זענען זיי פארטריבן געווארן אין די ארומיקע שטעטלעך. אויך סקאלע איז פארפלייצט געווארן פון צענדליקער יידישע דארפס־משפחות, און דער "יודנראט" האט זיי געמאכט פארזארגן מיט ארעמע וואוינונגען, אליין שטייענדיק אין סכנה פון א געטא־גזירה, וואס איז פארלאנגט געווארן פון אונדזערע אוקראינישע שכנים. שוין די לעצטע עטליכע טעג פון ערב פסח, ווען דער "יודנראט"

הא ט געלאז ט וויסן, א ז דע ם ערשט ן טא ג פס ח מוז ן אל ע מענער, אי ן עלטע ר פו ן 4 ו יא ר בי ז 60, זי ך צושטעל ן צו ם "ארבעטס־אמט" אי ן בארשטשעו ו כד י צ ו באקומע ן א ן ארבעטס־אויסווייז, אי ז באפאל ן א שרע ק אל ע ייק. מ׳הא ט ממ ש אי ן דע ר לופ ט געפילט, א ז א ניי ע צר ה רוק ט זי ך אן. ייד ן זענע ן ארומגעלאפ ן פארצווייפלט ע ניש ט ודסנדיק, ווא ס ע ס אי ז בעסער, גיי ן אדע ר נישט. אייניקע, ווא ס האב ן געהא ט משפחה, אדע ר סת ם פריינ ט צוויש ן יודנראט־מענטשן, זענע ן געלאפ ן צ ו זי י נא ך היל ף אדע ר א ן עצה. אנדער ע האב ן אינגאנצ ן פארלויר ן דא ס פארטרויע ן צו ם "יודנראט". דע ר סו ף אי ז געווען, א ז ס׳אי ז געוואר ן א גרויס ע נאכפראג ע אוי ף צעטלען, ד.ה. באשטעטיקונגע ן א ז דע ר באטרעפנדע ר אי ז באשעפטיק ט אוי ף א ן ארטיק ן ארבעטס־פלא ץ אי ן שטאט, או ן א ז דע ר ארבעטס־געבע ר נויטיק ט זי ך אי ן אים. דע ר פריי ז פו ן ד י צעטלע ן אי ז געשטיגן, באזונדער ס ווע ן דע ר ארבעטס־געבע ר אי ז געווע ן א דייטש ע "דינסט־שטעלע". ד י צעט ל טראנזאקצי ע אי ז אנגעגאנגע ן דורכ ן "יודנראט" או ן אויסער ן "יודנראט", בי ז כמע ט דע ר לעצטע ר מינוט. ד י ייק, ווא ס האב ן זי ך דא ס ניש ט געקאנ ט לייסטן, האב ן געהאנדל ט וו י זי י האב ן פארשטאנען. א טיי ל זענע ן אינגאנצ ן ניש ט געגאנגען, וויסנדיק, א ז אוי ב ד י דייטש ן דופן ־ טוי ג נישט. אנדער ע ווידער,האב ן ניש ט געהייס ן גיי ן ד י יונג ע פו ן דע ר משפחה. נא ד עטלעכ ע ייד ן שוי ן מי ט ווייסלעכ ע בער ד או ן פאו ת זענע ן געגאנגען, זייענדי ק זיכער, א ז ווא ס זא ל שוי ן ניש ט זיין, זי י ווע ט מע ן ניש ט טשעפען. ייד ן פחדנים, אפיל ו יונגע, האב ן זי ך צוגעשטעלט.