382 ספר לוקןוװ די טישן זענען געווען שײן צוגעגרײט. די ליכט האבן געגרענט. דער ױנגער רבי איז געזעםן אויבנאן אנגעטאן איןא מײםן קיטל. ארום אים די ײדן םמ אונגארן אמ די איבעריקע— הײמישע. יעדער איינער פמ אונדז האט באקומעןא גלעזל און אנשטאט ײימ האבן מיר געטרונקען רויטן בארשט. מצוח איז געװען גענוג. אויך האבן די אײנארדענער פון םדר דערלאנג צום טיש פיש, קארטאפל מיט ױיד אמ פלײש. אײנער האט אנגעקוקט דעם צװײטן און נישט געקוקט אויף דער פםחדיקער שטימונג האט דאם דערמאנט אין תשעה־באב און נישט אײן דעם שײנעם ױם־טוב פםח׳ דעם ױם־טוב פון פרײהײט. דער רבי האט געטרײםט יעדן אײנעם אמ געזאגט, אז מען דארף האבן בטחמ, אז גאט װעט העלפן און מיר װעלן אלע באפרײט װעח פון די נײע פרעהם. דער םדר איז פארענדיקט געװאח ארום האלבער נאכט. דעם צוױיטן טאג פםח האבן אין געטא זיך באװיזן דרײ שיכורע דײטשע זעלנער און אנגעהויבן שיסן. ײדן האבן געמיינט, אז עם האט זיך אנגעהויבן אן ״אקציע״. מען האט זיך געלאזט לויפן אין די צוגעגרייטע באד,עלטענישן. איך האב זיך באהאלטן אין שטוב און זיך אײנגעהערט צו די געלעכטערס און געשרײען, באגלײטע מיט רעװאלװער־ שאםן. דאס האט געדויערט עטלעכע שעה. װען ם׳איז שטיל געװארן האבן מיר זיך דערװוםט, אז פון דער שיסערײ זענען געװען עטלעכע ײדישע קרבנות. די ״>ןקציע״
װידער זענען אדורך עטלעכע טעג און מען האט אנגעהויבן רעדן װעגןא נײער ״אקציע״. קײנער האט נישט געקענט זאגן פון װאנען די ידיעות נעמען זיך, אבער עפעם האט זיך געפילט אין דער לופט. די, װאם זענען געשטאנען נאענט צום ױדענראט זענען אומרויקער געװארן. ײח זענען װידער אװעק אין די דערפעד זיך באהאלטן בײ באקאנטע פויערים. אנדערע האבן אין געהײם געבויט אין די מויערן און קעלערס באהעלטענישן, ״סכראנעם״, אבער דער גרעםטער טײל פון די ײדן אין געטא האט געװארט אויף ניסים. װאס ם׳װעט זיץ, זאל זיץ— םײ װי איז נישטא קיץ אויםװעג. און ם׳איז געקומען דאם שרעקלעכע. זונטיק, דעם 5טן מאי, ארום5א זײגער פאר טאג, האב איך זיך אויפגעװעקט און דערד,ערטא מאדנע גערויש פון דרױםן. איך לויף צו צום פענצטער און דערזע, אז דאס געטא איז ארומגערינגלט מיט מיליטער. איך האב גלײך אלעמען אויפגעװעקט. אין קאפ בײ מיר האט אלץ זיך צונויפגעמישט, איך האב נישט פארשטאנען װאם דא קומט פאר, אבער לאנג טראכטן איז נישט געװען קיץ צײט, איך האב דערזען װי אלע הײבן אן צו לויפן מיט פעקלעך. כדי אפצושרעקן און נאך מעד צעמישן די ײדן, האבן די דײטשן, אוקראינער און לעטן אנגעד״ויבן צו שיסן און װארפן גראנאטן. דאם שרעקלעכע האט זיך אנגעהויבן. עם