םםר לוקאו ו 183 לאזט זי ד לאנג בעטז ׳ או ן זי זײנען ניש ט אװעק פריער ׳ ביז די סלאש איז ניש ט געװע ן אויסגעלײדיקט או ן די קיכלע ד — אויפגעגעסן . ע ס װאל ט ניש ט אויסגמאכ ט װע ן םי ר אנדערע סטראזשניקעס פיר ן אהײ ם ד י 2 אנגעשיכורטע.. . צו מארגנס האט מי ץ פאטער זי ד שלעכט געפילט . ע ר הא ט גארנישט געקענט גלײבן די גאנצע געשיכטע מיט די סטראזשניקעס . ♦ איד דערמאן זיך א ױם־כפור בײנאכט • אי ד בי ן דעמאל ט אל ט געװע ן 8 יאר . אי ד בין געגאנגען אהײם פון ראדזינער שטיבל . מײן פאטער איז מיט נאך אנדערע געבליבן אין שטיבל אויף דער גאנצער נאכט אויף צו זאגן גאנץ תהילים און לערנען ביז אין דער פרי . מוצאי ױם־כפור ׳ װע ן מי ר זענע ן שוי ן געגאנגען אהײם ׳ האב אי ד געזאג ט צום טאטן׳ אז ער האט געהאט שווער ׳ געװען א גאנצן מעת לעת אויפ ן סיס ׳ געסײניק ט זי ד און געפאסט . דערויף האט ער מיר געענטפערט ׳ אז ווען ער ווייסט אז עס וועט מקוים װערן דע ר ,׳לשנ ה הבא ה בירושלים״ ׳ װאל ט ע ר גרײ ט געװע ן צ ו גײ ן נא ך א מא ל אי ן שטיבל׳ אויפן נאך 24 שעה . דאס איז געװע ן די צוגעבונדנקײ ט צ ו ירושלי ם פו ן דע ם לוקאװע ר ײ ד שמוא ל משה פעלהענדלער — מיט 60 יאר צוריק ׳ ביי מײן זיידן אין שטוב איז געװע ן א צימער ׳ װא ס מע ן הא ט גערופ ן די ׳״סאליע״ .
אויפן מזרח־װאַנט איז דארט געהאנגען אין א געגילדעטער ראם א גרויס בילד פון טעאדאר הערצל. אין דער ״סאליע״ פלעגט מען אסאך רעדן וועגן טעאדאר הערצל׳ וועגן ארץ־ישראל. ״עס וועט אמאל קומען א צייט — האט בערל אידלס געזאגט — און זיין חלום וועט מקוים ווערן׳ אבער ווער װייסט׳ צי מיר וועלן זוכה זיין דאס צו זען׳* . די באבע זלאטע האט דאס אויסגעהערט און אויפגעהויבן די אויגן צום הימל . * דער ײדישער האנדל אין לוקאווק האט געבליט. דאס האבן די קריסטן נישט געקענט פארטראגן. א גרופע אנטיסעמיטן האבן זיך צונויפגערעדט׳ געדונגען ביי משה יאקלעס א געוועלב קעגנאיבער דעם מאגיסטראט און איינגעארדנט דארט א גרויס געשעפט מיט אגראר־פראדוקטן און מאשינען. דארט האט דער פויער געקענט באקומען אלץ׳ וואס איז נויטיק אין דער לאנדווירטשאפט 1 אקערמאשינען׳ זיימאשינען וכדומה ~ ~ וואס די האבן פריער געקויפט אין ײדישע געשעפטן . די ערשטע צייט האט דאס קריסטלעכע געשעפט צוגעצויגן אסאך קונים. די ײדישע געװעלבער האבן אנגעהויבן פוסטעװען. די פויערים האבן זיך געלאזט פאנגן פון דער אנטיסעמיטישער לאזונג ״םוואי ד א םװעגא *(אן אייגענער צו אן אייגענעם) . אבער