360 ספר לוקא װ מען איז דער רב ארוים םארן הױז אם געזאגט, אז ודיטער גײט ער נישט • און ער איז נישט געגאגגען. זיץ טױטן קעדפער האט מען געפונען נעב זיץ הויז. אין יענע טעג האט מען אין קורטעוע װארעסטירט צװײ פויערים. אין זײערע םטאדאלעס האט מען געםונען ײח. דעם צטן נאװעמבער בין איך דורכגעפארן דאם דארף שעדליםקא. איר האב אפגע־ טראטן אין דער קאאפעראטיװער קראם. די פויערים זענען געװען אין פעלד. די פאר־ קויפערין האט זיך אנגעדופן. • ״איר האט גראד געטראפן אויף א ן אבלאװע״. ״װאם פאר א ן אבלאװעז״ — פרעג איך. ״אויף ײדן״ — ענטפערט זי. ״װיפל כאצאלט מען םאר א געפאגגענע םײדז״ — פרעג איך װייטער. — ,׳פאר קריסטום זאט מען בא־ צאלט דרײםיק זילבערשטיק. זעט, לפחות, אז אויך אײך זאל מען צאלן אזויפיל״. קײנער האט נישט געענטפערט. דעם ענטפער האב איך געד׳ערט א ביסל שפעטער: װען כ׳ביי דורכגעםאת דעם װאלד, איז צו מיינע אויערן דערגאנגען דער אפד׳ילך פון א ן אויטא־ מאטן״שיםערײ. דאס איז געװען דער עכא פון א ן אבלאװע אויף ײדן, װאם האבן זיך אויסבאהאלטן. אין בורקע האט א פאליציאנט פארגעלײגט, אז ער קען זיי צושטעלן ײח אויב ער װעט פאר יעדן איינעם פון זיי באקומען 1000 זלאטעם. מיט דרײ טעג שפעטער האב איך זיך דערװוםט, אז אין די בורקער װעלדער האט מען געהרגעט 16 ײדן, װאס האבן דארט זיך אויםבאהאלטן אין א בונקער. ע ם האט זיי אױםגעגע ח דער הויפישער װאלד־ שומר.
נעכטן האט מען ׳ צום דריטן מאל שוין ׳ ארויםגעפירט ײדן פון לוקאװ. דאס מאל האװ איך געמוזט זײן א ן עדות פון דער רציחה. איך האב געהאט בדעה צו פארן קײן טרעבושאװ. דורכפארנדיק דעם מארק האב איך דארט דערזען ײדן, צונויפגעפרעסטע אין א מאמע. זײ זענען געװען ארומגערינגלט פון אוקראינער. מיט אײגציקע שאסן האבן זײ באװיזן װי גוט זײ טרעפן אין ציל פון זײערע קרבנות. דער טאג איז געװען א קאלטער, א װינטיקער און פארנעפלטעד. מען האט די ײדן גער׳אלטן אויפן מארק דעם גאנצן טאג. װען די נאכט איז צוגעפאלן, האט מען זײ צוגעפירט צו דער באן־ םטאציע. מען האט זי געפירט דורך אונזערע גאסן, טאקע פארבײ אונדזער הויז. איך האב גראד דאן געארבעט אין מיץ גערטל, װען כ׳האב דערר׳ערט א געדיכטע שימערײ און געשרײען. כ׳בין אחי ם אין גאם. עס ד׳אט מארשירט א מאמע פון 2—3 טויזנט מענטשן, אן ענגע געפרעסטע מאסע. טאטעס און מאמעס האבן געטראגן פיצלעך קינדער אויף די הענט. פון בײדע זײטן זענען געגאנגען די אוקראינישע װאכלײט מיט די ביקסן אנגעצילטע צום שיסן. יעדע ר ײד, װאם האט געװאלט זיך ארויסדרײען פון דער מאמע איז תיכף דערשאסן געװארן אויפן ארט. אט זענען עטליכע בילדלעך:
אין דעם צו גײען א מאמע מיט א טאכטער. זײ פיה א שװאך קינד אין עלטער פון 5—6 יאר, זײ בלײבן הינטערשטעליק׳ װײל דעם קינד איז שווער צו גײן. אן אוקראינער שיסט אױפֿן קינד. דאס קינד פאלט. ח מאמע מיט דער טאכטער אנטלויפן