348 םםר לוקאװ א קאמיםיעםו ן געםטאפא־לײט פאלט ארײן אי ן יודענראט או ן באטדאכ ט ד י צונױפגעזאמלטע פוטערם • װױיזט אוים, א ז ד י צאל האט זײ נישט באפרידיקט, או ן זײ שלאגן מכות־רצח דע ם פערםאנאל, װאם איז באשעפטיקט בײ דער זאמלונגם־אקציע. זײ שרײען, א ז ד י אקציע גײט צו זײער לאנגזאם. װױלד לויפן זײ ארויס מיט ד י אויטאמאטן אין ד י רוענט או ן ע ם פאלן גלײך 4 קרבנות. זײ דערשיםן ד י צופעליק אנגעטראפענע מאשקעלע פײגע שמואלם, יחיאל ראזענבלומם פדוי או ן נאו צװײ יידן. ״מיר װעלן אײך װײזן װי אויםצופירן באפעלן!״ — שרײען זײ. נאך דעם מארד איז ד י אקציע פו ן זאמלע ן פוטערם אי ן פארלויפ פו ן דר י טעג פארענדיקט געװארן, ײדן האבן פאר שרעק געטראגן ד י פוטערם, געשטיקט זיװ אי ן ד י רײען, כדי װאם שנעלער פו ן ד י פוטערם פטור צו װערן, כאראקטעריםטיש, אז אין דער צײט פו ן אפגעבן ד י פוטערם האט מען געמעגט גײן אין גאס ביז צען א זײגער אװנט, אנשטאט װאס שטענדיק פלעגט מען נאר ביז 6 זיך קאנען באװױח ן אי ן גאס. נאך ד י דרײ טעג קומען ד י געםטאפא־לײט און פיר ן אװעק צװײ גרױסע לאםט־ אויטאם מיט פוטערם קיץ לובלין.
נאך דער פוטער־אקציע קומט א גאלד־אקציע. דער יודענראט באקומט א ציר־ קולאר, אז די ײח פון לוקאװ מוזן אומבאדינגט צושטעלן 10 קילאגראם גאלד פאר דער דײטשישער מאכט, װײל די ײדן זענען גענוג רײך און צװישן זײ געפינען זיך א טך גאייד־הענדלער. אין קעגנפאל װעלן אויסגעשאםן װעח א האלב שטאט ײדן. עם װערט גלײך געבילדעט א גאלד־קאמיםיע, װעלטע טרעט צו צו דער זאמל־ אקציע. מען רופט אלע ײדן אויפן שילהויף אתעם טרעטן ארוים רעדנער פון ױדענ־ ראט. עם רעח 1 דער פרעזעם, ליבערמאן און אריה. מען ציטירט פםוקים פת דער תורה, מען רופט עס אן ״מחצית־השקל־געלט״, פדױן הנפש אאז״װ. /,ײדן, קויפט אױף אײערע נשמות;״ — שרײען די רעדנער — ״פרויען דארפן זײן דער מ־םטער און ברענגען זײערע קידושין־רײפלעך און צירונג. אין דעם זכות װעט גאט העלפןד. עם קומען פאר פארשידענע קאמפן און חילוקי־דעות. עם הײבט זיך אן א דינגעניש.
װערעם איז זיכער. מען מםרט איינער דעם צוױיטן. דער ױדענראט מיט דער הילף פת דער ײדישער פאליצײ ארעםטירט די קארגע א ת װידערשפעניקע, מען זעצט זײ איץ אין ײדישן ארעםט־הױז, מען שמײסט, מען לאזט נישט צו קי ץ עםן. אזוי ארום װערט אויסגעפרעםט בײ דער ײדישער באפעלקערונג דעם גאנצע גאלד און צירונג, װאם די האבן םארמאגט. אין לאקאל פת יודענראט זיצט א פאבמאן פון גאלד, דער באליבטער פישל זײגערמאכער א ת װעגט א ת פרובירט דאם גאלד. אויף די צוגענומענע חםצים ווערט ארױםגעגעבן א קװיטונג, נאך 4 טעג טראגט דער פרעזעס אװעק אין געסטאפא דעם גאנצע גאלד װאס זײ האבן צונויפגעזאמלט אלס מתנה פאר די מערדער, אלם א פארגיטיקונג פאר די געמאר ־