עטלעכע פעטש. אז ס׳איז געווארן א גערודער און מ׳האט צו מאיר׳ן געשריגן: "הייתכן, ס׳טייטש? ווי הייבט מען עס אויף א האנט אויף א ייד, א תלמיד חכם, הייתכן?" האט מאיר געהאט א פארטיקע תשובה: יא א מצווה אויף אים. ער (שלמה אהרון) פרעסט רעם קייסער׳ס ברויט, ט אזאל ער נישט אנטקעגן־רעק און אים נישט זיין קיץ שונא... נישט קיין נייעס אונטער דער זון ווען מ׳האט אין די אכציקער יארן פון פארגאנגענעם יארהונדערט געבויט אין סקאַלע די אייזן־באן, האבן יידן געווארט אין שפאנונג, זיך געחקרנט און געדרייט מיט די פינגער, כדי צו פארשטיין און צו כאפן דעם "שכל" פון דער זאך. באזונדערס האבן זיך געבראכן די "מוחות" יענע, וואס האבן דאס חידוש נאך פריער נישט געהאט געזען, וועד שמועסט־נאך צו פארן דארין... סטייטש, א באן, אן אייזערנער מחבל מיט איין ברענענדיקן אויג, לויפט ווי א רוח, בלאזט מיט רויך־סכנות נפשות. קען מען משער זיין דעם רעש און דעם קאכ וואס עס האט זיך אפגעטאן, ווען די באן האט באדארפט אנקומען צום ערשטן מאל? קינד־און־קייט זענען געווען ביי דער סטאנציע. אפילו בערדיקע יידן, תלמידי חכמים וואס זענען נזהר פון ביטול תורה, זענען אויך געקומען. א קטנותא, א קלייניקייט, א באן! ץ צווישן עולם ביי דער סטאנציע איז אויך געווען יאסל־דאס־

ברוך ראזענבוים, ר׳ מענדל משה לייב׳ס איידעמס זץ, האט געארבעט ביי ר׳ ישראל זיידמאן אין מאגאזין. איינמאל האט ער זיך דורכגעשמועסט מיט א גוי וועגן יחוס פון דער משפחה פייערשטיין(ער, ברוך, איז געווען אן אייניקל פון ר׳ משה לייב פייערשטיין). ער האט געטענה׳ט אז רעם נאמען פייערשטיין האבן זיי באקומען פון קייזער יאזעף דעם צווייטן. אי־פונוואנען האבן זיך גענומען אזוי פיל פייערשטיינס אין אזא קליין שטעטל ווי סקאלע? דער תירוץ איז אז ר׳ אהרן משולם פייערשטיין, זייענדיק מעטריקאל־פירער, פלעגט פאר א געוויסן פרייז אריינשרייבן אין רייסטער אריבערגעקומענע אידן פון רוסלאנד און אנדערע, וואס האבן געדארפט א פיקטיוון נאמען, און האט זיי פארשריבן ווי פייערשטיין. קיץ קרובה׳שאפ ט איז צוויש ן זיי נישט געווען. 236