ספר לוקןןוו 227 ר׳ שמואל חײם סיראקא׳ איז געװעןא געזעלשאפטלעכע פיגור׳ שטענדיק טעטיק׳ ברויזנדיק און ױגנטלעך. ער שטאמט פמ װלאדאװע׳ פון װאנען מיץ דידע׳ ר׳ זבולון׳ נעמט אים פאר אן אײדעם פאר זײן טאכטער מאלע. ער שמט אלס עילוי. מען זאגט אים צו אײביקע קעסט׳ ער זאל זיצן אמ לערנען. ער לערנט און שטײגט אין לערנען׳ אבער ער האט א באזונדער געפיל פאר ארץ־ישראל. ער חלומט װעגן די בערג פון ירושלים׳ װעגן די בלאע הימלען פמ צױןן ער בענקט נאך דעם קבר פון די מאמע רחל׳ צו די װעגן פון בית־לחם—א הײסער חובב ציון. די ^יבע צו ציון ברענגט אים אין ״מזרחי״־, וװ ער פארנעמט דעם אויבנאן. ער לערנט א׳־ן האלט פארטראגן פאר דער ױגנט׳ שאפט געלט פאר די ארץ־ישראל־פ^נדן, ער װערט געװײלט אלס דאזער אין דער ײדישער גמינע (קהילה) און איז טעטיק אין פארשידענע יידישע אינסטיטוציעס. די בענקשאפט נאד צימ לאזט אים נישט רוען. טראץ די גוטע געשעפטן אין דער הײם׳ לאזט ער אלץ איבער און ער פארט מיט דער משפחה קײן ארץ־ישראל.

צוליב גרויסע שװעריקייטן, בעיקר צוליב קראנקײטן פון די קינדער, פארט מיין פאטער מיט דער פאמיליע צוריק׳ מיטא שװער צעבראכן הארץ׳ נאך לוקאװ׳ אבער די ליבע צו אר״י װערט בײ אים גארנישט קלענער. דאס וװינען אין לוקאװ באטראכט ער פאר צײטוױיליק און דאס ברענגט ער אויך אריץ אין די הערצער פון זײנע קינדער. דאס דרשנט ער יעדן שבת און ױם־טוב פאר די צעירי מזרחי און השומר הדתי׳ וואס צעװאקסט זיך שטארק אין לוקאװ אין די לעצטע יארן פאר דער מלחמה. דאנערשטיק׳ דעם 7־טן סעפטעמבער 1939׳א װאך אין דער מלחמה׳ װערט לוקאװ שרעקלעך באמבארדירט. מימ פאטערסא קוזין פארט דורך לוקאװ און קומט צו אונדז אין שטוב׳ פרעגט אים באלד מיץ פאטער ע״ה: צי האסטו פלאץ אין דיץ אויטא פאר מײנע קינדערו איך װיל, זײ זאלן זיך דורכשלאגן קײן ארץ־ישראל. בדוחק גדול באקומען מיר אימ פלאץ און דער גורל פון דער השגחה פאלט אויף מיר. אײביק׳ אײביק װעל איך געדענקען דאס געזעגענען זיך פון מימ פאטער מיט מיר׳ זײן הײליקע צװאר.: ״פאר, מימ קינד׳ אין הײליקן לאנד— נאר קײן ארץ־ישראל: נאר קימ ארץ־ישראל!״ נאך וואנדערן צװײ אוןא האלב יאר קום איך אן אין1942 קימ ארץ־ישראל פאר דער אל־עלמימ־צײט, יוען ראמעל מיט זימ ארמיי זענען גע־ שטאנען בײ די טויערן פון אר״י.

ר׳ שמואל חײם סיראקא בלײבט מיט די ײדן אין געטא, אבער זימ שטורמישע גאטור לאזט אים נישט רוען. ווי איך האב געהערט, פארבינדט ער זיך מיט פוילישע אונטערגרונד־קעמפער, בכדי צו העלפן ראטעװען ײדן• לאנג נאך פאוין אנדיײב פון די באװוסטע שוידערלעכע ״אקציעס״׳ ווען אלץ איז נאך ״נארמאל״, װערט אנטדעקט די גאנצע אונטערגרונד־באװעגונג׳ מיט מימ םאטער ע״ד. צוזאמען. אלע װערן זיי פארשיקט קײן אוישוױץ און דארטן קומען זײ אום. אין מימ וואנדער בעת דער מלחמד. (ליטע, רוסלאנד, יאפאן, אינדיע), װען איך שטײ