Eli Youngstein

... אי ן יא ר 1905 , װע ן ד י רעאקצי ע הא ט אנגעהויכן א געיע ג אוי ף ד י םרייהײט־קעמפע ר אי ן אל ע שטע ט או ן שטעטלע ך פו ן דע ר רוסישער מדינה , הא ט דע ר צארישע ר טערא ר גענומע ן װילדעװע ן אוי ך אי ן לוקאװ , װא ס האט א ס ך בײגעשטײער ט צו ם קאמף . א ם ך פו ן דע ר ױגנ ט האב ן געמוז ט פארלאז ן זײע ר הײם, כד י זי ך צ ו ראטעװע ן פו ן םיביר , קאטארג ע אדע ר אפיל ו פו ן טויט . א גרוים ע צא ל פון ד י אנטלאפענ ע זענע ן אנגעקומע ן קײ ן אמעריקע . אי ן ד י יאר ן 1906— 1910 אי ז ד י צאל לוקאװע ר אי ן ניו־יאר ק שוי ן געװע ן א גאנ ץ היפשע . מע ן הא ט אנגעהויב ן טראכטן , אז פונק ט װ י ד י שעדלעצער , מעזריטשער , ביאלע ר או ן אנדערע ׳ דארפ ן אוי ך ד י לוקאווע ר האבן א ן אײג ן װינקל , א לאנדםמאנשאפט . ד י פרײנ ד על י יאנגשטײן , לוי ם ראזענבוים , פיװול קאפמאן , מרם . הארשטײ ן (נחמ ה ד י פריזירערקע ) האב ן צוזאמענגערופ ן א גרופ ע לאנדסלײט, או ן פרײטי ק אװנ ט דע ם סנסט ן דעצעמבע ר 1910 אי ז געשאפ ן געװאר ן א ן ארגאניזאציע׳ פ מ װעלכע ר ע ם אי ז שפעטע ר אויםגעװאקס ן ״ד י לוקאװע ר אינדעפענדענ ט יאנג מענ ם או ן לײדי ם אםאםיאײשאן״ .

... האבן באנקראטירט זאלע אפשפארונגען זעגן פארלױרן געגאנגען. אויך דאם ביסל געלט, װאם מיר האבן געהאט אין באנק, איז פארפאלן געװארן. ערשט אין יאר 1933 האט מען אנגעהויבן קומען א ביסל צו זיך. מען דארף אבער אונטער־ שטרײכן, אז אפילו אין די 3—4 שווערע קרתים־יארן, זענען געװען גוטע הארציקע לוקאװער מענטשן װאם האבן נישט גערוט, ארומגעגאנען זומער און װינטער, געקלאפט אין די טירן, און זיי זענען נישט אװעק מיטן לײדיקן, דאם זענען געװען: הערשל צוקער־ מאן ע״ה (געװען ביי אוגדזא קראנקן־װעכטער אין משך פון לאנגע יארן) ז זיץ ברודער משה צוקערמאן ע״ה (פארזיצער פון לוקאװער פאראײם 1938—1944) ז לײבל מארמאן איז געװען דער םאראנטװארטלעכער פאר די פינאנםן (טרעזשורער) ביזן םוף פון זיץ לעבן ז מאריס לעװיט ע״ה (פאחיצער 50—1944) און עליי יאנגשטײן ע״ה, דער פירער זינט דער גרינדונג פץ פאראיץ. ...