Original scanEvidence located
Original memorial-book scan 62
Book text
Passage 1OCR · respaced for reading · source chars 0-1339

68 דראהיטשין עם האבן די גאסן, די הײזער, די מענטשן מיר אויסגעזען אנדערש און פרעמד... די גאסן זײ זײנען מיט שטײנער ברוקירט, ניט אײמער די בלאטע אין מארק, ניט אײמער די קרעטשמע בײם מארק, װאם פלעגט שטײן װי א גרײז מיט געבויגענעם קארק... די קראמען, זײ זײנען פון ציגל געבויט, און מויערן פיל אומעטום; נאר דארט אויף מצרים־גאס שטײט װו־ניט־װו א הויז נאך געהויקער און קרום... איך בין אויף דעם שול־הויף, דעם אלטן, איבעק — ס׳איז אלץ דארט פארענדערט און נײ: א דרײ־שטאקיג הויז איז מײן חדר גאר איצט, װו ם׳איז דארט מײן קינדהײט פארבײ... איך בין דאן אװעק אויפן זאמד בײ דעם בריק, דאך היה׳לע איז מער ניט געװען; טאטע־מאמע געשטארבן, און זי איז אװעק און קײנער האט מער זי געזען... געגאנגען בין איך צו דעם זעגאבץ־געשעפט פון מײן זײדן, ר׳ װעלװעל, — לאנג טויט. װו זײנען די פריצים ©ון דערפער און הײפן, םיט בריטשקעס אין גרין און אין רויט? װו זײנען די וױיבער אין בײענע לײבלעך, די שטיבלעך מיט דעכער פון שטרוי, די באד מיט די אלטע, צעבראכענע פענצטער, דער הקדש פול עלענד און װײ? איד פיל מאלע װאם קאן אפט פאסירן מיט מיר. איך װײם אפט אלײן ניט מיט מיר װאם קאן זיין, אפט דאַכט זיך מיר פלוצלונג, אז איך בין צוריק אײנגל און פאר אין דראהיטשין ארײן.

passage_b383e6968a2a32524378b56a
Passage 2OCR · respaced for reading · source chars 1341-2716

געקומען די באבע מיטן זײדן צום באן, מיט יאנקעל באלעגאלע מיט צװײ םױו ע פערד, מיך באגעגענען. די פערד האבן געהירזשעט, און װילד געטאפעט, געגראבלט די בלאטיקע ערד. איך שפרינג סונעם װאנ אראפ, און איך לויף ארום אין דעם הויכן, דעם דופטיקן גראז, די פערד םאפע ן שװע ר אויפן זאמדיקן װעג, און איך פל י אי ן פעל ד אזו י פר ײ װ י א האז. װו זײנען די חםידים אין גאטקעם און לאפטשעם, דער רבי, דער הײליקער ײד, די לאנגע קאפאטעם, די םאמעטנע היטלען, דא ם לעב ן בשלו ה או ן פריד?.. . אװו איז די אלטע, אמאליקע שטילקײט, די רײנע, די כשרה צײט? ם׳הא ט אלץ זיך געענדערט, ם׳הא ט אלץ זיך געביטן, ם׳אי ז אלץ אזוי װײט, אזוי װײט.. . און בין איך אװעק פון דעם שטעטל, איז אויף מיר געפאלן א בענקשאפט, ם׳אי ז פול געװארן מײן הארץ מיט די שאטנ ם פון שול־הויף, דעם בליץ־לאמפ און הענג־ליכט פון שול.. . ם׳איז אדע ר דער הימל פון זײד־װײכער בלויקײט, אדן א גין־גאלח שטול אנגעגרײט, צי אדע ר די ערד סיט װאטפירישע בליקן אין לופטן און בארוישונג געשפרײט.. . שוין בעסער בראדװײ מיט דער בלוטיקער שײנקײט מיט נשטו ת אין פלאמיקן װינט, שוין בעסער פון האלב־זינד אין קלײנענקען שטעטל דער פלאם פון נױ יארקער זינד.. . און בין איך אװעק פון דעם שטעטל, האט שנעל מיר א װײטק מײן הארצן פארקלעמט; געפארן אויף ימ׳ען, געצויבערט הלומות, געבליבן צעװײטעקט, פארשעמט.. .

passage_f605b5d14471221de22e6c0e
Passage 3OCR · respaced for reading · source chars 2718-3327

דימי מאמען שעפטנחת, דאך שרײט זי אויף מיר, און ם׳װארנט ר׳יאנקעל: ״ס׳איז וועלף דא פאראן״, צעלאכט איך זיך לוסטיק: ״אין אמעריקע בײ אונד ז איז יעטװידער, יעטװידער ײנגלאמאן.״ ״ם׳אר א שטיפער, ם׳אר א שטיפער״, רעדט דער זײדע צו מיר, און לאכט דורך דער בארד, גיט א קניפ מיר דערבײ. איך קוש אים אין האריקן מזיל, שפרינג אראפ צוריק פונעם װאנן, לויף זומערדיק־פרײ. און קומען מיר אלע צום זײח.אין הויז, באגריס איך די קרובים און לויף שנעל ארוים, אין הויף לעבן שײער געפין איך צװײ הינט, איך שלים מיט זיי פריינטשאפט און ברענג זיי אין הזיז.

passage_c9f080ee569d26722e10aa41