ספר לוקןן װ 191 ווען די ייִדישע פאלקס־ביבליאטעק האט זיך איבערגעטראגן אין קאמינסקיס הויז (לעבן קינא ״פאני״), איז זי געוואחא הײם פאר לוקאװער יוגנטלעכעמ םאלקם* מענטשן. דארט האט מען תמיד געקענט טרעפן חײם מאיר הײבלום אין דץ ברוינעם אויםגעריבענעם פאלטן. ביים ארויסגעבן די ביכער פלעגט ער מיט ציטערנדיקע הענט דורכקאנטראליח זײ, צי דארט איז נישט צעריםן קײן בלעטל. יעדעס בוך איז אים געװען טײער, װי דאם אײגענע לעבן. * צוויי פירקאנטיקע מערק האט די שטאט פארמאגט. איץ מארק איז געװען אנגעשטעלט מיט בײדלעך און םטראגאנעס, און ארום — פארבויט מיט צװײשטאקיקע היתער ןדער צװייטער מארק — דער ״בהמה־מארק״ — איז געװען ארומגערינגלט מיט קלײנע פארטער־ הײזלעך און מיט אײן הויז פון צװײ שטאק — דאס הויז פון די נאװאשעלםקים.

פון דעם ערשטן מארק האט זיך אװעקגעצויגן די צענטראלע גאס, כענטשינסקיעגא. רעכטם — די מעזריטשער גאם, דעם רבס געםל, די שיל־גאם. אין אט די גאסן האט געװױנט די ארעמקײט פון שטעטל און בלויז א קלײנער טײל פון די בעמער םיטואירט ע (אויף כענטשינסקיעגא). פון איצט דעם פונעם בהמה־מארק זענען געװען דאם ״גרויסע בית־מדרש״ און דאס ״חוק־בית־מדרש״, די שיל, דאס קליינע בית־מדרזןול, די מקווה, װועס האט געקיניגט מרדכילע בעדער, און א ביםל װײטער — דער אלטער בית־עולם מיטן האלב־פארזונקענעם שטיץ. ארום דעם שטײן האט זיך געװעבט א לעגענדע װעגן א חתן מיט א כלד״ װאם זענען דארט געװארן אײנגעזונקען.. . און ארום האבן זיך געפונען די חדרים: פון משה־קיװע, פון אפרים מעזריטשער, פון קליעעם מרדכילע, פון ״קאצקער״. * דאס קלײנע טײכל שקיי האט זיך געיחוס ט דערמיט, װאם עס פאלט ארײן אין בוג.. . דער שאסיי, װאם האט זיך געצויגן פץ ראחינער װעג, האט געפירט קײן לובלין, און — פץ דער צוױיטער זײט — קיץ שעדלעץ—װארשע. דער װעג האט אויך אראפגעפירט צו דער באן־םטאציע. שפעטער האט מען דעם באן־װעג א נאמען געגעבן אלעיא קאשטשושקי.

אין מיטן פון אל. קאשטשושקי איז געשטאנען די גרויסע פאראװע מיל, װאם האט געהערט צו די צװײ ברידער ראזען און צו בערל בארענשטיץ. די מיל איז געװען א פיר־ שטאקיקע, א ץ פץ פארנט איז געװען א הילצערן הייזל, װועם האבן געװוינט די ראזענם. אויף דער הילצערנער פאנק פלעגט מען שטענדיק זען זיצן די צװײ טעכטער פון די ראזענס. אויפן הויף, פאר דער מיל, האט מען שטענדיק געזען פויערים. אבער פץ פורים ביז פסח איז די מיל געװען בלויז א יידישע. דער יידישער מילנער מיט זיצה גוישע געהילפן האבן געכשרט די מיל אויף פסח אונטער דער השגחה — פריער פונעם דיין פסחל דעם רבם א ץ שפעטע ר — פונעם די ץ צוזאמען מיטן רב אהרן נט ע פרײבער ב