הײם־אגענטן, ד י ״שװארץ־מאה׳גיקעס״, אי ן אל ע פארברע־ כער־או ן מערדער־באנדעם, װא ס האב ן געהעצע ט צ ו רוי ב או ן מארד, בלוטיק ע פאגראמע ן זײנע ן פארגעקומע ן אי ן קעשינעװ, האמעל, ביאליסטא ק או ן אי ן פי ל אנדער ע שטעט. ד י ײד ן האב ן געלעב ט אי ן שטענדיקע ר טויט־שרע ק ! ב ײ אונ ז אי ן דראהיטשי ן האב ן מי ר אוי ך אדורכגעלעב ט ד י טויט־שרע ק פו ן פאגראמען. ע ם הא ט זי ך צעטראג ן א קלאנ ג אי ן שטעטל, א ז ד י פויערי ם גרייט ן זי ך צ ו פאגראמיר ן ד י ײדן . ד י שטאטיש ע גוײ ם האב ן זי ך שוי ן געהא ט אײנגעטײל ט מי ט ד י ײדיש ע הײזע ר או ן פארמעגן. דע ר פאגרא ם הא ט געזאל ט פארקומע ן אי ן א יריד־טאג. ד י ײדן, אבער, האב ן באצײטנ ם פארלאפ ן דע ר סכנה. דע ר פריםטא װ או ן דע ר אויעזדנע ר איספראװני ק האב ן געקראג ן גו ט באצאלט.. . או ן ד י גאנצ ע פאליצ ײ פו ן אויעז ד אי ז ארגאניזיר ט געװאר ן או ז געקומע ן אויפ׳ ן ירי ד מי ט אנגעלאדענ ע ביקסן. ד י פויערים, װעלכ ע זײנע ן געקומע ן אויפ׳ ן ירי ד מי ט זע ק או ן העק, זײנע ן גע־ בליב ן אנטוישט ע או ן ז ײ זײנע ן זי ך צעפאר ן פו ן ירי ד מי ט לײדיק ע זעק.. . דע ם בעסט ן ״יריד ״ הא ט געהא ט דע ר פרים־ טא װ או ן דע ר איספראװניק.. . פא ר ז ײ אי ז דא ם שטעט ל געװע ן א ״מעלקנדיק ע קו״.. . או ן ע ם אי ז געװע ן אי ן זײער ע אינ־ טערעסן, א ז דא ס שטעט ל זא ל ניש ט פאגראמיר ט װערן.. . ב . אויסברו ך פו ן דע ר ערשטע ר װעלט־מלחמ ה

אין דער צײט, װען אין רוסלאנד איז די רעגירונג געװען פארנומען מיט די ײדן און האט אויף דעם אנגעשטרײנגט א׳־־ר גאנצע ענערגיע, — האט דײטשלאנד געװעב ט אירע מי־ ליטערישע פלענער אויף צו באהערשן דער װעלט, און איבער־ הויפט, רוםלאנד. פריער צי שפעטער, די זאך האט געמוזט געשען. דער ״סאראיעװער מארד״ פון עסטרײכישן קרוינ־ פרינץ איז געװען דער ערשטער פונק צו דער װעלט שרפה. דאס איז געשען אין יאר 1914, אין זומער. דער ארויסטריט פון עםטרײך קעגן סערביע האט געדינט אלם םיגנאל צו דער בלוטיקער דראמע. באלד, נאכדעם, האט זיך רוםלאנד מאביליזירט, און די װעלט האט אנגעהויבן אפגײן מיט בלוט . 79