םפר לוקןןוו 393 װייל דאס עםנװארג׳ װאס מיר באקומען נישט שטענדיק ביי די פויערים׳ גענוגט נישט. די קעלט מאטערט און די מורא פאר די דײטשן׳ װי אויך פאר די פארטיזאנער־ פאליאקן׳ לאזט אונדז נישט חען. אויף דער וױנטערצײט האבן מיר באשלאםן זיך צו באהאלטן בײ די פויערים אין די דערפער. יעדער זוכטא באהעלטעניש. דעם דריטן נאװעמבער האבן מיר זיד געגרײט צו פארלאזן דעם װאלד. אבער מיטא מאל׳ אומגעריכט האבן אונדז די דײטשן ארומגערינגלט פון אלע זײטן און גענומען באשיםן אונדזער בונקער. עס האט זיך אנגעהויבןא שדעקלעכע פאניק. יעדער איינער פץ אונדז האט געפרװוט אנטלויפן פון ברענענדיקן בונקער אין װאלד ארײן׳ כדי צו ראטעװען דאם לעבן. ארום מיר האב איך געהערט קרעכצן׳ געװײנען און געשרייען. איך האב אויף גארנישט געקוקט׳ נאר אויף אלע פיר זיך געריטשט װאס טיפער אין װאלד ארײן. איך בין געװען אײנע אליץ. נאענט פון מיר האבן איך געהערט שױיען אויף דײטש׳ אבעד איך האב זיך געריטשט װאם װײטער. די שיסערײ האט נישט אויפגעהערט. בײם סוף פון װאלד איז געװעןא סטאװ. איך בין ארײן אין װאסער׳ כאטש עם איז געװען שטארק קאלט. איך בין געװען זיכער׳ אז איך װער דערטרינקען און װעל שוין קיץ לעבעדיקע נישט ארוים.
די שיםערײ האט נישט אויפגעהערט. מיטא מאל האב איך געהערט זײער נאענט פון מיר געשרײען פון די דײטשן. ״ױדע ראום״׳ ,׳ױדע ראוס״׳ האטא דײטש געשריגן. עס האט זיך ארויסגעװיזן׳ אז נישט װײט פון מיד איז געפאלןא חבר םון אונדזער גרופע. דער דײטש האט אים געטראפן אין פוס אץ װען ער האט געזען׳ אז דער ײד לעבט נאך׳ האט ער אים דעהרגעט אויפן ארט מיט צוױי שאםן. דערנאך איז שטיל געװארן און איך האב זיך ארומגעקוקט פון אלע זײטן. איך בין געװען איןא שרעקלעכן מצב. נישט זעענדיק ארום זיך קײן לעבעדיקן מענטש בין איך ארויסגעקראכן פון װאםעד און ארײן אין דער געדיכטעניש פון װאלד. אין טויט־ שרעק און אין קעלט בין איך אפגעלעגן אין װאלד ביזן צופאלן פון דער נאכט. איך האב זיך שטילערהײט צוגערוקט צום ״םכראן״ און דארטן האב איך געזען דעם גרויםן חורבן. דער ״םכראן״ איז געװען אין גאנצן פארשיט און קײן לעבעדיקער מענטש איז ארום נישט געװען. איך בין אײנע אלײן אין װאלד און זוך די מענטשן. אבער װאם מער איך בלאנקע זיך ארום׳ אלץ מער טרעף איך אן געהרגעטע׳ די חברים פון אונדזער גרופע. איך האב שרעקלעך געוױינט און געבעטן דעם טויט אויף זיך.
א גאנצע נאכט בין איך געלעגן אין װאלד און די בגדים זענען ממש צוגעפרוירן צו מיץ לייב. דער קאפ האט זיך מיר געדרײט אץ עס האט זיך געװאלט שטארק עסן• איך האב זיך דערמאנט׳ אז נעכטןא גאנצן טאג האב איך גאר נישט געגעםן. פאר טאג בין איך אײנגעשלאפן. װי לאנג איך בין געשלאםן׳ וױיס איך נישט׳ נאר עם איז שוין געװען גרויםער טאג. אין װאלד איז געװעןא גערודער. אנשמרענגנדיק זיך האב איך געהעדט׳ אז מ׳רעדט פויליש. כ׳האב אויך געהערט װי מ׳קלאפט און מ׳ארבעט.