36 ספרלוקאוו און שמד. דאך איז נישטא קיץ מינדםטער שאטן פון צװײפל, אז יידן האבן געלעכצט נאךא ביםל פרײהײט, צו װערן בירגער מיט גלײכע רעכט און פליכטן. דעם 22םטן יולי1807 איז װירקלעך פארעפנטלעכט געװארן אזא געזעץ. ער איז געװען חל אויף דעם פרײםיש־אקופירטן געביט, װאם איז אריבער צום פירשטנטום. מען קאן זיך פארשטעלן, אז זײערע ברידער אין דעם אקופירטן געביט אונטער עםטרײך און רוםלאנד האבן מקנא געװען זײע־ע ברידער, װאם זענען געװארן בירגער פון דעם אויםגעריכטן פירשטנטום. זײ האבן אױםגעקוקט אויף זײער מלאך־הגואל— דעם קײםער נאפאלעאן און האבן זיך דערװארט. אבער גאנץ גיך איז די האפענונג פארשוװנדן װיא רויך. נאפאלעאן האט אין צװישנצײט מאדיפיצירט זײן דעקרעט: ײדן האבן געדארפט װארטן נאך צען יאר, ביז די גלײכבארעכטיקונג װעט זײ געגעבן װערן. אין די צען יאר— ד. ה. אין דער דאזיקער איבערגאנגם־צײט— האבן ײדן געדארפט זיך פארדינען די גלײכע רעכט. דער ײד האט געדארפט װערןא ״צױויליזירטער מענטש״, הײנו, צופאםן זיך צו דער אלגעמײנער באפעלקערונג, טראגן די זעלבע בגדים, רעדן די זעלבע שפראך און זיך באנוצן מיט דער נאציאנאלער קולטור אאז״װ.

די פוילישע פירערם, װעלכע האבן אװדאי נישט געהאט קיץ אינטערעם צו זען אין דעם ײדא גלײכן בירגער, האבן זיך אנגעכאפט אין דער דאזיקער מציאה. זײ האבן געמאכטא פירוש צו נאפאלעאנם דעקרעט. דאם פירשטנטום האט נישט גע־ װאלט אנערקענען דעם דעקרעט אלםא זאך, װאם איז חל אויפן כלל, נאר זאגט צו צו גאראנטירן גלײכבארעכטיקונג צו יענע׳ װעלכע װעלן דערפילן די פארשריפטן פון דעם געזעץ אין װארט און גײםט. אט דער פירוש האט געטראפן די ײדן. װארעם די פוילישע אויטאריטעטן האבן געדארפט געבן זײער הםכמה׳ אז ײדן זענען באמת מקײם די פארשריפטן פונעם געזעץ ם׳האט זײ קײנער נישט געקענט צװינגען צו אנערקענען, אז דער אדער יענער איז געװארן צױויליזירט. באזונדערם געטראפן האט עם יענע, װעלכע זענען געװען גרײט צו טאן אלץ, כדי צו װערן עמאנציפירט. דארף מען מען צוגעבן, אז אין יענער צײט האט אנגעהויבן אויפקומען דער קאפיטאליםטישער קלאם׳ אוןא קלײנע צאל יידן האבן באװיזן צו װערן עשירים, געװען באנקירן, אינדוםטריעלער, גרויםע םוחדים, ארענדארן און גוט־באזיצערם. אט יענע גבירים, װאס זענען געװען גרײט מקריב צו זײן אלץ צוליב דעם טאפ־לינדזן פון דער אזוי אויםגעבענקטער עמאנציפאציע, פלעגן פארװארפן דער מאכט מיט ביטעס און אויפוױחן, אז זײ האבן זיך כשד פארדינט צו װערן עמאנציפירט.

אזא ״פראגרעסיסט״ איז געװען אונדזער לוקאװער אברהם מענלםבורג.סג וױיזט אוים, אז ער איזא מאל געװעןא גביר, און געװארןא ױרד (אפשר מחמת די געשעענישן אין לאנד). אין זײנע ביטעס שרײבט ער, אז אים קומט צו באקומען גלײכבארעכטיקונג, וױיל זײנע קינדער ?ענעז רעיז אץ שרײבן פויליש. הגם, שרײבט ער וױיטער, עד