םםר לוקאװ ו 339 אין גיכן זענע ן כמעט אל ע מײנ ע באקאנט ע אפגעפארן קײן וױימרוסלאנ ד אויף א ן ארגאניזירטן אופן. אי ך בין געבליבן װארטן אויף מיץ משפחה. הױ ת װי מיץ משפחה איז געקומע ן נאקע ט או ן בארװעס, הא ב אי ך באשלאסן זי ך אומצוקערן קײן לוקאװ נא ד א ביסל זאכן. או ן אפשר, האב איך געטראכט, װע ט עמעצע ר פון ד י נאענטע װעלן מיטפאח• אי ן אנהײ ב יאנוא ר 1940 בין איך בײ מאלקי ן אדיבע ר ד י גרענעץ. אץ שטעט ל טרעף איך ד י נאענטע טרויערי ק או ן פארצװײפלט. ד י היטלעריסט ן הײבן א ן וױיזן, װא ס ז ײ קענען. פא ר נאכ ט פארהאק ט מע ן טי ר א ץ טויער. ד י דײטש ן גײען ארו ם איבע ר ד י שטוב ן או ן שלעפ ן ארויס, װא ם ז ײ געפעלט. מע ן זיצ ט אי ן דע ר פינצטער א ץ מ׳הער ט זי ך אי ץ אי ן יעד ן שארך. משה אהרו ן ליםעביקע ר אי ז שוי ן װידע ר אויפ ן פערד. ע ר ארבע ט אוי ף אל ע זײטן. ער אי ז דע ר םפע ץ אוי ף איבערקויפ ן ד י געםטאפא־לײט. ע ר טראג ט ד י געמזענ ע שטיו^', פוטערס או ן אנדער ע טײער ע חפצים, או ן דערפא ר קע ן מע ן ד א נא ך ארויםגײ ן אי ן גא ם און ד י דײטש ן זאל ן ניש ט כאפ ן צ ו דע ר ארבעט, װ י אי ן אנדער ע שטעט. אויף אז א אופ ן אי ז געלונגע ן אראפצונעמע ן ד י ײד ן פו ן א ן עשאלאן, װא ם ד י דײטש ן האבן פו ן דע ר דײטש־פוילישע ר גרענע ץ געשיק ט קי ץ לובלין. ד י מענטש ן זענע ן געװע ן נאקעט או ן הונגעריק. אי ן יעדע ר שטו ב הא ט מע ן ארײנגענומע ן א פאמילי ע פו ן עשאלאן. די לוקאװע ר ייד ן האב ן זי ך געטײל ט מיט ן ביס ן ברוי ט או ן מיט ן געלעגער •

א װא ך צײ ט בי ן אי ך דא ס מא ל געװע ן אי ן לוקאװ . אי ך הא ב אײנגעטענה ט מי ט מײנע נאענטםטע , א ז מע ן דאר ף אװע ק פו ן דארט . לײדע ר זענע ן ז ײ ניש ט געװע ן גרײ ט צו לאז ן אל ץ או ן אװע ק אי ן א שװער ן װאנדערװעג . א ס ך פו ן ז ײ האב ן געטרוימ ט צ ו פארן קײ ן אר ץ ישראל , או ן פו ן רוםלאנד , האב ן ז ײ געטראכט , אי ז נישט א קי ץ װע ג אוי ף צוריק. אנדער ע האב ן ניש ט געקענ ט זי ך צעשײד ן מי ן ד י משפחו ת א ץ איבערלא ץ דא ם ביםל פאדמעגן , װא ם מ׳הא ט דערװארב ן מי ן שװערע ר מי . או ן אויסע ר דע ם הא ט מע ז דעמאלט דערצײל ט פאנטאםטיש ע מעשױת , א ז ד י מלחמ ה װע ט ניש ט דויער ן מע ר װי עטלעכ ע חדשים . בערלי ן װער ט באמבארדירט , ענגלאנ ד או ן פראנקרײ ך װעל ן שנע ל פארענדיקן מי ט ד י דײטשן . אי ן יענ ע גורלדיק ע טע ג הא ט מע ן געדארפ ט זי ץ דריים ט אץ דעצידירט . אונדזער ע נאענט ע זענע ן ע ל פ י רו ב דא ס ניש ט געװען . איך הא ב אײנגעפאק ט א בים ל מלבושי ם אי ן א זאק . אי ן א רעגנדיק ן טא ג הא ב אי ך זיך געזעגנ ט מי ט מיינ ע טײערםטע . ד י שטימונ ג אי ז געװע ן א געדחקטע . אי ך הא ב אבער ניש ט געגלייבט , א ז מי ר װעל ן זי ך שוי ן קײ ן מא ל ניש ט זען . אין שטעט ל מארד י בי ן אי ך אריבע ר דע ם בוג . אי ך בי ן אנגעקומע ן קי ץ ראװנע , ו װ עס הא ט אוי ף מי ר געװאר ט מי ץ משפחה . אי ן א װא ך ארו ם זענע ן מי ר מי ט א ן עשאלא ן ״בעזשענצעם׳' (פליטים ) אפגעפאר ן אי ן טי ף רוסלאנד , ו װ מי ר האב ן ד י שװער ע מלחמה ־ יארן איבערגעלעב ט פארהעלטנישמעםי ק ניש ט שלעכט . * מערץ, 1946 .

מיר פארן צוריק אהײם, אין דעם גרויסן עשאלאן רעפאטריאנטן פאך קריסטןץ