Person
Moshe Bilgary
משה בילגאריי
A friend who sought workers and persuaded Moshe Weingast.
Page scan 152HIGH confidence
Learn more with AI
Read more about Moshe Bilgary than the memorial book alone records. The assistant works from this record's own source passages and searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, YIVO, Virtual Shtetl, JewishGen and Wikipedia — and shows you what it found, with its sources.
Beyond the book
A memorial book holds what its community could gather. Search the outside archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen and others — for what they add.
Source passages
Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.
Primary source passage
OCR · respaced for reading · scan 152
"יודנראט" מיט די דייטשן און די "ארדנונגס־דינסט" זוכט מענטשן צו דער ארבעט,
האבן זי זיך באהאלטן. און אויב מ'האט שוין יא עמיצן געטראפן, האט ער זיך
אפגעזאגט צו גיין. עס האבן נישט געהאלפן קיין פארזיכערונגען מצד די
"ארדנונגסדינער", אז דאס איז נישט קיין לאגער נאד מען וויל פארמיידן אז די
זעלנער זאלן אנטאן צרות, אויב די ארבעט וועט נישט געמאכט ווערן אין דער
צייט. עס האט גארנישט געהאלפן. און ווען משה בילגאריי הי״ד, לויפנדיק פון
שטוב צו שטוב, איז אריינגעקומען אין הויז פון משה וויינגאסט און געטראפן אים
אין דער היים, האט זיך דער לעצטער אפגעזאגט צו גיין. אויף בילגארייס אלע
פארזיכערונגען(זיי זענען געווען פריינט), האט משה וויינגאסט געזאגט: "ווי קען
איך דיר גלויבן, ווען דו ארבעסט פאר דער "יידישער מלוכה", און זיי גלויב איך
נישט". און ווען בילגאריי, א מידער און אויפגערעגטער, האט אים געזאגט: אדב
דברים און אויפקלערונגען העלפן נישט, וועל איך דיך דארפן שלעפן. האט אים
משה וויינגאסט געענטפערט: "איך ווייס אז דו קענסט מיט מיד, אדער מיט
אנדערע יידן, טאן וואס דו ווילסט. נאד ווייסטו משה, ווען איך וועל וויסן, אז דו
האסט טאקע מאכט? אז דו וועסט צוגיין צו מאטי ע וויידבערג׳ס הויז און נעמען
דעם שווארצן מעטרי(מיינענדיק דעם גוי דמיטרי מוליארטשיק, א פולשטענדיקער
אידיאט, וואס איז תמים געזעסן פאר מאטי ע וויידבערגס הויז)". דער ארגומענט
האט געווירקט, משה בילגאיי האט אים שוין נישט גענומען, נאד א פארטראכטער
ווייטער געלאפן פארזארגן ...Connected nodes