א קאפיטל געשיכטע 77 איז די באנדע ארײנגעפאלן צו שלמה דעם ליפניקער אין הויז און אנגעהויבן וווײזן שטיק. שלמה׳ם זין האבן אנגעהויבן אנט־ לויפן, האבן די כוליגאנעם זײ נאכגעשאסן און איינעם שטארק פארװונדעט. (שלמה׳ם זין, די ברידער גוטאװ מיט זײערע פאמיליעם געפינען זיר הײנט אין שיקאגע.) דער פולקאװניק פון די באלאכאװצעם האט נאך דעם ערשטן טאג פאררופן צו זיך אײניקע בעלי־בתים פון שטאט און האט, צו אלעמענם גרויסער איבערראשונג, דערקלערט: ״מען זאל קײן מורא נישט האבן. ער װעט זעען, אז אין שטאט זאל זײן שטיל, ארדענונג. ער װעט ארויםשיקן פאטרולן איבער
אל ע גאם ן או ן יעדע ר םאלדאט, װא ם װע ט אנריר ן א ײד׳ן װע ט באשטראפ ט װערן. נא ך זעק ם אזײגע ר אי ן אװנ ט טא ר קײ ן אײ ן םאלדא ט זי ך ניש ט געפינע ן אויפ׳ ן גאם. ״ ״נא ך הײנט״, הא ט דע ר פאלקאװני ק װײטע ר פארטגעזעצט, ״װע ט ע ר געב ן אי ן שטא ט װײם ע מע ל צ ו באק ן ברוי ט פא ר זײג ע סאלדאטן״... [אפנים, א ז ד י דעמאקראט ן האב ן אויםגעפונען, א ז מע ן הא ט שוי ן גענו ג ״קאמוניםטישע ״ ״זשידעם ״ אויםגע־ הרג׳עט... — ד י רעד.] דע ר פולקאװני ק הא ט זײ ן װאר ט גע־ האלטן. ד י קומענדיק ע נאכ ט זײנע ן מי ר אל ע געשלאפ ן רואי ג או ן טאק ע זי ך גו ט אויםגעשלאפ ן פא ר דע ר גאנצע ר צײט. פי ל ײדיש ע פאמיליע ס האב ן אנגענומע ן צ ו באק ן דא ם װײם ע ברוי ט פא ר ד י באלאכאװצע ם או ן האב ן דערב ײ נא ך אראפ־ גענומע ן ״חלה ״ פא ר זי ך או ן געהא ט ד י געלעגנהײ ט צ ו פאר־ זוכ ן דע ם טע ם פו ן א װײסע ר (אמעריקאנער...) בולקע, װעלכע ם מע ן הא ט שוי ן זינ ט 1915 ניש ט אנגעזע ן פא ר ד י אויגן.
א זמיר פלעגן הערן װי די באלאכאװצעס פלעגן זינגען די באװומטע פאגראמישע ליד: ״ראםיא, ראסיא, זשא ל מני א טעביא, יעװרײסקיע קאמיםארי גראבױט טעביא״. ״רוסלאנד, רוסלאנד, א שאד דוביסט מיר, די ײדישע קאמיםארן פא־ גראמיר דיר״... — פלעגט א קעלט אריבערגײן איבער אונזער בײנער. אט אזוי האט מען דאם פאר׳סמ׳ט די רוסישע פויערים מיט ײדן־האס... [און מיט װײמע בולקעם... — די רעד.] איז נישט קײן װונדער, װאס זײ האבן פארגאסן טײכן ײדיש בלוט... אבער, א דאנק גאט, מיר האבן פון די דאזיקע ״אורחים״ אונזערע נישט געהאט קײן צרות... * * * אײדער די באלאכאװצעס האבן פארלאזט דראהיטשין, האט דער פולקאװניק געלאזט רופן צו זיך בעלי־בתים פון שטאט און געבעטן מען זאל אים געבן א פא־ פיר מיט חתימות, אז די באלא־ כאװצעס האבן זיך גוט אויפגעפירט אין שטאט. נאטירלעך׳ מיר האבן אים אזא ברױו געגעבן. דאס האט געװיזן, אז די בלוטיקע שפיל פון די באלאכאװצעם איז צו ענדע׳ און זײ דארפן װײזן פאר דער װעלט זײער ״מענטשלעכן״ פרצוף... [מען האט שוין, אפנים, אײנגעזען אין עגלאנד און אין אמעריקע, אז מיט פארגיםן ײדיש בלוט װעט מען די באלשעװיקעס נישט באזיגן.... — די רעד.] און װירקלעך, װי מיר האבן שפעטע רדערפארן, איז טאקע געקומען דער סוּף פון די בלוטיקע װייס־גװארדײער און אלע רוצחים! כב. דראהיטשין אונטער דער פוילישער מאכט
נאכדעם, װי די באלאכאװצעס האבן פארלאזט דרא־ היטשין, האט די פוילישע מאכט אײנגעשטעלט א צױוילע אדמיניסטראציע און ע ם איז געװארן אביסל ארדענונג אין שטאט. שפעטער, װען די פויליש־רוסישע מלתמה האט זיך פארענדיקט, האט אנגעהויבן אנקומען הילף פון אמעריקע. ע ם זײנען פון אמעריקע ארײנגעשיקט געװארן אײניקע װא־ גאנען רײז, װײסע מעל, קאסטענס מלבושים און געלט. ר׳ אליהו אײזענשטײן, װעלכער איז דאן געקומען אלס דעלעגאט קײן דראהיטשין, יתאט געבראכט פיל געלט, געשיקט דורך אים, פון די דראהיטשינער לאנדסלײט אין אמעריקע. איתענ־ שטײן האט אויך געלאזט געלאזט צו בויען א תלמוד־תורה אין ערשטע שורה פון רענטם זיצן; יהודה זילבערשטײן, עזר װ״סמאן, אליהו א״זענשט״ן, מנחם אװערבון, אברהם גראטש. שטײען פון רעכטס: שלום גראטט, דוד עפשטײן, יוסף גראטש, טעװל זבאר, איטשע גאלדמאן