ד. זאקאליק געװעןא לוקאװ אין לוקאװ, ײדישלעד גערופן— ליקעװע. דארט אין די װינטער־אװנטן געגאנגען םון חדר איבער באשנײעטע גאםן צולויכטנדיק זיך מיטא לאמטערנדל, װאם דער טאטע אלײן האט עם געמאכט. ם׳לאמטערנדל— צוזאמענגעשטעלט פוןא פיר־קאנטיק שעכטל און גלעזערנע שײבלעד, אינעװײניק אנגעטריפטא ליכטל, און דאם דינע קנײטל האט דאד געלויכטן מיטא ברײטן פלאם• דארט, אין לוקאװ, משמורת איבער דער גמרא זיד געוױגט, צו דער הפטורה אויפ־ גערופן געװארן אין טאג פון בר־מצװה. ם׳װערט שוין45 יאר װי איד האב די שטאט נישט געזען. ײדיש לעבן איז דורד די היטלער־נאצים פארשניטן געװארן. און אז איד װיל איצט געבן אן אנדענק די פארשניטענע ײדישע לעבנם׳ אן אנדענק דעם ײדישן ליקעװע, מוז איז זי מיר צוריק אויפבױען, כאטש אין דמױן, װי זי איבער־ געלאזט; צוריקשטעלן די גאםן אין יענעם םדר, אויםמאלן זיד די הײזער, די ײדן— מתנגדים, חםידים< קאצקער׳ גערער, ראדזינער. די בעלי־בתים פון חיה־שרהם בית־ רדרש. די ױגנט בײ דער קולטור־ארבעט, דאם אלץ איז נישטא— די האנט ציטערט... 1 דעד באנװעג לוקאװ איז געװעןא קרײזשטאט מיטא צעצוױיגטן באנקנופ, דורד דעם באנקנופ זענען געלאפן די צוגן פון פאדאליע און בריםק־װארשע, הין און צוריק• צי יעח אנקומען פוןא צוג האבן פארן װאקזאל געװארט אלע דראזשקאזשעה פח דער שטאט.