24 דרא ה יטשין אין פרילינג, װען דער אײז און שנײ ■פלעגן צעגײן׳ און אין הערבסט, װען עס פלעגן זיך אנהויבן די גרויסע רעגנס און דאם װאסער פון װיאן האט דערגרײכט ביז אונטער די הײזער, פלעגט דאס שטעטל דאמאלט אויסזען װי אן אינזל ארומגענומען פון צװײ גרויסע אזערעם • אין מיטן זומער פלעגט דער װיאן װערן אביסל טריקענער און באװאקסן מיט ^מאך־גראז. עס פלעגן אויך װאקסן דארט טשעראט, בולאװקעם, פליםניאק, קלײנע װערבע־בוימעלאך א.א. דארט פלעגן זיך אויך פאשן די בעל־עגלה׳שע פערד פון שטעטל. דער גאנצער שטעטלשער יוגנט, װעלכע האט זיך געשליטלט אויף שליטעלאך און זיך געגליטשט אויף ״קאניאקעם״ אויף דעם דיקן גלאנצדיקן אײז, װעלכער האט זיך געשטרעקט אויף א שטח פון א קװאדראטנעם מײל און אפשר נאך מער. אין דעם װאסער פון װיאן האבן זיך געפלאדע ט קלײ־ נעטשקע פישעלעך, קארעםלעך, פיאװקע ס און פארשײדענע אנדערע מיני ברואים און שרצים, םפעציעל זײנען דארט געװען פיל װױנעם, פון װעלכע די פויערים פלעגן מאכן זײערע פאטראװעס. ❖ * אין די זומער פארנאכטן פלעגט זיך צעטראגן איבערן שטעטל דאס געזאנג פון די זשאבעס אויפן װיאן, װעלכע זײנען דארט געװען אין די מיליאנען. יעדן יפארנאכט פלעגט אײן זשאבע א קװאקעטאן, דערנאך א צװײטע, א דריטע !י■ | ■ ? .י-י״״ . \י-ל■ . •!־ , . י .י^■ " .*? ־׳ ■ ■ 0 '■>'<,: = '.י^ ; >\:׳ י . ^■'-■^' ' י ז' ■ . ■ ■■■ . ־ ■ 1 - -■-'־.■ ■ י ־ .י ■ 1 ״.׳'-. , ■..■■'•,.-■ ' ל: ־ ׳ ז ■־; ' - 0 ־\ ׳
' !׳ י ■,^■^נ■־*־*^ ; >-■■ : :■^״ •.־.< ? '#ן^י^'־ ! נ־י^#-ל^ • •**■* < ■!י^ ' • .<\ ^ * ■ ■ :.) 1 ' 1 * * ' ־ ^ 05 י 4 ■• י \ 1 ״ י ^ ווו ^ ■■ 1 * ■ /״ 5 ? . ;־ו^■ : — 1 ^ו ו דער בריק בײם זאמד, דער גרעניץ פון שטאט, אונטער דײטשער אקופאציע אין ערשטער װעלט־מלחמה דער װיאן אלם ספארט־פלאץ פאר דער ױגנט פאר די חדר־ײנגלאך איז דער װיאן, זומער־צײט, געװען אײנער פון די בעסטע אטראקציעס און פארװײלונגם־פלעצער. באזונדערם פרײטאג, װען מען איז באפרײט געװארן פון חדר ארום האלבן טאג, פלעגן זיך די חדר־ײנגלאך אויס־ טאן בארװעס, פארקא־ טשען די הויזן און לאזן זיך בראדזשעװן אין דעם מאך־גראז, װעלכער האט געגלעט און געקיצלט אין די פיאטעס. ערטער־ װײז פלעגט זיך דער באדן טרײסלען אונטער די פים. דאם איז געװען א סימן, אז װײטער דאר מען נישט קריכן, װײל מען האט געקענט אײנ־ רוזנען, פארזינקען ביזקל האלז .
מיר, חדר־ײנגלאך, האבן הנאה געהאט ארומצושטיפן אויף דעם װיאן. און װו נא ך האט מען געקענט האבן אזא פרײקײט װי אויף דעם װיאן? י מען פלעגט זיך שפילן אין געהעלטעניש אין דעם הויכן פליםניאק; מען פלעגט מאכן פײפעלאך פון ױנגע װערבע־פריטלאך, אדער פון טשעראט; מען פלעגט צערײסן די בולאװקעס און לאזן עס מיטן װינט װי פעדערן, אדער באשיטן אײנער דעם אנדערן אין קאלנער, אויף שבועות פלעגן מיר אנרײסן אויף דעם װיאן בערג מיט פליםניאק און אויסשפרײטן עס ארום און אין שטוב. אויף סוכות פלעגט מען דארט שנײדן סך פאר די סוכות, ערבות פאר די לולבים און שענות אויף הושענא רםה. װינטער האט דער װיאן געדינט אלס א ספארט־פלאץ פאר ביז דער גאנצער װאקואום פון שטעטל פלעגט פול װערן מיט דאס קװאקע ן און קראקערײען פון די זשאבעם. דאם לײענען די זשאבעם קריאת־שמע פארן שלאפן גײן, פלעגט מען זאגן. און װירקלעך, נאכ׳ן אפקװאקע ן אזוי פאר א שעה צײט, אדער מער, פלעגן די זשאבעם פארשװיגן װערן. די זשאבעס פלעגן שטעלן דעם זומער אין שטעטל. װען די זשאבע ם האבן אעעהויבן קװאקן אין די פארנאכטן האט מען געװוסט, אז דער פרילינג איז דא און עס קומט דער זומער. דאם קװאקע ן פון די זשאבע ם האט איבערגעלאזט אין מיך א בענקעניש נאך די מילדע, געשמאקע, הײמישע זומער־ פארנאכטן, װעלכע האבן פארשלעפערט מיט זימה תלומות...