Passage 1normalized OCR · source chars 0-864 ש. רובינשטיין, שיקאגא
די בונדישע באװעגונג אץ לוקאװ
שרײבנדיק װעגן בונדישער טעטיקײט אין לוקאװ דערמאנט מען זיד אין דעם געזעל־ שאפטלעכן אויפשטײג, װאם איז געװעןא רעזולטאט פון דער דערװאכונג פון די ײדישע פאלקםמאםן. נאד אין די יארן6—1905 האט אין לוקאװ עקזיסטירטא בונדישע געהײמע ארגאניזאציע, װאס האט בעיקר זיד פארנומען מיטן קאמף קעגן צארישן רעזשים׳ מיטן ארגאניזירן די ײדישע ארבעטער צו פארטײדיקן זײערע אינטערעסן, די טוער פון יענער צײט האב כמעט אלע פארלאזן דאם שטעטל און עמיגרירט, בעיקר, אין די פאראײניקטע שטאטן. פון יענער צײט, דער אנהײב פון בונדישער טעטיקײט אין לוקאװ, דערמאנען זיד מיר די נעמען פון די בונדיםטן שמילקע גאלדנבערג, ירחמיאל לאנדםבערג, די ברידער און שװעםטער לאטערמאן, יעקב גאלדגעװיכט. אנדערע נעמען האב איד פאר־ געסן• איד בין נאד דאן געװעןא קינד•
passage_da855fd7cc709febf15abd1c
Passage 2normalized OCR · source chars 866-1556 אין יאר 1913, נאכן ביילים־פראצעם, איז די בונדישע ״די צײט״, װאם איז ארוים אין פעטערבורג, פארשפרײט געװארן אין לוקאװ דוידא ױנג בחורל. מאטל בראנזויל איז געװען זײן נאמען. זײן פאטער,א שניט־םוחר, איז ױנג געשטארבן. דער 13יאריקער מאטל איז איבערגעפארן קײן שעדלעץ, צו זײן פאטערם ברודער׳ איידא םוחר. בײ אט דעם פעטער האט ער געארבעט אין געשעפט צוזאמען מיט נאד אנגעשטעלטע. מאטל האט אנגעהויבן קומען אין בונדישע קרײזן, און דערפאר האט אים דער פעטער באזײטיקט פון דער ארבעט.
צוריקגעקומען קײן לוקאװ, איז מאטל געװארן אן אגענט פון זינגערם נײמאשינען. דערבײ האט ער זיד פארנומען מיטן פארשפרייטן בונדישע אויסגאבן אין געהײם.
passage_ba435a98cd5429d00557b4a1
Passage 3normalized OCR · source chars 1558-2231 אין יאר 1916, בעת די דייטשן זענען שוין געהאט טיף אריינגעדרונגען אין דער רוםישער טעריטאריע, איז לוקאװ פארװאנדלט געװארן איןא װיכטיקער אייזנבאן־נעץ. די דייטשע מאכט האט דארט באשעפטיקט פוילישע איז אוידא סד ײדישע ארבעטער. אייד פון אנדערע שטעט, פון ווארשע, לאחש, פון זשעליכאװ און אנדערע ארומיקע שטעטלעד זענען געקומען יידישע ארבעטער, צווישן וועלכע עם האבן זיד געםונען בונדיםטן. איז טאקע אין אפריל1916 געשאפן געװארן די בונדישע ארגאניזאציע אין לוקאוו. די חברים מאטל בראנזויל, משה הובערמאן, גרשון פערקאל פון לאדזש (גע־ שטארבן אין שיקאגא אין יאר 1949), שמואל םעמיאטיצקי פון זשעליכאװ (אומגעקומען
105
passage_d7c06922066c7c6af7db3d33