ססר לוק^ו װ 257 פץ דער צװײטער זײט ווידער דארף מען מודה דץ, אז זעלטן־װו געםינ ט זיך א שטאט װו די קולטורעלע און פארנעשריטענע עלעמענטן זאלן זײן אזוי אומבאהאלסן, אזוי אומפעי ק צ ו א װעלכער ם׳איז קאנםטרוקטױוערא ם צילפאװוםטער געזעלשאפטלעכער טעטיקײט. נאד מער! טײל מאל זענען זײ אליץ דירעקט שולדיק אין זײערע דורכפאלן און אזוי ארום העלפן די בידים צו דער פארשטארקונג פון יענע עלעמענטן, װאם האבן נישט׳ דאכט זיך, אין קיץ שטאט אין פוילן אזא אומבאגרענעצטע שליטה. דערמיט דערקלערט זיך דער נישטיקער אײנפלום, װאם די קולטורעלע עלעמענטן האבן אויף דער שטאטישער באפעלקערונג, נישט קוקנדיק אויף זײערע אומדער־ מידלעכער און אפט מאל אפילו איבער־די־כוחותדיקער ארבעט און אנשטרענגונג. אין דער דערצןערישער הינזיכט איז כמעט די גאנצע ארבעט זײערע געגאנגען לאיבוד.
שולדיקין דעם איז דאם, װאם די קולטורעלע װארטפירער האבן׳ אנהײבנדיק דעם קאמף מיט די אפגעשטאנענע עלעמענטן, זיך נישט פארטיפט פריער אין די םיבות, צוליב װעלכע די לעצטע האבן אזא גרויסע השפעה איבער די מוחו ת פונעם רוב פון דער ײדישער באפעלקערונג. צוליב דעם האבן די קולטורעלע קרײזן נישט געװוסט צוצופאסן זײערע קאמפם־מעטאח צום פםיכאלאגישן מצב פון די ײדישע אײנװינער, צוליב דעם האבן זײ זיך כמעט קײן מאל נישט קאנםאלידירט, נאר פארקערט׳ זיך גאנץ אפט קעגנזײטיק באקעמפט. דערפאר זענען זײ ביזן הײנטיקן טאג אזוי מאכטלאז, און זײער אײנפלום איז געפאלן ביז צו א מינימום. * די הינטערשטעליקײט פון לוקאו װין קולטורעלער הינזיכט איז גישט קײן צופאל. זי איז א רעזולטאט פון א רײ װיכטיקע סיבות. שוין מיט צענדליקער יאר צוריק זעען מיר / װי די איינציקע טאן־געבער אין אלע יידישע ענינים זענען אויסשליסלעך די חסידים. אנדערע באלעבאטישע ספערן״ מיט װעלכע מ׳זאל זיך רעכענען / האבן כמעט גישט עקזיסטירט. דאס איז דערפאר, װייל לוקאוהװי כמעט דער גאנצער שטח פון דער אמאליקער שעדלעצער גובערניע^ איז געװען פארהעלטנישמעסיק װײט פון ליטע און פון דער עסטרײכישער אדער דייטשער גרענעץ. זי איז אזוי ארום געװען פארשלאסן פאר יעדן אויסערלעכן אײגפלוס. נישט די השכלה־בארועגונגע האט געקאגט אין איר ארײנדרינגען, און נישט א װעל ־
כער ס׳איז שפו רפון מערב־אײראפעישע ד ציוויליזאצי ע האט צו איר דערגרייכט . עס איז א גרויסער ספק / אויב עס האט זיך דאן געפוגע ן אין לוקאו ו אפילו אײן ײד , װעלכער זאל באזיצ ן אלגעמײנע בילדונג , אדער װעלכער זאל כאטש האבן ברײטערע ױדא^יסטישע ידיעות. און מיר זעען טאקע : לוקאו ו האט נישט ארויסגעגעב ן קײן אײנציקע פיגור # קײן איינציקע פערזענלעכקײט , אויף וועלכער זי זאל קענען אנרויתן : א ט דער דאזיקער יידישער געלערנטע ת שריפטשטעלע ר אדער קינסטלע ר שטאמט פון אונדז . אין א גרויםער מאס איז א ץ דעם שולדיק אויך דאם , װאם די נאטור ארום לוקאו ו פונקט ווי