נא ך בערך א יאר ציי ט אי ז געקומע ן א באפעל, מ׳זא ל ד י ייד ן צוריקלאז ן אהיי ם קיי ן סקאלע. דעמאל ט זענע ן א ס ך יידיש ע הייזע ר געווע ן צעשטערט, ד י רוסיש ע סאלדאט ן האב ן פשו ט צענומע ן ד י הייזער, באזונדער ס ד י טירן, פענצטער, פאדלאגעס, או ן נא ך ברענבאר ע מאטעריאל ן האב ן זי י גענומע ן צו ם הייצן. ד י בלעכענ ע דעכע ר הא ט מע ן גענומע ן אי ן ד י שוץ־גרובנס. נאטירלע ך הא ט יעדע ר זי ך באמיט, ד י צעבראכענ ע הייזע ר צ ו פארריכטן, או ן מ׳האט, וו י וויי ט מעגלעך, צ ו ביסלע ך פאריכ ט ד י דירות, אב י מ׳זא ל וו י ע ס אי ז קאנע ן וואוינען. א ס ך בלעכ ן פו ן ד י דעכע ר הא ט מע ן מי ט דע ר היל ף פו ן פאליצי י אפגענומע ן בי י איוואנקאווע ר גויים, אוקראינער. אזו י הא ט זי ך דא ס שטעט ל סקאל ע צורי ק באזעצ ט יעדע ר אי ן זיי ן געוועזענע ר דירה. ד י רוסיש ע הערשאפ ט או ן יידיש ע פרנסו ת וו י שו ץ דערמאנ ט אי ז סקאל ע געווע ן באזעצ ט ניש ט פו ן מיליטער, נא ד פו ן א ן אדמיניסטראטיווע ר באאמטנשאפט. ע ס זענע ן געווע ן עטלעכ ע רוסיש ע פאליציאנטן, א ן "אוריאדניק " או ן א פארטרעטע ר פו ן דע ם "אויעזדנ י נאטשאלניק " (קרייז־אמט), וועלבע ר אי ז געווע ן אי ן בארשטשאוו. דע ר פארטרעטע ר הא ט געהייס ן פידלער. אי ז געווע ן ניש ט קי ץ שלעכטע ר א ץ ע ס הא ט זי ך געפונע ן א ייד, ווא ס אי ז בי י אי ם געוואר ן א חשו ב א ץ פלעג ט טא ן א טוב ה ביי ם פריץ... .

ביים אנהויב פון דער מלחמה איז אביסל געווען שווערלעך מיט פרנסה, אבער מיט דער צייט האט מען זיך צוגעפאסט צו די פארהעלטענישן. ווען עס האט געהאט א קראם האט אפגעלייזט פאר זיין סחורה; פלעגן קומען רוסישע יידן און באצאלן פאר יעדער שמאטען גאלד און זילבער, ביז די סחורות האבן זיך אדסגעלאזט. איז מען פון סקאלע געפארן אין אנדערע שטעטלעך און געקויפט "מ ן הב א ביד" און מ׳האט אפילו די סחורה נישט אנגעקוקט, נאד מ׳האט גענומען ריווח און יענער האט די סחורה ווייטער געפירט אץ ווייטער גענומען ריווח. עס זענען געווען פאלן, אז מ׳האט געקויפט סחורות, וואס זענען גארנישט ווערט געווען אץ מ׳האט גענומען ריווח לויטן חשבון 25 ־ 30 פראצענט. עס האט למשל געטראפן אז מ׳האט געקויפט ליבט. דער לעצטער וואס האט אויפגעמאכט די קעסטלעך האט געפונען, אז די ליכט האבן נישט קיין קנויטן. 39