348 םםר לוקאװ א קאמיםיע םון געםטאפא־לײט פאלט אריין אין יודענראט און באטדאכט די צונױפגעזאמלטע פוטערם• וױיזט אוים, אז די צאל האט זײ נישט באפרידיקט, און זײ שלאגן מכות־רצח דעם פערםאנאל, װאם איז באשעפטיקט בײ דער זאמלונגם־אקציע. זײ שרײען, אז די אקציע גײט צו זײער לאנגזאם. וױלד לויפן זײ ארוים מיט די אויטאמאטן אין די רוענט און עם פאלן גלײד4 קרכנות. זײ דערשיםן די צופעליק אנגעטראפענע מאשקעלע פײגע שמואלם, יחיאל ראזענבלומם פדוי און נאו צװײ יידן. ״מיר װעלן אײך װײזן װי אויםצופירן באפעלן!״— שרײען זײ. נאך דעם מארד איז די אקציע פון זאמלען פוטערם אין פארלויף פון דריי טעג פארענדיקט געװארן, ײדן האבן פאר שרעק געטראגן די פוטערם, געשטיקט זיו אין די רײען, כדי װאם שנעלער פון די פוטערם פטור צו װערן, כאראקטעריםטיש, אז אין דער צײט פון אפגעבן די פוטערם האט מען געמעגט גיײ אין גאם ביז צעןא זײגער אװנט, אנשטאט װאם שטענדיק פלעגט מען נאר ביז6 זיך קאנען באוױחן אין גאם. נאך די דרײ טעג קומען די געםטאפא־לײט און פירן אװעק צװיי גרויםע לאםט־ אויטאם מיט פוטערם קיץ לובלין.
נאך דער פוטער־אקציע קומטא גאלד־אקציע. דער יודענראט באקומטא ציר־ קולאר, אז די ײח פון לוקאװ מוזן אומבאדינגט צושטעלן10 קילאגראם גאלד פאר דער דײטשישער מאכט, װײל די ײדן זענען גענוג רײך און צװישן זײ געפינען זיךא טך גאייד־הענדלער. אין קעגנפאל װעלן אויםגעשאםן װעחא האלבע שטאט ײדן. עם װערט גלײך געבילדעטא גאלד־קאמיםיע, װעלטע טרעט צו צו דער זאמל־ אקציע. מען רופט אלע ײדן אויפן שילהויף את עם טרעטן ארוים רעדנער פון ױדענ־ ראט. עם רעח1 דער פרעזעם, ליבערמאן און אריה. מען ציטירט פםוקים פת דער תורה, מען רופט עם אן ״מחצית־השקל־געלט״, פדױן הנפש אאז״װ. /,ײדן, קויפט אוים אײערע נשמות;״— שרײען די רעדנער— ״פרויען דארפן זײן דער מ־םטער און ברענגען זײערע קידושין־רײפלעך און צירונג. אין דעם זכות װעט גאט העלפןד. עם קומען פאר פארשידענע קאמפן און חילוקי־דעות. עם הײבט זיך אןא דינגעניש.
װער עם איז חיכער. מען מםרט אײנער דעם צוױיטן. דער ױדענראט מיט דער הילף פת דער ײדישער פאליצײ ארעםטירט די קארגע את װידערשפעניקע, מען זעצט זײ איץ אין ײדישן ארעםט־הױז, מען שמײםט, מען לאזט נישט צו קיץ עםן. אזוי ארום װערט אויסגעפרעםט בײ דער ײדישער באפעלקערונג דאם גאנצע גאלד און צירונג, װאם די האבן םארמאגט. אין לאקאל פת יודענראט זיצטא פאבמאן פון גאלד, דער באליבטער פישל זײגערמאכער את װעגט את פרובירט דאם גאלד. אויף די צוגענומענע חםצים װערט ארױםגעגעבןא קװיטונג, נאך4 טעג טראגט דער פרעזעס אװעק אין געסטאפא דאם גאנצע גאלד װאס זײ האבן צונויפגעזאמלט אלס מתנה פאר די מערדער, אלםא פארגיטיקונג פאר די געמאר־