Jewish Łódź

... יידיש לאָדזש, שטייט דעם ני'אישן לאָרזש נישט הינ- טערשטעליק. דאָס יידישע לאָדזש שטייט אויף דער שװעל פון א פארמעסט מיטן יידישן ווארשע, די סאמעראָדנע הויפּט- שטאָט פון דעם נייעם נאָך-דער-ערשטער וועלט-מלחמה'דיקן מּױלן.

טראַניש איז דאָס געפי? פון אָפּנראָבן די טיפעניש, װוּ עס זשיפּעט נאָך אַ לעבן װאָס האָט אַזױ ברייטניביק זיך באַ- האָפטן מיט לעגענדע, ואָס האָט מענטשיש, יידיש געשפּאַנט אויף איינענע פיס. חורבןלאָדזש יאָמערט מיט קולי-קולות אויפן פאַרשניטן ווערן פון אָט דער לענענדע װאָס האָט פזרנותדיק אָפּנעגעבן מיט שיינקייט און העראָאיזם פון מאַסן יירן, װאָס זענען פון זייער דערדריקנדיקער אָרעמקייט אַרױיס אויף לאָרזשער בתולה-ערד מיט פולע בוזעמס האָפענונג אויף אַ זשאַרנע גליק. וידער אנטפּלעקן די קאָנטורן פון יענעם יידישן בראשית אויף רויען לאָדזשער באָדן, מיינט אַרויס- ברעננען ממש אונטערערדישע אָפּהילכן פון אַ וויים פאַר- שווונדענער פּאַטעטיק. איז געקומען פון מרחקים אן אָרעמער ייד װאָס זיין נאָמען איז נגעווען ישרא? פּאָזנאַנסקי, האָט דאָס קליינע לאָדזש, װאָס האָט זיך געשוימט אין זיין ערשטיקן טומל?, אים נישט געקענט מפרנס זיין, אין ישרא? קלמנס געװאָרן אַ זעקלל-ייד, אַװעק צו דאָרפסלייט אין דער סביבה פון דערװואַכנדיקן לאָדזש און געזוכט צווישן זיי קונים פאַר זיין סחורה אין זעק?. געשפּאַנט מיט דער יאַרמע אויפן רוקן און קוים אַרױסגעשלאָגן קאַרגע חיונה. דערשמעקט װאָס סגאַיעס האָבן נינציקער, האָט ישרא? קלמנס שפּעטער זיי צוגעטראָנן נגעפאַרבטע סיצן, נאָדל-פאָדעם און האָט עמעץ געפאָדערט, האָט ער זיי געבראַכט אין פאַרװאָרפנקייט אויך אַ פּאֶר פאַרטיקע הויזן. דאָס נוטע מז? האָט דעם זעקלייר צוגעדינט און זיין מיסחר איז נגעװאָקסן. ער האָט סנאַיעס צונעוווינט צו די געלוסטן װאָס די שטאָט האָט נעמערט. און װאָס מער די גויים האָבן דערשפּירט חשק צו די זאכן װאָס ...