Person
Matie Weidberg
מאטיע וויידבערג
A person who discussed wartime events with Chaim.
Page scan 151HIGH confidence
Learn more with AI
Read more about Matie Weidberg than the memorial book alone records. The assistant works from this record's own source passages and searches trusted archives — Yad Vashem, USHMM, YIVO, Virtual Shtetl, JewishGen and Wikipedia — and shows you what it found, with its sources.
Beyond the book
A memorial book holds what its community could gather. Search the outside archives — Yad Vashem, USHMM, Arolsen, JewishGen and others — for what they add.
Source passages
Each passage remains attached to its exact scan and opens in the standalone evidence reader.
Primary source passage
OCR · respaced for reading · scan 151
... גן אריף אים, האט ליב געהאט צורעק מיט חיימ׳ען וועגן די״עניינים". באזונדערס ווען עס איז געווען א "גרינגערער" טאג, פלעגט ער, מאטיע, אנהויבן דעם שמועס בזו הלשון: "אוי חיים, חיים! ביזטו אויף צרות, אלע יידן בעטן צו דערלעבן די ישועה, און אז די ישועה וועט קומען, וועלן די ודיבער דיך ארויספירן אין מארק א ק הענגען, פאר די צוגענומענע טעפ, שיסלען, פעסער אץ וואס נישט?" ביז איינמאל האט חיים זיך אנגענומען מיט קוראז׳ און מאטיען צוריקגעפרעגט: "וואס וועט איר טאן, ה׳ וויידבערג? איר האט צוגענומען ביי די יידן דאס געלט, דאס צירונג, די פוטערם, איר האט פארשיקט מענטשן אין לאגער אריץ?" און מאטיע ענטפערט אים גלייך אן א שמייכל: "איך? איך וועל אנטלויפן מיט די דייטשן". דערהערנדיק דעם ענטפער, איז חיים געבליבן א געפלעפטער. מאטיע וויידבערג וועט אנטלויפן מיט די דייטשן!? ער איז עטליכע טעג ארומגעגאנגן א שווייגנדיקער, ביז ער איז איינמאל אריץ אין "יודנראט" און צוגייענדיק צו מאטיען, האט ער אזוי געזאגט: "הער ודידבערג! איך האב נעכטן איבערגערעדט מיט מיין ווייב, רייזיע׳ן, און מיר האבן באשלאסן, אז ווען די ישועה וועט קומען, וועלן מיר פארקויפן די שטוב און צוריקקויפן אלע ווייבער נייע טעפ. אץ איר, אז איר ווילט אנטלויפן מיט די דייטשן, לויפט״ , . . ...Source passage 2
OCR · respaced for reading · scan 152
... רן אין דער
צייט. עס האט גארנישט געהאלפן. און ווען משה בילגאריי הי״ד, לויפנדיק פון
שטוב צו שטוב, איז אריינגעקומען אין הויז פון משה וויינגאסט און געטראפן אים
אין דער היים, האט זיך דער לעצטער אפגעזאגט צו גיין. אויף בילגארייס אלע
פארזיכערונגען(זיי זענען געווען פריינט), האט משה וויינגאסט געזאגט: "ווי קען
איך דיר גלויבן, ווען דו ארבעסט פאר דער "יידישער מלוכה", און זיי גלויב איך
נישט". און ווען בילגאריי, א מידער און אויפגערעגטער, האט אים געזאגט: אדב
דברים און אויפקלערונגען העלפן נישט, וועל איך דיך דארפן שלעפן. האט אים
משה וויינגאסט געענטפערט: "איך ווייס אז דו קענסט מיט מיד, אדער מיט
אנדערע יידן, טאן וואס דו ווילסט. נאד ווייסטו משה, ווען איך וועל וויסן, אז דו
האסט טאקע מאכט? אז דו וועסט צוגיין צו מאטי ע וויידבערג׳ס הויז און נעמען
דעם שווארצן מעטרי(מיינענדיק דעם גוי דמיטרי מוליארטשיק, א פולשטענדיקער
אידיאט, וואס איז תמים געזעסן פאר מאטי ע וויידבערגס הויז)". דער ארגומענט
האט געווירקט, משה בילגאיי האט אים שוין נישט גענומען, נאד א פארטראכטער
ווייטער געלאפן פארזארגן אנדערע ארבעטער.Connected nodes