302 םםר לוקאװ לעםל ױיד, האט ער זיך םארקרימט און געזאגט פע׳ מ׳פילט חל3 ביים אויםטיילן די פארציעם פלייש האט מען אין דעם פופיקל געפונעןא פארזשאװערטע נאדל... זיין בקיאות אין ש״ם, אין פוםקים, איז געװען מײח לדרך הטבע. אויף דער עלטער איז ער לא עלינו געװארןא ״םגי נהור״, נאר אז מ׳האט אים עפעם געפרעגט װעגן לערנען, פלעגט ער ארויםנעמעןא גמרא,א ״פני יהושע״ אדער גארא ״ױרה דעה״, אויפמישן און אנגעװיזן מיטן פינגער גלײך װי ער װאלט זעעװדיק געװען. יום־כיפור פלעגט ער ארײנשיטן קײלעכיקע ארבעם אין זײנע זאקן און שטיץ אויף די פים םון ״קם ר׳ שמעון״ ביז ״לשנה הבאה בירושלים״. מײן רבי איז ער געװען. ביז בר־מצװה האב איך טון זיין מויל תורה געלערנט, נאר װעןכ האב אנגעהויבן לײגן תפילין, האט ער מיך אריינגערופן און געזאגט: ״חפץ חײם אוהב ימים״— דער װאם װיל לערנען תורה װעלכע הײםט ״חײם״, װי עם שטייט ״עץ חײם היא למחזיקים בה״— אוהב ימים, דארף ליב האבן צו עםן טעג... ער האט מיר געגעבןא ברױו צום ראש־ הישיבה און בײם געזעגענען זיך געזאגט: ״למען השם, פארגעם נישט, בערל, תפילת הדרך, אײדער דו גײסט ארוים׳ און אז דו װעםט איה״ש גרוים װערן און װעריא מענטש, זאלםטו זיך מיט דײנע קינדער אויך אזוי פירן״...
גלײך אויף צו מארגנם, נאכן ערשטן מנין, האב איך גענומען מײנע תפילין,א קלי? פעקעלע װאם די באבע מלכה האט פאר מיינעטװעגן איינגעפאקט, אפגעזאגט תפילת הדרך און בין אװעק אין דער לאמזשער ישיבה. ד׳ בערל איז פלוצים שטיל געבליבן. געקוקט אויפן קבר, אויף די װענט, אויף די פארגעלטע קװיטלעך, װעלכע זענען געװען ארײנגעשטעקט אין די װאנט־שפאלטן. אברהמלען האט זיך אנגעהויבן דאכטן, אז דאס זענען גארנישט קײן קװיטלעך, נאר אנגע־ װײטיקטע הערצער, װעלכע האבן זיך דא אינעם אוהל אויפן קבר פון ר׳ אברהמלע דײן אויסגעגאסן... פלוצים האטא בלאז געטאןא װינט, די קװיטלעך האבן זיך װיא הײב געטאן, אריבער פון איץ ארט צום אנדערן, פון אײן װינקעלע אינעם אנדערן, זיך גע־ װאקלט, געבויגן װי מענטשן בשעת זײ װײנען, בעטן. אנדערע זענען אװעקגעפאלן און געבליבן ליגן װי פארחלשטע, נאר עטלעכע פון זײ, צװײ אדער דרײ, האבן געפרװוט זיך שגצן און זענען מיט חוצפה געלאפן אהין און צוריק, פון איין זײט קבר צום אנדערן, געמאכט װי אן הקפה ארום און ארום. עם האט װידערא בלאז געטאן װי אן אויפגע־ רעגטער מענטש װען ער שרײט אוים: ״שא;״ און בלײבט שטיל, אזוי זענען אויך די קװיטלעך שטיל ליגן געבליבן...
ר׳ בערל האט אויפגעהויבן דעם קאפ,א שװערן זיפץ געטאן און געזאגט,_ זיין הײליקע צװאה װעל איך אפהיטן.— ענױותדיק זיך איינגעבויגן װיא תלמיד פאר זײז גרויסן רבין, און הינטערוױילעכץ, מיט גרוים דרך־ארץ, ארויסגעגאנגען. צוקומענדיק צום טויער האט ער זיך אײנגעבויגן, אויסגעריםןא פאר גרעזלעך און דײי מאל, אײנס נאכן אנדערן, איבער זיך אריבערגעװארפן, װי דער מנהג, אין דרויםן אויף דער לאנקע, נעבןא לאנגן ראװ, האבן זיך שפאצירט צוױי באטשא־ נעס װאקלענדיק,א מאל רעכטס,א מאל לינקס׳ אץ גאנץ אפט זיך מטריח געװען, אוים־