62 ספדלוק ןןוו פלאן און שמואל חײם םיראקא. צום םוף װיל איך באזונדער אונטערשטרײכז די ארבעט םון ״השומר הצעיר־, װעלכע האט גרופירט ארום זיך אין זײער לאקאלא גרעסעת טײל פון דער ױגנט. די ארגאניזאציע האט געפירטא קולטור־דערציערישע טעטיקײט אין דער ציוניםטישער םביבה. דער ״ל״ג־בעומר״־מארש אין דער בלוי־ווייםער קליידונג האט געמאבטא שטארקן אײנדרוק. ״השומד הצעיר׳ האט אויך אײנגעארדנט דיםקוםיעם און רעפעראטן מיטן אנטײל פון װארשעװער רעדנער. די פירער פון ״השומר הצעיר* זענען געװען הערש לײב און לאה ליכטער, שמואל הובערמאן א׳א. די אנםירער פון דער קהילה זענען אמאל געװען ײדישע ״פרנםים״. זײ זענען געװען די בעלי־בתים פון יידישן לעבן אין שטאט. די האבן דעצידירט בײם אויפנעמען א רב, ביי םראגן םון רעליגיעזן חינוך און אנדערע הצתרכותן. אמאליקע דאזארעם זענען געװען מאיר לייב גאםטראזשעװיטש, ישראל ביירעכם, מענדל שײנבערג און זלמן גאלדבערג. שפעטער, װען אויך דאם ײדישע לעבן האט אנגענומען װעלטלעכע פארמען, האט אויך די ארטאדאקםיע געשאפן איר פארטײ ״אגודת ישראל״. אויך אין לוקאװ האבן די זיך ארגאניזירט. זיי האבן געעפנטא שול פאר מײדלעך א. נ. ״בית יעקב״, אונטער דער לייטונג פון ר׳ מענדל פאריםאװער.
שפעטער זענען די קהילה־ראטמענעד געװען געװײלטע פון דער ײדישער באפעל־ קערונג. די דאזארעם זענען דאן געװען: מאיר לײב געלערנטער, משה פליכטענרײך, הערש ליתער לאנדא. דער םארשטײער פון די האנטװערקער איז געװען אנשל מאנשפײזער. * דעם 11טן נאװעמבער1918 איז פוילן געוראח אומאפהענגיק. דאם לאנד איז געװען רואינירט נאך די שװערע מלחמה־יארן. אויך בײ דער לוקאװער ײדישער באפעלקערונג איז די נויט געװעןא גרויםע. די לוקאװער לאנדםלײט אין אמעריקע האבן אויםגעדריקט זײער װילן צו שיקן הילף פאר די פארארעמטע לוקאװער ײדן.
דער רב, משה עקיבא גאלדגעװיכט און מאטל בראנזויל האבן באקומען די בריװ םון די אמעריקאנער לאנדםלײט, מיט דער ידיעד״ אזא דעלעגאט פון ״דזשוינט״ װעט ברענגען דאם געלט. ער װעט האבן אינםטרוקציעם װי און װעמען פונאנדערצוטײלן דאם געלט. די םארשטײער פון ״בונד״ האבן צונויפגערופן אין לאקאל פון דער יידישער קהילהא קאנפערענץ פון אלע ײדישע ריכטונגען. דער ״בונד״ האט פארגעלײגט אויםצוקלויבןא צװישנפארטײאישן קאמיטעט און די הילף זאל װערן פונאנדערגעטײלט צװישן דער ארעמער באפעלקערונג אין פראדוקטן. די ״אגודה״ איז געװען קעגן. זי האט געהאלטן אז מען װעט די הילף פונאנדערטיילן אינדיװידועל אין געלט, און נישט דורך קיץ קאמיטעט, נאר חרך דער קהילה. אלע פארטייען אויםער די ״אגודה״ אמ אלגעמײנע צױניםטן, האבן געשטיצט דעם פארשלאג פון ״בונד״. אין עטלעכע טעג ארום איז געקומען דער ״תשוינט״־פארשטײער אץ געבראכט מיט זיך1000 דאלאר פון לוקאװ רעליף־קאמיטעט אין נױ־יארק. ער האט פארלאנגט צו שאסןא קאמיטעט, װאם װעט באקומען דאם געלט. דאם מאל איז די זיצונג