חורבן לוקאוו גבית עדות פון פינקעלשטיין,18 יאר אלט, און זיין שײעסטער
די שטאט לוקאװ האט אין טאג פון5 אקטאבער1942 (בײם אנד׳ײב חורבן לוקאװ) געצײלט אן ערך ססס.10 ײדן, דערין ביז2000 פארשיקטע פון דער סלאחאקײ. קײן געטא איז לכתחילד״ נישט געװען. ײדן האבן געוװינט צוזאמען מיט פאליאקן. די ערשטע אויפטרײםלונג איז געקומען אן ערך6 װאכן פאר דער אײגנטלעכער קאטאס־ טראפע. ס׳איז דאן געלונגען אפשרײען די גזירה׳ אבעד צחאמען דערמיט איז שוין גרינטלעך פארשוװנח די רו און גלײכגעװיכט. אין אנבליק פון אן עװענטואליטעט צו װערן פארניכטעט איז שוין נישט ניחא געװען ארבעט און פרנםה, בפרט, אז עס פלעגן בהדרגה אנקומען ידיעות װעגן טרעבלינקע. לכתחילד, האט טרעבלינקע נישט באדײט פארניכטונג, נאר פארשיקונג. מען האט געמײנט, אז דאס אדט געפינט זיך אויף יענער זײט פון טײך בוג. פאמעלעך איז געװארן פאר אלעמען קלאר דער אײגנטלעכער אינהאלט פונעם שחיטה־ארט טרעבלינקע. בפרט נאך פון דערצײלונגען פון עדי ראיד״ װאם האבן זיך על פי נם געראטעװעט פון דער געסטאפא. ײדן אידענטיפיצירן אפט די באגריפן געםטאפא, ם.ס. און ם.ד. געםטאפא־לײט זענען די אלע, װעלכע טדאגן אויף זײערע אוניפארמעןא טויטן קאפ־צײכן. דער געםטאפא־פאםטן אין ראדזין האט צוגע־ זאגט שוץ און השגחה, פארארז־נט דאם שאפן פוןא וװין־געטא, אגב, גאנץ שװאך געהיטן, און אינםטרױרט דעם יודענראט אין פאל פוןא נישט געוװנטשענעם וויזיט םון באװאפנטע דײטשן אדער אוקראינער, תיכף צו טעלעםאנירן, כדי די יידן אפצו־ היטן פון װעלכן נישט איז בית און שלעכטם.
אחוץ דעם איז אײנגעפירט געװארן דורך דעם ױדענדאט דער כלל פון אלגע־ מײנער ארבעטם־פליכט פץ ײדן. אויב פאר דער ערשטער אויפטרײםלונג, װעלכע האט זיך גליקלעך פארענדיקט, זענען געװען באשעפטיקט ארום75 פראצענט פון די ײדישע מעגער הן אויף דער באן, הן אלם שװארצע ארבעטעד אין דער בוי־םירמע ״רעקמאױ׳ עופות־פירמע ״דיטץ״— זענען שוין שפעטער געגאגגען צו דער ארבעט זיכער אן 80 פראצענט פון דער גאנצער ײדיקזער באפעלקערונג— פרויען און מענער. םמ 12־ יאריקע יעגלעך און מײדלעך ביז זקנים. פאת פרימ פון ארבעט םאר הונגערלוין האבן די ײדן געמײנט זיך אײנקויפן רעכט אויף רויער פיזישער עקזיםטענץ. די אפיציעלע פאקטאח האבן געמאכט דורמיכטיקע, נישטצודידײטיקע אנצוד,ערענישן, אז זײ זענען 481