ססר לוקןוו ו 431 ליכט־צינח׳ דע ם ערשט ן טא ג חנוכה. אונדזער ע פרויען זענע ן געשטאנען ביי ם שפאציר־ גארטן או ן צוגעזען װי מע ן פיר ט אונד ז אװעק מיט ן אויטאמאביל. דע ר אויטא אי ז אװעק צו ם דאמאנינע ר װאלד או ן דארט זיד אפגעשטעלט. מיר זענע ן זיכע ר געװען׳ א ז דא׳ אי ן דע ם װאלד׳ װע ט זי מ אונדזע ר סוף. דע ר אנפי־ רער פו ן דע ר גאנצע ר קאמפאניע׳ בירגע ר ימ ח שמו (ע ר לעבט נאך. אי ך הא ב אי ם דערקענט לוי ט א פאטאגראפיע׳ בע ת מע ן הא ט מי ך גערופ ן קיי ן הוםטע ן אפגעבן עדות־ דערקלערונגען װעג ן דע ר לוקאװע ר געשטאפא)׳ הא ט דערקלערט׳ א ז װע ר ע ס װע ט מאכן א פה װצ ו אנטלויפן׳ אדע ר אפיל ו נעמע ן רעדן׳ װע ט װערן דערשאסן אויפן ארט. מען הא ט אונד ז אבע ר אפגעפיר ט קי ם לובלין. אײדע ר מע ן הא ט אונד ז ארײנגעלאז ט אין צעלע׳ הא ט מע ן אונד ז שטאר ק צעשלאגן. מי ט אונד ז אי ן קאמע ר האב ן זי ד אוי ד געפונען 2 ײדישע דאקטוירים פו ן כעלם: זײפע ן או ן צוקערפימ׳ בםך־הכל זענע ן מי ר געװען אי ן קאמע ר 19 פערזא ן — 10 פאליאק ן או ן 9 ײדן. אי ן צודיט ן אװנ ט הא ט מע ן דערשאסן אײנע ם פו ן די דאקטוירים׳ אי ן א ן אװנ ט שפעטע ר — דע ם צװײטן דאקטאר.
נאד לאנגע באמױנגען פון אונדזערע משפחות און איבערקויפן די דײטשן מיט םחורות׳ געלט און צירונג איז געלונגען אונדז צו באפרײען און מיר זענען אװעק פון לובליןא הײם קײן לוקאװ. דארט האב איך שוין געטראפן אין שטוב די הײמלאזע פא־ מיליעם— דעם םװואלקער רבם אײדעם׳א פאמיליע פון5 פערזאן פון סעראצק און דוד הערש שידלאװםקי פון לוקאװ מיט זײן טאכטער און איר קינד׳ װעמענס הויז עם איז געװארן פארברענט דעם 16טן סעפטעמבער בעת דער שטראף־עקםפעדיציע. דאם לעבן פון די ײדן אין לוקאװ איז מיט יעדן טאג געװארן אלץ שװערער. חוץ די קלעפ װאס מען האט געגעבן בײ יעדער געלעגנהײט׳ האט מען ארויםגעגעבןא בא־ פעל׳ אז יעדער ײד פון13 יאר אן דארף טראגןא באנד מיטא מגן־דוד. שפעטער האט מען דאס פארביטן אויף געלע לאטעם. דאם לעבן פון די ײדן איז געװען הפקר. מען פלעגט דערשיסן ײדן אין מיטן גאס. אז מען האט געפאדערט פון ױדענראט500 ײדן אויף ארבעט און עם איז געלונגען צו שאפן בלויז 300׳ האבן די דײטשן געכאפט מענטשן׳ געשלאגן און געשאםן. זײ זענען אװעק צו משה אהרון װײנטרויב׳ אז ער זאל אײםקויםן די200 פערזאן׳ און װען ער איז דאם נישט געװען בכוח צו טאן׳ האט מען אים אװעקגע־ שיקט איןא טויטלאגער.
דער דײטשער לאנדראט האט באשטימט דעם ױדענראט׳ װאם איז באשטאנען ם מ פאלגנדיקע 12 מיטגלידער: פנחם בראט (פרעזעם)׳ הערש לימער לענדער׳ מענדל פרידמאן׳ דוד ליבערמאן׳ שמחה ראזענפעלד׳ אשר לעװענזאן׳ דוד הערש נײמאן׳ ישעי ה ראזענבליט׳ גרש ח פלוג׳ הערשל לערמאן׳ האפער און איד • דער װילקיר איז געװען נישט צום באשרײבן. יעדן טאג זענען געקומען אנדערע געשטאפא־לײט כדי אויסצופרעסן םחורה אדער געלט. איך מא ל זענען פרײטיק צו נאכטם געקומען 2 ביאלע ר געשטאפאװצעם און געפאדערט שטיװל מיט אנצוגן • װען די האב ן