושלים. 12 ב.

װע ן ר י אברר, ם הא ט זי ך באזעצ ט אי ן ירושלים , הא ט ע ר חתוגד , געהא ט צו ם צװײט ן מאל . ע ר ;הא ט גענומע ן ד י טאכטע ר פו ן באוװםט ן עםקן , ר י אריד , םז-מ ן (מארקום) . או ן פו ן דא ן א ן הא ט מע ן אי ם גערופ ן ״ר ׳ אברה ם ר ׳ אריר,׳ם״ , אוי ף זײ ן שװער ם נאמען. 13 ר ׳ אברר, ם אי ז געװאר ן ארײנגעצויג ן אי ן קהל׳שע ר אר ־ בעט . ם׳אי ז ני ט געװע ן כמע ט אײ ן אינםטיטוציע , ו װ ר ׳ אברה ם הא ט ני ט אנטײ ל גענומען . ע ס אי ז ניט א קי ץ אי ץ קןל־קור א א ן ר ׳ אברהמ׳ ם חתימד, . ר ׳ אברה ם אי ז געװאר ן דע ר לעבע ־ דיקע ר נער װ פו ן ד י ירושלים׳ע ר מוסדות , װעלכ ע זײנע ן גע ־ װע ן א ץ זײע ר א געדריקטע ר לאגע . דא ן אי ז ר ׳ אברה ם אויםגעקליב ן געװאר ן אל ס משול ח קײ ן אונגארן . װע ן ע ר הא ט דארט ן ארגאניזיר ט דא ם געל ט קלײב ן פא ר א״י , אי ז ע ר צוריקגעפאר ן או ן ע ר הא ט זי ך ארײנ ־ * ז , ״צױן״ , ב׳ , 131 ־ 130 . י ז . יצח ק ריבקינד , ״ישראל״ , 135 , 1 . י • תנס״י . • • ז ע װעג ן ד י ״ערדציטערנישן ״ או ן פאגרא ם אי ן ״קורו ת העתים ״ לו . ירושלים , תש״ו . ״ ז . דארטן , ם״ז , ױם ף ריבלין , ״נפ ש צדיקים״ , ״הצבי״ . שנ ה ב / גלױ ן מ״ה , תרמ״ו . * י ר ׳ פנח ם גראיעװםקי , ״זכרו ן לחובבי ם הראשונים״ , חוב ׳ ב׳ . י ״ ז . תו״חי , ג׳ , 262 .

געװארפן מיט ליבע און לעבן פארן אויפטו פון א״י. ר׳ אברדם, איז פון די ערשטע גרינדער פון גמילות חסדים אין ירושלים. און אין תרכ״ו(1866), װען ם׳האט זיך געגרינדעט דער ״ועד הכללי״, װאס זײן צװעק איז געװען צו פאראײניקן אלע אשכנזים אין ירושלים, סײ חסידים און סײ ״פרושים״ — איז ר׳ אברהם געװען דארט פון די אנפירער און װארט־זאגער. ר׳ אברהם האט מיט זײן געזונט חוּש פארשטאנען, אז ם׳איז ניט גענוג װאס די ירושלימער אשכנזים זײנען פאראײניקט. ער האט זיך גע־ שטעלט די אויפגאבע צו פאראײגיקן אלע אשכנזים פון ירו־ שלים, חברון, צפת און טבריה, קויפן פאר זײ לאנד און בויען הײזער פאר די ארימע. ר׳ אברהם האט די אלע ארבעטן געטאן שלא על מנת לקבל פרס. ער איז געװען איבערגעגעבן אזוי װי ער װאלט געקראגן באצאלט. טאג אײן און טאג אויס, פלעגט ער קומען אין ״בית ועד הכללי״. ער פלעגט זײן פון די ערשטע צו קומען און פון די לעצטע אװעקצוגײן. אזוי האט ר׳ אברהם אפגעדינט צװאנציג יאר. און אפילו װען ר׳ אברהם איז שױן געװען א בן־שמונים, פלעגט ער נאך קומען צו די אסיפות. אויף זײן בקשה פלעגן ארײנקומען אין ״בית ועד הכללי״ אלע העברײאישע צײטונגען. ר׳ אברהם פלעגט זאגן: ״דער בית ועד הכללי איז דאס הארץ פון ירושלים, און ירושלים איז דאס הארץ פון דער גאנצער װעלט, און ס׳איז כדאי אז דאס הארץ פון דער װעלט זאל װיסן פון אלע זײנע אברים ווו זײ געפינען זיך״. 14

אברהם איז אויך געװען פון די ירושלימער ״חברה קדישא״, טוער. און כאטש פיל מאל זענען די ״חברה קדישא״ מעודות געװען בײ אים אין הויז, דאך האט ער קײנמאל ניט געהאנד, געװען פון זײ. ר׳ אברהם איז אויך געװען דער דיין אין בית־דין שטיבל פון הגאון ר׳ מאיר אויערבאך — אבער אן געצאלט. פון ווא- נען האט זיך ר׳ אברהם דערנערטן י ער האט געהאט א ■שטיקל תמיכה, פון כולל גראדנא, און פון גוטע פרײנט װאס פלעגן אים אמאל אונטערשטיצן. אבער אויף די עלטערע יארן איז דער דאזיקער קוואל פון חיות, אויך טרוקן געװארן . . . 15 י־ ׳ ז . ״נפש צדיקים״ . • ׳ ז . דארטן . ו־ ' אליהו מרדכי, א זון פון ר׳ אברהם אײזענשטײן, געװען נאמן און קאסירער בײם גאון ר׳ שמואל סאלאנטער, ז״ל .