פערזענלעכקייטן און טיפן 219 אנהויב 1919 איז דוד ענדלעך צוריקגעקומען אהײם קײן דראהיטשין. מיט אים איז אויך געקומען זעליק טענענבוים. אבער נחום דער אפציער איז פארפאלן געווארן װי אין װא־ סער ארײן און עד הױם װײס מען נישט װו זײן געבײץ איז אהיגגעקומען. דוד האט זיך צוריקגענומען צו זײן אײזן־מסחר. זיך גע־ מישט אין שטאטישע ענינים. געװען פארװאלטונגס־מיטגליד פון פאלקס־באנק ׳ביקור־יתולים׳ גמילות חסדים א. א. אבער לאנג האט ער נישט געקענט אנגײן מיט זײן ארבעט. די מלחטה־איבערלעבונגען און באזונדערס דאס יארן־לאנג װאלגערן זיך אין די אקאפעס׳ אין נעץ און אין קעלט׳ האבן אונטעתעגראבן זײן געזונט. זײן בלוט איז געװארן פארגיפטע און אויף זײנע פיס האט זיך אויסגעגאסן אן אונהײלבארע גאנגרענע... אונצײליקע מאל איז דוד געפארן קײן װארשע צו קו־ רירן זיך בײס פראפעסאר סאלאװײטשיק; האט דורכגעמאכט עטלעכע אפעראציעס און איז חדשים לאנג אפגעלעגט דארט אין שפיטאל. לסוף האט אים פראפ. סאלאװייטשיק אמפוטירט ל״ע א פוס... (דער שרײבער פון די שורות, א תושב אין װארשע אין יענע יארן, האט אויך בײגעװױנט די טראגישע אפעראציע און איז ארום דעם חולה ארומגעגאנגען...) די דאזיקע לעצטע אפעראציע האט אויך נישט געהאלפן.
ד י שרעקלעכ ע מחל ה הא ט זי ך ארײנגעבאפ ט אי ן דע ר צװייטע ר פו ס או ן פארשפרײ ט איבער ן גאנצ ן קערפער . דו ד אי ז נא ך חדשי ם פו ן שרעקלעכ ע יסורי ם אויסגעגאנגע ן אוי ף זײ ן בע ט אי ן דראהיטשי ן כ״ ח ניסן ׳ 1940 . דוד׳ ם פרוי ׳ חי ה רײזל ; זײנ ע דר ײ זין : לײזער ׳ ראוב ן או ן שמוא ל װארשאװםקי ; או ן טאכטע ר שײנ ע לא ה פרידענ ־ בער ג מי ט אי ר מא ן אלטע ר או ן זונעל ע יהנ ה — זײנע ן אל ע אומגעקומע ן אי ן דראהיטשינע ר געט א אי ן 1942 . הי״ח.. . פארבליב ן בײ ם לעב ן זײנען : א זו ן שעפםל ׳ מי ט זײ ן פאמיליע , װעמע ן ד י רום ן האב ן פארשיק ט קײ ן רוםלאנ ד או ן געפינע ן זי ך הײנ ט אי ן חיפד. ; או ן א טאכטע ר בלומ ע גוטא װ מי ט אי ר מא ן מרדכ י או ן קינדער , װעלכ ע האב ן נא ך אי ן יא ר 1934 ענןיגריר ט פו ן דראהיטשי ן או ן לעב ן הײנ ט אי ן שיקאגע . אהר ן דראגיסשינסה י ס״ ה ר ׳ אהר ן דראגיטשינסק י ע״ ה אהר ן דראגיטשינםקי , אדע ר ״ארעל ע דע ר קרעמער״ , אי ז מבט ן ומלד ה געװע ן א יאגאװער . מערםט ע פו ן זײ ן צײ ט הא ט ע ר פארבראכ ט אי ן בי ת מדר ש ב ײ דע ר גמרא , או ן ד י פליכט ן פו ן פרנס ה או ן חױנ ה הא ט ע ר איבערגע ־ לאז ט צ ו זײ ן װײ ב חינעלע , װעלכ ע אי ז געװע ן א ן ענערגיש ע או ן גוט ע געשעפטם ־ פרוי . חינעל ע אי ז געװע ן ד י קרעמערק ע או ן ד י שפײזערין . א ה ר ן פלעג ט זי ך אראפיאװע ן א י ן קרא ם בלוי ז אי ן א י א ר י ד ־ טאג . זײ ן אויפגאב ע אי ז געװע ן אכטונ ג צ ו געב ן אוי ף ד י גוײם , ז ײ זאל ן .ניש ט צושלעפ ן עפע ס פו ן ד י פאליצעם.. .
אינטערנעם אנט 1 יז, אין ״המליץ״ נומער 10 פון 1885 לײענען מיר, אז אהרן ־ראגיטשינסקי (מיט יצחק ראזענקראנץ) האט זיך שטארק אנגאזשירט צו גרינדן אין דראהיטשין א רוםישע ״אוטשי־ לישטשע״ פאר ײדישע קינדער. דאם דאזיקע לאזט זיך נישט גלויבן אויף אונזער אהרן דראגיטשינסקי, אבער פון קײן אנדערן האבן מיר נישט געהערט... אהרן׳ם א זון, מאיר, האט נאך מיט פיל יארן צוריק אװעק קײן אמעריקע, װו ער האט זיך זײער גוט ארויפגעארבעט. שפעטער, האט מאיר אריבערגענומען קײן אמעריקע זײנע שװעסטער רחל און טילע. אין 1923 איז מאיר מיט זײנע שװעםטער, רחל און טילע, געקומען אויף א באזוך צו זײנע עלטערן קײן דראהיטשין, און האט געגעבן שײנע נתינות פאר שטאטישע אנשטאלטן. בא־ זונדערס האט ער זיך געלאזט פיל קאמפן אויף צו פארענדיקן דעם נײעם בית־המררש. מאיר׳ם זון, באראן דע׳הוירש, א לאיער אין פלארידע, איז א באװאוסטער באנקיר און פילאנטראפ. מאיר איז געשטארבן מיט עטלעכע יאר צוריק. אהרן און חינעלע זײנען שוין לאנג אויפז עולס האמת, אבער זײערע נעמען זײנען נאך פריש אויף אלעמענם ליפן. אהרן׳ם טאכטער, פײגל, און אײדעם, ישראל זעליג לעװ, און זײער זון דוד מיט זיץ פאמיליע (יעקב םידאראװ׳ם איי־ דעם) זײנען אומגעקומען. הי״ח