חיים ברעטלער הומאר פון פינצטערע טעג טעמה און די ישועה ׳ידן זענען באקאנ טאלס אפאלק מיט הומאר. אין יעדע סיטואציע, אין יעדע צייט קען זיך אייד וויצלען און אפילו לאכן. דערפאר זענען אונח גוט באקאנ טדי זאפטיקע יידישע אויסדריקן "לאכן מיט יאשטשערקעס", "ס׳איז וויי צום געלעכטער" אאוו. איך וויל דא איבערגעבן אייניקע ביישפילן פון יענעם הומאר, ווען יעדע רפץ אונח איז געשטאנען כמעט מיט ביידע פיס ביים ראנד פץ קבר. איך וויל נאך צוגעבן, אז דאס זענען נישט קיץ אויסגעטראכטע מעשיות, נאד אויטענטישע פאקטן.

אי ן דע ר ערשטע ר ציי ט פו ן דע ר דייטשע ר אקופאצי ע ווע ן ד י נאציש ע מערדע ר האב ן בלוי ז גערויב ט יידי ש הא ב או ן גוטם , לאזנדי ק דערוויי ל ד י פיזיש ע פארניכטונ ג אוי ף שפעטער , אי ז זייע ר ערשטע ר צא ק אויסגעגאנגע ן צ ו יידיש ע מעבע ל או ן הויפטזעכלע ך קיך־געשיר . יע ק טא ג האב ן זי י פארלאנג ט טעם , טעלער , פעסע ר אאוו . דע ר "יודנראט " הא ט זי ך אונטערגענומע ן אל ע פארלאנגט ע ואכ ן צוצושטעלן , כד י ד י רשעי ם ואל ן זי ך אליי ן ניש ט ארויסלא ץ איבע ר יידיש ע הייזער . ד י ארבע ט פו ן צושטעל ן קיך־געשי ד אי ז געווע ן א ן אויסערגעוויינלע ך שווערע , וויי ל מע ן הא ט געהא ט צ ו טא ן מי ט ד י ווייבער , או ן פא ר יעד ן טעפ ל האב ן וי י געמאכ ט קולות . א טיי ל האב ן געשאלט ן אדע ר געלאפ ן זי ך באקלאג ן צו ם "יודנראט" , גליי ך וו י דא ס וואל ט געווע ן א ן ערנסט ע צרה . דאריבע ר אי ז יעדע ר "ארדנונג ס דינער " געווע ן גריי ט צ ו טא ן יעד ע ארבעט , אב י ניש ט צ ו ברענגע ן קי ץ טעפ . ד י שוועריקייט ן האב ן אזו י אנגעהאלט ן בי ז דע ר השי״ ת הא ט זי ך מרח ם געווע ן או ן צוגעשיק ט א "מלאך ׳(אי ך מיי ן א טעפ״נעמער ) אי ן דע ר געשטאל ט פ ץ חיי ם יעגנדאר ף (שיפע) . אליי ן שוי ן ניש ט קי ץ ארבעט ס פליכטיקער , הא ט ע ר פרייווילי ק זי ך אונטערגענומע ן אויסצופיר ן ד י פיינלעכ ע ארבע ט פו ן צושטעל ן קיך ־ געשיר . ניש ט קוקנדי ק אוי ף ד י געוואלדע ס או ן קללו ת פ ץ ד י ווייבער , הא ט ע ר דורכגעפיר ט זיי ן ארבע ט בשלמו ת או ן דע ר טעפ־מאנג ל הא ט אויפגעהערט : ע ר הא ט זי ך קאנצענטריר ט אויפ ן פסחדיק ן געשיר , פלעג ט ע ר אויסמייד ן ד י שטיבע ר א ץ גיי ן גליי ך אוי ף ד י בוידעמער . אונדזע ר מאטי ע וויידבערג , פאתיצע ר פו ן "יודנראט" , ווא ס הא ט ניש ט איינמא ל בארואיק ט ד י ווייבער , ווא ס פלעג ן זי ך

סב ו